Δημαγωγία και βυζαντινισμοί

Το σημείωμα αυτό γράφεται πριν από τη μάζωξη του ιερατείου (Σύνοδος της Ιεραρχίας ονομάζεται) για να συζητήσει τη συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου. Το κλίμα περιγραφόταν ως πολεμικό, αλλά δεν είμαστε καθόλου σίγουροι ότι είναι στην πραγματικότητα τέτοιο. Οταν οι δεσποτάδες κουνάνε τις μαγκούρες (ποιμαντικές ράβδοι ονομάζονται) και τραβάνε οργισμένοι τα γένια τους, από μέσα τους συχνά γελούν. Είναι παλιό διαπραγματευτικό τρικ μιας κάστας που συνεχίζει για περισσότερο από μια χιλιετία την παράδοση του βυζαντινισμού. Οταν ο αρχιεπίσκοπος, που συνήθως έχει μια δική του ομάδα δεσποτάδων, κάνει κάτι πέρα από τα συνηθισμένα, οι υπόλοιποι δεσποτάδες καταλαμβάνονται από ιερό οίστρο κι αρχίζουν να φωνάζουν. Μόλις πάρουν αυτά που θέλουν, αγκαλιάζονται και φιλιούνται, ως… άγιοι αδελφοί (έτσι αποκαλούνται μεταξύ τους).
 
Τι παίρνουν; Αυτοί ξέρουν καλύτερα από εμάς. Οι δεσποτάδες μπορεί να είναι… πνευματικοί άνθρωποι, αλλά για όποιον δεν τον έχει βαρέσει κατακούτελα η βλακεία δεν είναι παρά τιμαριούχοι που διευθύνουν με σιδερένια πυγμή τα φέουδά τους. Και κονομάνε απ' αυτά. Οχι για τον εαυτό τους, αλλά… για το καλό του λαού. Κάποιος θέλει να του διορίσει τον πρωτοσύγκελό του δεσπότη σε μια χηρεύουσα μητρόπολη. Αλλος θέλει τη δικαιοδοσία σε καναδυό μοναστήρια. Αλλος να τον βοηθήσει ο αρχιεπίσκοπος να πάρει κάποιο πρόγραμμα ΕΣΠΑ κτλ. κτλ. Αλλά, πάντοτε… για το καλό του λαού.
 
Αν ο Ιερώνυμος δεν τα καταφέρει να σχηματίσει μια πλειοψηφία «αγίων αδελφών» υπέρ των θέσεών του, τότε σημαίνει πως δεν τα λογάριασε καλά, πως έχει αρχίσει να χάνει τον έλεγχο. Οπότε θ' αναγκαστεί να κάνει ελιγμό, να φτιάξει επιτροπή μελέτης και διαπραγμάτευσης κτλ. Είναι κι αυτό κομμάτι της τακτικής του βυζαντινισμού. Και βέβαια, το προσύμφωνο που υπέγραψε με τον Τσίπρα θα παραπεμφθεί στις ελληνικές καλένδες. Αποκλείεται να υλοποιηθεί από την παρούσα Βουλή.
 
Αυτό θα παρουσιαστεί ως ήττα του Ιερώνυμου. Οχι του Τσίπρα που το «κομμάτι» του το έκανε και στο χριστεπώνυμο πλήθος, με τις ευλογίες του Ιερώνυμου και των περί αυτόν. Αν βέβαια, το δεσποταριάτο εγκρίνει, έστω και κατά πλειοψηφία, το προσύμφωνο, τότε ποιος τον κρατάει τον Τσίπρα. Οσο για τους παπάδες, που έχουν σκαρφαλώσει στα κεραμίδια και σκούζουν, αυτούς θα τους αναλάβουν οι δεσποτάδες, δεν είναι δουλειά του Τσίπρα.
 
Πλάκα, όμως, έχει η ΝΔ, που αμέσως μετά την ανακοίνωση του προσυμφώνου από τους Τσίπρα και Ιερώνυμο, έσπευσε να εκφράσει τη συμφωνία της, διεκδικώντας μάλιστα και την πατρότητα των ιδεών που περιλαμβάνει το προσύμφωνο. Και τώρα, συντάσσεται με τους πολέμιους της συμφωνίας, διευκολύνοντας έτσι την κυβερνητική προπαγάνδα. «Η Νέα Δημοκρατία εκφράζει την ικανοποίησή της για την καθυστερημένη υιοθέτηση της πάγιας θέσης της από τον ΣΥΡΙΖΑ σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Πολιτείας-Εκκλησίας», έγραφε η ανακοίνωση της ΝΔ στις 6 Νοέμβρη, αμέσως μετά τη συνάντηση Τσίπρα-Ιερώνυμου. «Στο πλαίσιο αυτό, εύχεται η συμφωνία που ανακοινώθηκε σήμερα να αποβεί ουσιαστικά επωφελής για την Πολιτεία και την Εκκλησία και να μην εξαντληθεί σε μια κατ’ επίφαση αποσύνδεση της μισθοδοσίας των κληρικών από το Κράτος», κατέληγε η ίδια ανακοίνωση.  Μια βδομάδα μετά, η ΝΔ είχε αλλάξει άρδην στάση, ανακοινώνοντας: «την απόλυτη διαβεβαίωσή του ότι η Νέα Δημοκρατία δεν πρόκειται να αποδεχθεί την εργαλειοποίηση των χιλιάδων κληρικών από τον κ. Τσίπρα και την αλλαγή του τρόπου μισθοδοσίας τους, προκειμένου ο ΣΥΡΙΖΑ να προσλάβει 10.000 επιπλέον κομματικούς του φίλους, έδωσε ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Κυριάκος Μητσοτάκης στο προεδρείο του Ιερού Συνδέσμου των Κληρικών Ελλάδος». «Προφανώς αυτό είναι ένα ακόμη επικοινωνιακό κόλπο της κυβέρνησης και ειλικρινά θλίβομαι για το γεγονός ότι η ηγεσία της Εκκλησίας της Ελλάδας τελικά χρησιμοποιήθηκε από τον κ. Τσίπρα στα προεκλογικά του παιχνίδια» απάντησε ο Μητσοτάκης στους ρασοφόρους «συνδικαλιστές», βάλλοντας ευθέως κατά του Ιερώνυμου. «Και ξεκαθάρισε ότι η εν λόγω συμφωνία δεν δεσμεύει την αξιωματική αντιπολίτευση», κατέληγε η ανακοίνωση της ΝΔ στις 14 Νοέμβρη.
 
Αλλο που δεν ήθελε το προπαγανδιστικό επιτελείο του μεγάρου Μαξίμου. «Μετά την ανακοίνωση της πρότασης συμφωνίας Πολιτείας-Εκκλησίας, η ΝΔ εξέφραζε επισήμως την ικανοποίησή της, διεκδικώντας μάλιστα και την πατρότητα της πρότασης συμφωνίας. Χρειάστηκαν μόνο λίγες ώρες για να επιβεβαιωθεί ποιος κάνει κουμάντο στη ΝΔ. Το ένα μετά το άλλο, πρωτοκλασάτα στελέχη της ΝΔ, προεξαρχόντων του αντιπροέδρου της, Αδωνι Γεωργιάδη, του Μάκη Βορίδη και εσχάτως του Κωνσταντίνου Κυρανάκη, ακυρώνουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τάσσονται κατά της πρότασης συμφωνίας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του. Και συμπλήρωνε με δηκτικό τρόπο: «Δεν περιμένει κανείς ότι ο κ. Μητσοτάκης θα μπορέσει να επιβληθεί στους ακραίους που ελέγχουν το κόμμα του και στους υπόγειους σχεδιασμούς τους. Περιμένουμε ωστόσο από τον κ. Μητσοτάκη μία ξεκάθαρη απάντηση: Η ΝΔ παραμένει υπέρ της πρότασης συμφωνίας με την Εκκλησία της Ελλάδος ή για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας ο κ. Μητσοτάκης έγινε πάλι έρμαιο των ακροδεξιών;».
 
Περιμένουμε να δούμε πώς θα ολοκληρωθεί το… ντέρμπι με τις μαγκούρες (ποιμαντικές ράβδοι, είπαμε), για να δούμε αν η ΝΔ θα κάνει νέα κωλοτούμπα. Σε κάθε περίπτωση, μια ταραχή την έδειξε.