Δεν είμαστε καθόλου σίγουροι ότι τα ηγετικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ είναι διχασμένα στο ζήτημα του εκλογικού νόμου, όπως δείχνουν στις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Ο διχασμός -όπως εμφανίζεται δημόσια- είναι ανάμεσα στη διατήρηση της ενισχυμένης αναλογικής με μείωση του μπόνους και απόδοσή του υπό όρους και στην απλή αναλογική χωρίς μπόνους, αλλά με διατήρηση του ορίου του 3% για να μπει ένα κόμμα στη Βουλή.
Αυτή η δημόσια διαφωνία μας φέρνει περισσότερο προς στημένο παιχνίδι, μέρος ενός σχεδίου περικύκλωσης των κομμάτων της ελάσσονος αντιπολίτευσης και απόσπασής τους από κάποια οιονεί συμμαχία με τη ΝΔ, η οποία εν σπέρματι είχε διαφανεί την περίοδο της ψήφισης των δύο μνημονιακών πολυνομοσχεδίων (τριών μαζί με το πακέτο των τροπολογιών). Ο εκλογικός νόμος ήταν πάντοτε εργαλείο που χρησιμοποιούσε το πρώτο κόμμα, αλλά αυτή τη στιγμή φαίνεται να έχουμε μια προσπάθεια συγκυριακής εργαλειοποίησής του, με στόχο όχι την ψήφιση νέου εκλογικού νόμου, αλλά την αλλαγή της πολιτικής ατζέντας ώστε ο ΣΥΡΙΖΑ να δείξει ότι επανακτά την πρωτοβουλία των κινήσεων.
Η αριθμητική της ψήφισης νέου εκλογικού νόμου είναι εξαιρετικά απλή: η ΝΔ δεν ψηφίζει τίποτα, αφού φιλοδοξεί να κερδίσει τις επόμενες εκλογές και θέλει «τρελά» το μπόνους των 50 εδρών. Για να ψηφίσει νέο εκλογικό νόμο που θα εφαρμοστεί από τις επόμενες και όχι τις μεθεπόμενες εκλογές, ο ΣΥΡΙΖΑ χρειάζεται 200 ψήφους στη Βουλή, που χωρίς τους νεοναζί δεν εξασφαλίζονται παρά μόνο αν ψηφίσουν όλα τα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης. Και βέβαια, κανένα κόμμα δεν πρόκειται να ψηφίσει κάτι από το οποίο θα κερδίσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Θα ψηφίσει κάτι από το οποίο θα κερδίσει το ίδιο.
Η άποψη που εμφανίζεται να πλειοψηφεί αυτή τη στιγμή (την πέρασαν και από την πολιτική γραμματεία, με εισηγητή τον Κουρουμπλή) προβλέπει μείωση του μπόνους στις 28 έδρες (αλήθεια, γιατί 28 και όχι 30 ή 25;) και χορήγησή του στο πρώτο κόμμα αν πιάσει 40% ή στα κόμματα κυβερνητικού συνασπισμού που θα δηλώσουν πριν τις εκλογές ότι θα συνεργαστούν στο σχηματισμό κυβέρνησης. Αυτή η πρωτοτυπία (νομίζουμε πως δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο) υποτίθεται πως στη θέση του παλιού δικομματισμού πάει να βάλει έναν… δισυνασπισμό. Δηλαδή, τα μικρά κόμματα θα διαλέγουν εκ των προτέρων έναν από τους δύο μεγάλους και θα γίνονται ορντινάντσες του, προκειμένου να πάρουν ένα κομματάκι από την πίτα του μπόνους. Κι αν ένα από τα μικρά κόμματα αρνηθεί να συνεργαστεί μετεκλογικά; Θα χάνουν το κομμάτι τους από το μπόνους και τα υπόλοιπα κόμματα που θα παραμείνουν πιστά στην προεκλογική δέσμευσή τους;
Η πρόταση αυτή περιλαμβάνει εξ ορισμού στοιχεία γελοιότητας. Ασε που έχει κωλύματα συνταγματικότητας. Μόνο το ΠΑΣΟΚ αφήνει να εννοηθεί ότι θα συμφωνούσε σε κάτι τέτοιο. Μόνο με το ΠΑΣΟΚ, όμως, εκλογικός νόμος που θα έχει εφαρμογή από τις επόμενες εκλογές δεν ψηφίζεται. Ετσι, φαίνεται πως ο Κουρουμπλής, πρόσωπο πολιτικά φαιδρό έτσι κι αλλιώς, χρησιμοποιείται σαν «λαγός». Αλλωστε, δε θα μπορούσε να φανταστεί κανείς την πολιτική γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ να συνεδριάζει στα σοβαρά, με εισηγητή τον Κουρουμπλή, αλλά με κορυφαία στελέχη, όπως ο Βούτσης ή ο Τσακαλώτος να απουσιάζουν.
Ο Βούτσης εμφανίζεται δημόσια να υποστηρίζει λύση απλής αναλογικής, χωρίς μπόνους, αλλά με διατήρηση του «κατωφλίου» του 3%. Και με μια επιχειρηματολογία άκρως προκλητική: δε θ' αφήσουμε τα προσωποπαγή κόμματα να μπαίνουν στη Βουλή και να προκαλούν ακυβερνησία! Διαρροές εμφανίζουν και τον Τσακαλώτο να υποστηρίζει το ίδιο, αλλά να συζητά και μείωση του «κατωφλίου» στο 2,5%. Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να δελεάσει το Ποτάμι, μπορεί και τον Λεβέντη (αν και αυτός μάλλον θα ζητούσε να πάει ακόμα παρακάτω το «κατώφλι», π.χ. στο 2%). Ο Περισσός, όμως, θα έμπαινε σ' ένα τέτοιο παζάρι, με δέλεαρ να πάρει τρεις-τέσσερις βουλευτές παραπάνω; Δεν έχουμε, βέβαια, να κάνουμε με κόμμα αρχών (αυτό το έχει αποδείξει πολλές φορές στα χρόνια μετά την πτώση της χούντας, που δρα σε συνθήκες νομιμότητας), όμως υπηρετώντας τις δικές του σκοπιμότητες τι λόγο θα είχε να προσφέρει στον ΣΥΡΙΖΑ «χείρα βοηθείας», σε μια περίοδο που αυτός βρίσκεται σε τροχιά πτώσης; Γιατί να μην τον χτυπήσει, απαιτώντας την εφαρμογή της «άδολης» απλής αναλογικής, χωρίς μπόνους εδρών και χωρίς όριο για την είσοδο στη Βουλή, θυμίζοντας ότι αυτή ήταν και η θέση του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι το 2011-12;
Οπως βλέπουμε, λοιπόν, η κοινοβουλευτική αριθμητική του εκλογικού νόμου δεν είναι εύκολη. Ο Τσίπρας και η παρέα του έριξαν τα δολώματά τους, περιμένουν τις αντιδράσεις των άλλων κομμάτων, όταν όμως ο Τσίπρας επιδιώξει να συναντήσει τους αρχηγούς τους στο Μαξίμου, θα πρέπει να έχει συγκεκριμένη πρόταση να τους κάνει και όχι να τους παραπέμπει κάπου μεταξύ Κουρουμπλή και Βούτση. Και τότε θα φανεί αν όντως ο Τσίπρας θέλει αλλαγή του εκλογικού νόμου ή αν απλά κάνει πολιτικό παιχνίδι.
Η ΝΔ από τη μεριά της δεν έχει να φοβηθεί κάτι. Η ατζέντα δε θα καθοριστεί από τα του εκλογικού νόμου ή του Συντάγματος, αλλά από την οικονομική και κοινωνική πολιτική. Κι εκεί οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ δεν μπορούν ν' αλλάξουν κάτι υπέρ τους. Ετσι, ο Κούλης θα λέει πως ο Τσίπρας προσπαθεί ν' αλλάξει τον εκλογικό νόμο τώρα που χάνει και θ' αρνείται να μπει καν σε συζήτηση.
