Ο Κουντρέτ Οζερσάι, υπουργός Εξωτερικών της (μη αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ) ΤΔΒΚ, ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την κυβέρνηση, μόλις ο Ερντογάν, έχοντας δίπλα του τον πρωθυπουργό της ΤΔΒΚ, Ερσίν Τατάρ, ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει το Βαρώσι, το παραλιακό μέτωπο της πόλης-φάντασμα της Αμμοχώστου.
Αντιλαμβανόμαστε τη διαφωνία του Μουσταφά Ακιντζί και τις σκληρές εκφράσεις που χρησιμοποίησε, αλλά ο Οζερσάι και ο Σερντάρ Ντενκτάς, κυβερνητικοί σύμμαχοι του Τατάρ, από πού κι ως πού; Ο Οζερσάι, σκληρός δεξιός εθνικιστής, ήταν αυτός που πριν από 13 μήνες πρωτοστατούσε στη φιλολογία για τουριστική «αξιοποίηση» του Βαρωσιού.
Είναι φανερό ότι το άνοιγμα του παραλιακού δρόμου (περί αυτού πρόκειται μέχρι στιγμής, δηλαδή να πηγαίνουν οι Τουρκοκύπριοι της περιοχής για μπάνιο) εμπλέκεται με τον προεκλογικό αγώνα στην Κύπρο. Γι’ αυτό αντιδρά ο σοσιαλδημοκράτης Ακιντζί (από παλιά υποστηρίζει την επιστροφή της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της), ο οποίος φέρεται να προηγείται καθαρά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, γι’ αυτό αντιδρούν και οι κυβερνητικοί σύμμαχοι του Τατάρ, που δε θέλουν να τον δουν να ενισχύεται σε βάρος τους (και ο Ντενκτάς και ο Οζερσάι κατεβαίνουν ως ανεξάρτητοι υποψήφιοι πρόεδροι).
Θα ήταν, όμως, αφελές να θεωρήσουμε ότι ο Ερντογάν προχώρησε σε μια κίνηση έντασης μόνο και μόνο για να στηρίξει προεκλογικά τον Τατάρ. Αυτό δείχνει, όμως στην πραγματικότητα ο Ερντογάν ρίχνει ένα ακόμα «ατού» στο τραπέζι του παζαριού που μόλις στήθηκε.
Ας θυμηθούμε, όμως, πώς έχει η υπόθεση της Αμμοχώστου, αντιγράφοντας ανάλυσή μας, που δημοσιεύτηκε στις 21 Σεπτέμβρη του 2019:
Πέρασαν ήδη δυο μήνες (Ιούλης 2019) από τότε που η τουρκοκυπριακή πλευρά άνοιξε το ζήτημα της «αξιοποίησης» της Αμμοχώστου. Πρόκειται για την περίκλειστη πόλη που έχει μετατραπεί σε πόλη φάντασμα μετά την εισβολή του 1974 και τα όσα ακολούθησαν. Το υπουργικό συμβούλιο του τουρκοκυπριακού «κράτους» ενέκρινε το διορισμό ομάδας εμπειρογνωμόνων, η οποία θα μελετήσει το άνοιγμα της Αμμοχώστου και ιδιαίτερα το Βαρώσι, το κομμάτι του παραλιακού μετώπου της πόλης. Οπως είπαν, το Βαρώσι «αποτελεί νόμιμη στρατιωτική ζώνη στην ΤΔΒΚ» και η μελέτη που θα γίνει «θα λάβει υπόψη της τα δικαιώματα των ιδιοκτητών των περιουσιών, τα οποία θα αντιμετωπισθούν αμερόληπτα».
Εδώ μιλάμε για σίγουρα λεφτά, σε σχέση με τους υδρογονάνθρακες. Για σίγουρα λεφτά, τα οποία μπορούν να έρθουν σχετικά γρήγορα. Μέχρι την εισβολή και τη διχοτόμηση, το Βαρώσι ήταν ένα από τα καλύτερα τουριστικά θέρετρα της Μεσογείου. Κυπριακή Ριβιέρα το αποκαλούσαν. Τα πολυτελή ξενοδοχεία του φιλοξενούσαν από σταρ του Χόλιγουντ μέχρι μεγιστάνες του καπιταλισμού. Αυτό το «κοφτήριο» έχει εδώ και σαράντα χρόνια παραδοθεί στη φθορά.
Πριν από την τουρκική εισβολή η Αμμόχωστος είχε περίπου 40.000 κατοίκους, ήταν η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Κύπρου και το βασικό λιμάνι του νησιού. Τα έσοδα, όμως, προέρχονταν κυρίως από τον τουρισμό, αφού στο Βαρώσι λειτουργούσαν τα μισά ξενοδοχεία ολόκληρης της Κύπρου, τα πιο μεγάλα και πολυτελή. Η πόλη κατελήφθη από τα τουρκικά στρατεύματα στη δεύτερη φάση της εισβολής, τον Αύγουστο του 1974. Οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη, ενώ ο τουρκικός στρατός τη λεηλάτησε και μετά τη σφράγισε.
Ο ΟΗΕ με δύο ψηφίσματά του αντιτίθεται σε κάθε εποικισμό οποιουδήποτε τμήματος του Βαρωσιού. Μόνο οι νόμιμοι κάτοικοι μπορούν να επανέλθουν στις εστίες και τις ιδιοκτησίες τους αναφέρει το Ψήφισμα 550 του 1984, το οποίο ζητούσε επίσης τη μεταβίβαση της περίκλειστης περιοχής στη διοίκηση του ΟΗΕ. Το Ψήφισμα 789 του 1992 πρότεινε, ως Μέτρο Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, να τεθεί το Βαρώσι υπό τον έλεγχο των κυανόκρανων (ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ), με στόχο την εφαρμογή του Ψηφίσματος 550/1984. Τα δύο αυτά ψηφίσματα αποσύνδεαν ουσιαστικά το πρόβλημα της Αμμοχώστου από το εν γένει κυπριακό πρόβλημα και το αντιμετώπιζαν ως ξεχωριστό ζήτημα, που πρέπει να λυθεί άμεσα, με την επιστροφή των νόμιμων κατοίκων στην πόλη υπό τη διοίκηση του ΟΗΕ.
Η Τουρκία, φυσικά, έγραψε και αυτά τα ψηφίσματα του ΟΗΕ εκεί που δεν πιάνει μελάνι. Οπως έχει πολλές φορές αποδειχτεί στην Ιστορία, αυτά που κατακτώνται με τη δύναμη των όπλων δεν εκχωρούνται στο όνομα του διεθνούς δικαίου και της ηθικής. Το πολύ να ανταλλαγούν με κάτι άλλο, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου παζαριού. Ολα αυτά τα χρόνια, όμως, η Τουρκία δεν έκανε καμιά κίνηση εποικισμού των Βαρωσίων. Τα σπίτια και τα ξενοδοχεία άρχισαν να μετατρέπονται σε κουφάρια, ενώ ο τουρκικός στρατός πραγματοποιεί περιπολίες και διώχνει κάποιους που βρίσκουν καταφύγιο στα άδεια κτίρια.
Και ξαφνικά, η τουρκοκυπριακή διοίκηση, δηλαδή η Τουρκία, «θυμήθηκε» την εκ νέου τουριστική αξιοποίηση της Κυπριακής Ριβιέρας. Ο τουρκοκύπριος ΥΠΕΞ Κουντρέτ Οζερσάι, που ανήκει στην εθνικιστική Δεξιά και έχει στενούς δεσμούς με την Αγκυρα, έκανε λόγο για αναγνώριση των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών των περιουσιών. Δηλαδή, η «αξιοποίηση» θα γίνει από την τουρκοκυπριακή διοίκηση, η οποία θα δίνει κάποια πρόσοδο στους ιδιοκτήτες των περιουσιών, οι οποίοι πάντως δε θα επανέλθουν! Χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια αντιλαμβάνεται κανείς ότι καταβάλλεται προσπάθεια εξίσωσης με τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας για τους υδρογονάνθρακες.
Τι λέει η Κυπριακή Δημοκρατία; Εμείς θα έχουμε την εκμετάλλευση και θα δίνουμε μερίδιο και στους Τουρκοκύπριους, μέσω ειδικού λογαριασμού που θα ανοιχτεί. Τι λέει η τουρκοκυπριακή διοίκηση; Εμείς κατέχουμε την Αμμόχωστο, εμείς θα την αξιοποιήσουμε και φυσικά θα δώσουμε «τα αναλογούντα» στους νόμιμους ιδιοκτήτες των περιουσιών! Φυσικά, άλλο μια νόμιμη κυβέρνηση, όπως είναι η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, και άλλο μια κατοχική διοίκηση που ασκεί έλεγχο σε μια υπό κατοχή περιοχή υπό την προστασία ενός ξένου στρατού. Αυτά, όμως, αφορούν την de jure αντιμετώπιση του ζητήματος και όχι την de facto. Η Τουρκία οχυρώνεται πίσω απ’ αυτά που έχει κατοχυρώσει de facto και εξακολουθεί να προκαλεί ανεβάζοντας την ένταση, ενώ ο Αναστασιάδης διερευνά, λέει, τους τρόπους με τους οποίους θα αντιδράσει διεθνώς, στον ΟΗΕ και στην ΕΕ. Τρέχα γύρευε, δηλαδή.
Φυσικά, υπάρχουν και άλλες πλευρές στο Κυπριακό, όμως οι χειρισμοί γύρω από την Αμμόχωστο -είτε πρόκειται απλά για απειλή διαπραγματευτικού τύπου είτε υπάρχει εν εξελίξει τουρκικό σχέδιο τουριστικού εποικισμού- είναι χαρακτηριστικοί για το βάλτωμα του Κυπριακού.
Αυτά γράφαμε πριν από δεκατρείς μήνες. Το μόνο που μερσολάβησε έκτοτε είναι οι τουρκο-ελληνικοί τσαμπουκάδες στην Ανατολική Μεσόγειο, η γερμανική (αλλά και η γαλλική και η αμερικάνικη) παρέμβαση και η συμφωνία να ξανακαθήσουν και οι δυο χώρες στο τραπέζι των συνομιλιών που είχαν διακόψει το 2016, αλλά και να οργανώσει η ΕΕ μια διεθνή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο, με συμμετοχή και της Τουρκίας, προφανώς.
Ρισκάρισε ο Ερντογάν να τα τινάξει όλα στον αέρα; Αν κρίνουμε από τη δήλωση αποδοκιμασίας (σε ήπιους τόνους) του εκπροσώπου Τύπου της καγκελαρίας, Στέφεν Ζάιμπερτ, θα δείξουμε ασυγχώρητη αφέλεια. Είμαστε 100% σίγουροι ότι ο Ερντογάν είχε ενημερώσει (διά της διπλωματικής οδού) για την κίνησή του και ήταν ενήμερος ότι θα υπάρξει η απαραίτητη αποδοκιμασία από την καγκελαρία. Αυτά και τέλος.
Να πάρουμε, μήπως, τοις μετρητοίς τις φωνές από την Αθήνα και τα ζοριλίκια του Κούλη; Σίγουρα όχι. Τοις μετρητοίς πρέπει να πάρουμε το φιλικό κλίμα στη συνάντηση Δένδια-Τσαβούσογλου στη Μπρατισλάβα (τη μέρα που άνοιγε ο παραλιακός δρόμος στο Βαρώσι) και τη συμφωνία τους να ξαναρχίσουν αμέσως οι διερευνητικές συνομιλίες, αφού ορίσει ημερομηνία η Τουρκία που είναι η χώρα που θα τις φιλοξενήσει (στην Κωνσταντινούπολη).
Επομένως, το άνοιγμα του παραλιακού δρόμου στο Βαρώσι, για να βολτάρουν και να κάνουν μπάνιο μερικές εκατοντάδες Τουρκοκύπριοι, θεωρείται ήσσονος σημασίας ζήτημα, το οποίο δεν μπορεί να αναστείλει τίποτα από τα συμφωνηθέντα. Την Κυριακή, άλλωστε, στα τουρκοκυπριακά εδάφη θα γίνουν προεδρικές εκλογές και αν κερδίσει ο Ακιντζί, οι πιέσεις θα είναι στην κατεύθυνση της επανέναρξης του διακοινοτικού διαλόγου για εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό.
Ο Ερντογάν, όμως, έχει ήδη βάλει στο τραπέζι και το ζήτημα της Αμμοχώστου. Αν μάλιστα υπάρχουν τίποτα γερμανικές και άλλες ευρωπαϊκές εταιρίες που θέλουν να «πάρουν» αυτόν τον απολιθωμένο τουριστικό παράδεισο και να τον «ξαναζωντανέψουν», γεμίζοντας με κέρδη τα ταμεία τους, τότε η πίεση επί της Λευκωσίας για οικονομικού τύπου συμφωνία (που θα περιλαμβάνει υδρογονάνθρακες, Αμμόχωστο και ποιος ξέρει τι άλλο), πριν από τη συμφωνία για λύση του Κυπριακού, θα δυναμώσει.
