Πειράζει που εμείς δεν περιμέναμε να πραγματοποιηθεί η συνάντηση του Σαμαρά με την τρόικα για να γράψουμε μετά αυτό το σημείωμα; Και μόνο το γεγονός ότι από το πρωί είχε ξεσηκωθεί προπαγανδιστικός σάλος στα ΜΜΕ, σύμφωνα με τον οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη κάποιο θρίλερ, μας έπεισε ότι η συνάντηση Σαμαρά-τρόικας είχε καθαρά προπαγανδιστικό χαρακτήρα. Δεν είναι, άλλωστε, και τόσο συνηθισμένο να διαπραγματεύεται ένας πρωθυπουργός με υπαλλήλους διεθνών οργανισμών, έστω κι αν αυτοί έχουν στάτους «απεσταλμένων του στέμματος». Υπάρχουν οι υπουργοί γι’ αυτή τη δουλειά, οι οποίοι έχουν μαζί τους συμβούλους και υπηρεσιακούς παράγοντες που ξέρουν τα θέματα. Ο πρωθυπουργός είναι φύσει αδύνατον να ξέρει τις τεχνικές λεπτομέρειες.
Εχει ανάγκη η συγκυβέρνηση και ιδιαίτερα ο Σαμαράς να δημιουργήσει την ψεύτικη εικόνα της δήθεν σκληρής διαπραγμάτευσης με την τρόικα κι αυτό κάνουν. Ξεκίνησαν στην αρχή λέγοντας πως κινδυνεύει η δόση των 2,8 δισ. Οταν συνειδητοποίησαν πως αυτό δεν έπειθε (ο καθένας έκανε την απλή σκέψη: έδωσαν τη «δόση μαμούθ» και θα στηλώσουν τα πόδια σ’ ένα ασήμαντο υποπολλαπλάσιό της;), επιστράτευσαν τις δήθεν σκληρές απαιτήσεις της τρόικας για νέα μέτρα και την ακόμα πιο δήθεν σθεναρή άρνηση της κυβέρνησης. Αν όμως διαβάσει κανείς τα non paper που στέλνει ο Στουρνάρας μετά από κάθε συνάντησή του με την τρόικα, θα δει πως δεν υπάρχει πρόβλημα ούτε με το σχέδιο «κινητικότητας» στο δημόσιο (μετατάξεις, συνταξιοδοτήσεις, διαθεσιμότητες, απολύσεις), αλλά πως η διαπραγμάτευση αφορά μόνο τον αριθμό των δόσεων για δυο νέες ρυθμίσεις (για οφειλές προς το δημόσιο και για μη καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές), τη συνέχιση του «χαρατσιού» μέσω ΔΕΗ για έναν ακόμη χρόνο και το αίτημα της κυβέρνησης για μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, ίσως και του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης από τη νέα σεζόν.
Πρόκειται, δηλαδή, για παζάρι πάνω σε ελάσσονα ζητήματα διαχείρισης της βαρβαρότητας που έχει εγκαθιδρυθεί με τα μνημόνια και τους εφαρμοστικούς τους νόμους. Η συγκυβέρνηση θέλει κάποιο επιμέρους μέτρο, όπως η μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, πρώτον για να ενισχύσει την κατανάλωση κατά την τουριστική περίοδο και δεύτερο για να μπορεί να δημαγωγεί ότι «άρχισε η έξοδος από το τούνελ».
Η τρόικα από τη μεριά της, όπως έχει ξεκαθαριστεί και από τον Στουρνάρα, δε ζητάει νέα μέτρα σ’ αυτή τη φάση, δεν είναι όμως μπόσικη στο να δεχτεί την κατάργηση ακόμη και ελάχιστων από τα πιο ασήμαντα παλιά μέτρα. Κι αυτό γιατί βλέπει την υστέρηση φορολογικών εσόδων, βλέπει πως δεν υπάρχει περίπτωση να εξοφληθούν στο ακέραιο εκείνοι στους οποίους χρωστά το κράτος και υποψιάζεται ότι νέα μέτρα θα χρειαστεί να παρθούν πριν το τέλος της χρονιάς. Ισως τον Ιούνη που θα γίνει «αξιολόγηση του προγράμματος». Πιέζει, λοιπόν, να μην υπάρξει η παραμικρή χαλάρωση μέχρι να ξεκαθαριστεί πώς θα διαμορφωθούν τα φορολογικά έσοδα την τρέχουσα χρονιά. Αλλωστε, μέσα σ’ αυτή τη χρονιά θα πρέπει να γίνει και το ουσιαστικό παζάρι για τα ύψους 4 δισ. ευρώ μέτρα που πρέπει ν’ αποφασιστούν για τη διετία 2015-16.
Με τέτοιο αντικείμενο στις διαπραγματεύσεις της σημερινής φάσης είναι αδύνατο, όπως καταλαβαίνετε, να μην υπάρξει συμφωνία. Απλά, εκμεταλλεύονται το «τράβηγμα» των διαπραγματεύσεων, για προπαγανδιστικούς λόγους. Και βέβαια, ακόμα κι αν η τρόικα συμφωνούσε σε ό,τι ζητάει η κυβέρνηση, καμιά χαλάρωση δε θα είχαμε.
Οπως ακριβώς δεν πρόκειται να έχουμε καμιά ανάκαμψη της οικονομίας από τα ξεπουλήματα που βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας (προχωρημένο ή όχι). Γιατί δεν πρόκειται για νέες επενδύσεις, αλλά για ξεπούλημα κάποιων κρατικών επιχειρήσεων που ήδη λειτουργούν. Σε πολλές περιπτώσεις το κράτος θα χάσει κιόλας έσοδα, όπως π.χ. στην περίπτωση του ΟΠΑΠ, που θα εισπράξει ένα γελοίο τίμημα και θα δώσει σε ιδιώτες μια ιδιαί-τερα κερδοφόρα κρατική εταιρία.
Ναι, αλλά θα εισπράξει το –έστω χαμηλό– τίμημα εξαγοράς, θα αντιτείνει κάποιος. Μόνο που αυτό το τίμημα δε θα ενισχύσει τον κρατικό προϋπολογισμό, για να ασκηθεί ας πούμε κάποια περιορισμένη κοινωνική πολιτική, αλλά θα πάει ολόκληρο στον ειδικό λογαριασμό και θα δεσμευτεί εκεί για να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για τη μείωση του χρέους.
Κατά τα άλλα, κόσμος πάει κι έρχεται. Εκπρόσωποι μονοπωλιακών ομίλων που θέλουν να πάρουν κάποιο κομμάτι από το ξεπούλημα, γιατί αυτό διευκολύνει την επιχειρηματική τους στρατηγική, ανεβαίνουν με μοναδική ευκολία τα σκαλιά του μεγάρου Μαξίμου και συναντιούνται με τον ίδιο τον πρωθυπουργό, ο οποίος έχει υποβιβαστεί σε μεγαλομεσίτη real estate. Ο τελευταίος ήταν ο Αλεξέι Μίλερ της Gazprom, κολλητός του Πούτιν, που ήρθε να απαιτήσει τίμιο διαγωνισμό για ΔΕΠΑ-ΔΕΣΦΑ (οι Ρώσοι έχουν κάνει την καλύτερη προσφορά, αλλά οι Αμερικάνοι δε θέλουν να τους αφήσουν τη δουλειά). Αλλοι συναντιούνται με τον Στουρνάρα (όπως οι εκπρόσωποι δυο κινεζικών ομίλων που θέλουν να πάρουν το αεροδρόμιο του Ελληνικού, ενώ οι «μικρότεροι» παραπέμπονται στον πάντα πρόθυμο Χατζηδάκη. Στο τέλος θα μας σερβίρουν το πρώτο ξεπούλημα σαν μεγάλη εθνική επιτυχία!
