Η συνεδρίαση ξεκίνησε με την κατάθεση του δημοσιογράφου-πράκτορα Βασίλη Ζήση. Τι εστί Ζήσης; Επαγγελματίας μάρτυρας. Εμφανίζεται σε δίκες πολιτικοοικονομικού ενδιαφέροντος για να προσφέρει τα φώτα του (Ειδικό Δικαστήριο, υπόθεση ριφιφί στην Τράπεζα Εργασίας, υπόθεση κυκλώματος των φυλακών, υπόθεση ΕΒΟ κ.λπ.). Καμιά φορά φεύγει και από τα μισά, όταν τον στριμώχνουν. Σταθερός συνεργάτης μόνο του «Αντί», γιατί στις εφημερίδες δύσκολα βρίσκει δουλειά (από τον «Ελεύθερο Τύπο» τον σουτάρανε και παρασκηνιακά λέγονται πολλά για τους λόγους). Ο Ρίζος έχει γράψει γι· αυτόν άρθρα στα οποία τον λούζει με όλα τα «κοσμητικά» που διαθέτει η δημοσιογραφική πιάτσα: ρουφιάνος της ΚΥΠ, πρακτορίσκος της CIA, πλαστογράφος, άνθρωπος για όλες τις βρόμικες δουλειές κ.λπ. («Αδέσμευτος», 12.12.1994).
Τι γυρεύει ο Ζήσης σε αυτή τη δίκη και μάλιστα πρώτος μάρτυρας κατηγορίας; Μα να πει για τα «αρχεία της Στάζι»! Και γιατί να καταθέσει ο Ζήσης, όταν αυτά τα περιβόητα αρχεία υπάρχουν στη δικογραφία και έχουν έρθει στην Ελλάδα με επίσημο τρόπο, μέσω διαδικασιών διακρατικής συνεργασίας; Μα για να μην καταθέσουν οι αρμόδιοι της Αντιτρομοκρατικής. Γιατί κανένας τους δεν μπορεί να στηρίξει αυτά τα έγγραφα. Και για κάποιον επιπλέον λόγο, ιδιαίτερα σοβαρό. Γιατί το 99% αυτών των περιβόητων αρχείων αναφέρεται στον Κόκκαλη και στο ΠΑΣΟΚ και όχι στον ΕΛΑ. Πώς να τα στηρίξουν, λοιπόν, κρατικοί υπάλληλοι διορισμένοι από το ΠΑΣΟΚ στα πόστα τους και με ιδιαίτερες σχέσεις μαζί του;
Κάποιοι έβαλαν, λοιπόν, τον Ζήση να κάνει τη βρόμικη δουλειά και ανέθεσαν στο δικαστήριο (με «πράσινη» σύνθεση, όπως λένε αυτοί που ξέρουν) να προστατεύσει και τον Κόκκαλη και το ΠΑΣΟΚ. Ετσι, στο δικαστήριο είχαμε ντέρμπι ΠΑΣΟΚ-ΝΔ και κάπου στη μέση οι συνήγοροι υπεράσπισης προσπαθούσαν να τηρήσουν τη δικονομική τάξη και να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των κατηγορούμενων.
Αυτό φάνηκε καθαρά από την πρώτη στιγμή της κατάθεσής του. Η πολιτική αγωγή μοιράστηκε στα δύο. Ο μεν Ευαγγελάτος (γνωστός Πασόκος) ήθελε να περιοριστεί ο Ζήσης μόνο σε όσα αφορούν τον ΕΛΑ, ο δε Μαύρος (γνωστός Νεοδημοκράτης) ήθελε να αφεθεί ελεύθερος να πει τα πάντα. Ο εισαγγελέας ζήτησε να διαβαστεί η κατάθεση που έδωσε ο Ζήσης στον Ζερβομπεάκο, στην οποία απλά επισύναψε μια έκθεσή του την οποία είχε δώσει το 1994 στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δ. Σιούλα. Η πρόεδρος αρχικά είπε ότι πρέπει να διαβαστούν μόνο τα στοιχεία που αφορούν τη συγκεκριμένη υπόθεση. Οταν, όμως, το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η έκθεση Ζήση είναι αναγνωστέο έγγραφο, που σημαίνει ότι οποιοσδήποτε παράγοντας μπορεί να ζητήσει να αναγνωστεί ολόκληρη, αποσύρθηκε και αποφάσισε ότι η έκθεση θα διαβαστεί αργότερα.
Προφανώς μετά τις εκλογές, για να μη γίνει ντόρος κατά Κόκκαλη και ΠΑΣΟΚ στο κρίσιμο προεκλογικό δεκαήμερο. Δεν θα γίνουμε παράθυρα των καναλιών, ούτε θα κάνουμε τη δίκη προεκλογικό ντιμπέιτ, επαναλάμβανε συνεχώς η πρόεδρος, μες στην απελπισία. Διαπίστωνε ότι δεν μπορούσε να ασκήσει κανένα έλεγχο στη διαδικασία.
Σε λίγο προέκυψε νέα εμπλοκή. Η πολιτική αγωγή ζήτησε να κατατεθούν τα έγγραφα μεταφρασμένα και να κληθούν να τα παρουσιάσουν ο Νασιάκος και οι πανεπιστημιακοί Μ. Μπόση και Χ. Γιαλουρίδης, που ήταν μέλη του επιστημονικού συμβουλίου του υπουργείου Δημόσιας Τάξης για την τρομοκρατία. Ποια έγγραφα; Οργισμένος ο Σ. Φυτράκης ζήτησε επιτέλους να τηρηθούν οι δικονομικοί κανόνες. Ο μάρτυρας -είπε- οφείλει να καταθέτει πραγματικά περιστατικά και όχι να λέει τι διάβασε σε ένα βιβλίο ή ένα μυθιστόρημα. Αν επικαλείται έγγραφα, θα ρωτιέται συγκεκριμένα για κάθε έγγραφο. Αν θέλετε έγγραφα -είπε απευθυνόμενος στην πολιτική αγωγή- πείτε συγκεκριμένα ποια έγγραφα θέλετε και όχι γενικά και αόριστα «τα αρχεία της Στάζι».
Τι αποκαλύφτηκε από αυτή τη διαδικασία; Οτι ούτε το δικαστήριο, ούτε οι εισαγγελείς, ούτε η πολιτική αγωγή έχουν διαβάσει τη δικογραφία. Γιατί όλα αυτά τα έγγραφα, τα περιβόητα «αρχεία της Στάζι», υπάρχουν στη δικογραφία, μεταφρασμένα μάλιστα. Τα πράγματα έβαλε στη θέση τους ο Χ. Τσιγαρίδας με μια έντονη παρέμβασή του.
ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ: Είναι μια πονεμένη ιστορία. Εδωσα 100.000 δρχ για να πάρω 3.000 σελίδες, έγγραφα της Στάζι, που υπάρχουν μέσα στην δικογραφία. Οι κύριοι λοιπόν συνήγοροι, από δω από κει, δεν με ενδιαφέρει, και ο κ. μάρτυς, ας διαβάσουν αυτές τις 3.000 σελίδες, πιστεύω ότι είναι όλα αυτά τα έγγραφα που ζητάνε με την αίτησή τους. Ας τα διαβάσουν και ας μας πούνε τι παραπάνω από αυτές τις 3.000 σελίδες ζητάνε. Είναι μέσα στην δικογραφία. Ποιος δεν την έχει διαβάσει; Δεν το καταλαβαίνω αυτό το πράγμα. Σας δίνω κι ένα παράδειγμα. Εγώ πιστεύω ότι παραπλανούν το δικαστήριό σας. Εδώ πέρα υπάρχει η κατάθεση του Κάρλος. Υπάρχει η μετάφραση μέσα στη δικογραφία, δεν έχει σημασία που αναφέρεται στα γαλλικά
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Υπάρχει, την έχω και εγώ στα χέρια μου, αλλά είναι στα γαλλικά
ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ: Οχι, υπάρχει μεταφρασμένη στη δικογραφία
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν την έχω.
ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ: Σας διαβεβαιώ. Υπάρχει η μετάφρασή της στη δικογραφία. Τώρα που την έχω στα γαλλικά, δεν έχει σημασία. Σας λέω λοιπόν ότι ο Κάρλος, πρώτον, δεν υπέγραψε αυτή την κατάθεση. Δεύτερον, δεν έχει ποτέ πει μέσα σε αυτή την κατάθεση ότι η 17Ν, όπως είπε ο κ. μάρτυς εδώ, έχει σχέση με μυστικές υπηρεσίες. Εχει δηλώσει ότι ο ΕΛΑ ασχολείται μόνον με υλικά χτυπήματα. Τέταρτον και πιο σημαντικό απ· όλα, δεν αναγνωρίζει και δεν παραδέχεται ότι είναι η γραφή του σ· αυτά τα έγγραφα που παρουσιάσανε. Λοιπόν, είναι δυνατόν ο κ. μάρτυς να λέει ακριβώς τα αντίθετα, ενώ υπάρχει ένα έγγραφο μες στη δικογραφία; Να σας δώσω άλλο ένα παράδειγμα πολύ συγκεκριμένο. Εγώ δεν έκανα ιδιαίτερη μνεία όταν ήρθε ο κ. Καμμένος που δήλωνε και σας παραπλάνησε ότι έχει κάποια ιδιαίτερα αρχεία της γερμανικής βουλής. Ακούστε λοιπόν. Η κατάθεση που υπήρχε στη γερμανική βουλή ήταν ενδογερμανικό ζήτημα. Η αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι είχε μυστικές συνομιλίες με την ανατολική Γερμανία…
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν τον δεχτήκαμε, κύριε, τον κ. Καμμένο. Είπαμε ότι επιφυλάσσεται το δικαστήριο.
ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ: Σας άκουσα όμως να εννοήσετε ότι έχει έγγραφα καινούργια, υπογεγραμμένα από την γερμανική βουλή. Στην πραγματικότητα η γερμανική βουλή προφανώς ζήτησε αυτά από τη επίσημη δικογραφία για να συζητήσει και ο κ. Καμμένος πήγε και έκανε μια αίτηση «μου δίνετε ένα αντίγραφο από αυτά τα αρχεία;», ενώ εδώ εμφανίστηκε να σας διαβεβαιώνει ότι είναι κάτι καινούργιο που το πήρε τον Ιούλιο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είναι κατανοητό από το δικαστήριο, γι· αυτό δεν έγινε δεκτό. Γι· αυτό και είπα εγώ, αν θυμάστε, ότι αν έχει επίσημη μετάφραση, πώς ήρθε στα χέρια σας κλπ. και αν χρειαστεί…
ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ: Είπε ψέματα ότι έχει καινούργια έγγραφα.
Στο σημείο αυτό εξερράγη -απόλυτα δικαιολογημένα- ο Κ. Αγαπίου, ο οποίος είπε ότι τον έχουν τόσο καιρό μέσα μ· αυτά τα κατασκευασμένα έγγραφα και οργισμένος εγκατέλειψε για λίγο τη διαδικασία, παρά τις εκκλήσεις της Μπρίλλη που του ζητούσε να ηρεμήσει και να καθίσει κάτω.
Η πρόεδρος τότε πήρε χαμπάρι τι γίνεται και ζήτησε από την πολιτική αγωγή να συγκεκριμενοποιήσει τα έγγραφα που ζητά, για να μη ζητά έγγραφα που ήδη υπάρχουν στη δικογραφία. Αν υπάρχει τίποτα καινούργιο, ζητείστε το, είπε. Τότε να απορρίψετε το αίτημα ως αόριστο, παρενέβη εύστοχα ο Σ. Φυτράκης. Και τί ζήτησε η πολιτική αγωγή; Αλλος μιλούσε για έγγραφα του Νηστικάκη, άλλος μιλούσε για έκθεση του Παπαθεμελή, άλλος μιλούσε για άλλα έγγραφα που έχουν οι κρατικές υπηρεσίες και δεν τα φέρνουν, για να κλείσει με την κορόνα: «Μπορεί τώρα να μην τα φέρνουν, αλλά μετά τις 8 του Μάρτη, θέλετε δε θέλετε, τα έγγραφα θα έρθουν»!
Η υπεράσπιση πήρε το λόγο και έβαλε τα πράγματα στη θέση τους: Τα έγγραφα υπάρχουν και είναι στη δικογραφία. Αλλο έγγραφο δε μπορεί να μπει, εκτός αν είναι κάτι καινούργιο το οποίο και θα εξεταστεί όπως ορίζει ο νόμος. Να προχωρήσει ο μάρτυρας στην κατάθεσή του και να ελεγχθεί η αξιοπιστία του. Και σε ό,τι έγγραφο αναφέρεται να ελέγχεται αμέσως. Τα υπόλοιπα αφορούν τους πολιτικούς και επιχειρηματικούς ανταγωνισμούς που δε μπορεί να γίνονται στις πλάτες των κατηγορούμενων.
Η συνεδρίαση έκλεισε χωρίς απόφαση του δικαστήριου, με μια δήλωση του Χ. Τσιγαρίδα: «Επειδή εγώ προσωπικά θεωρώ τον Ζήση μάρτυρα υπεράσπισης και όχι κατηγορίας και επειδή είναι επαγγελματίας μάρτυρας και συνηθίζει να αποχωρεί μετά την πρώτη μέρα της κατάθεσής του και να μην επανέρχεται ποτέ, να του συστήσετε ότι πρέπει να είναι εδώ μέχρι να τελειώσει η κατάθεσή του. Δεύτερο, επειδή ειπώθηκε ότι εμείς φοβόμαστε αυτά τα χαρτιά, εγώ δεν τα φοβάμαι καθόλου -και κανένας άλλος πιστεύω. Να φέρουν όλα τα χαρτιά που θ· αποφασίσετε. Αντίθετα, πιστεύω ότι οι κύριοι που εξέφρασαν την άποψη ότι φοβόμαστε τα χαρτιά είναι εκείνοι που φοβούνται ότι αν έρθουν αυτά τα χαρτιά θα αποκαλυφθούν οι επί δέκα χρόνια σκοπιμότητες που επέβαλαν να παράγονται διάφορες θεωρίες».
Εκλεκτή παρουσία!
Οι συνήγοροι, οι δημοσιογράφοι, οι ακροατές της δίκης περνούν καθημερινά από τα μηχανήματα ελέγχου της δίκης. Οχι μια, όχι δυο, αλλά περισσότερες φορές. Τι κι αν διαμαρτύρονται άνθρωποι που ταλαιπωρούνται από αλλεργίες, ότι έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν προβλήματα από τα επανειλημμένα ψεκάσματα που υφίστανται από το μηχάνημα ανίχνευσης εκρηκτικών; Εξακολουθούν να τους ψεκάζουν ακόμα και αν βγουν για λίγα λεπτά στο εξωτερικό προαύλιο της αίθουσας, χωρίς να βγουν από το χώρο των φυλακών.
Ολοι περνούν από τους επανειλημμένους ελέγχους, εκτός από μια εκλεκτή παρουσία: τη Σοφία Κυριακίδου. Η εν λόγω κυρία, γνωστή πλέον στο πανελλήνιο, προσέρχεται με τιμές πρωθυπουργού. Την κουβαλά αυτοκίνητο της Αντιτρομοκρατικής (ένα μπλε SEAT με αριθμό κυκλοφορίας ΖΥΚ-9627) στο οποίο εκτός από την ίδια επιβαίνουν ο οδηγός και δυο αντιτρομοκρατικάριοι. Το αυτοκίνητο περνάει την κεντρική πόρτα της φυλακής και παρκάρει εκεί που παρκάρουν τα αυτοκίνητα που μεταφέρουν τους δικαστές. Η κυρία αποβιβάζεται και συνοδεία των ασφαλιτών μπαίνει στο χώρο του δικαστήριου, χωρίς να περάσει από κανένα έλεγχο. Είπαμε, είναι εκλεκτή παρουσία και πρόσωπο υπεράνω υποψίας!Τα συμπεράσματα μπορείτε να τα βγάλετε εύκολα.
Εκτός ελέγχου – εκτός ορίων
Η κ. Μπρίλλη έχει χάσει εντελώς τον έλεγχο της δίκης. Δεν γνωρίζει τη δικογραφία και δεν έχει την ικανότητα να φέρει σε πέρας μια τόσο σοβαρή υπόθεση (γι· αυτό την τοποθέτησαν άραγε;). Ετσι, συχνά-πυκνά τα βάζει με τους δημοσιογράφους, με αποκορύφωμα τη συμπεριφορά της την περασμένη Πέμπτη, όταν δίκην καθηγήτριας σε γυμνάσιο θηλέων την περίοδο της χούντας «σήκωσε στον πίνακα» συνάδελφο για να απολογηθεί επειδή μιλούσε με συνάδελφό της! Η αντίδραση ήταν ακαριαία. Ολοι οι παριστάμενοι στην αίθουσα δικαστικοί συντάκτες άρχισαν να διαμαρτύρονται, η κ. Μπρίλλη τα ‘χασε, άρχισε να απολογείται και όταν οι δημοσιογράφοι αποχώρησαν ομαδικά επανήλθε με νέα απολογία στην οποία περιλαμβανόταν και το «αν μας ξέφυγε και καμιά κουβέντα μη δίνετε σημασία»!
Οι συντάκτες δεν επέστρεψαν στην αίθουσα, παρέμειναν στο κέντρο τύπου και ομόφωνα συνέταξαν την παρακάτω καταγγελία την οποία έστειλαν στην ΕΣΗΕΑ:
26 Φεβρουαρίου 2004
Οι δημοσιογράφοι του δικαστικού ρεπορτάζ που καλύπτουμε τη δίκη του ΕΛΑ, στη δικαστική αίθουσα των γυναικείων φυλακών του Κορυδαλλού, αναγκαστήκαμε να αποχωρήσουμε από το ακροατήριο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την άκρως προσβλητική σε βάρος μας συμπεριφορά της προέδρου του δικαστηρίου κ. Ελισσάβετ Μουγάκου – Μπρίλλη.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας η κ. Μπρίλλη επανειλημμένως επιδίδεται σε σχόλια σε βάρος μας με το αιτιολογικό ότι ενοχλούμε με τη στάση μας την πρόοδο της δίκης και έφτασε μάλιστα στο σημείο να εγκαλέσει τη συνάδελφο της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ Γεωργία Αναούνη, γιατί … τόλμησε να δείξει τις σημειώσεις της σε άλλο συνάδελφο εξηγώντας του το συγκεκριμένο σημείο της διαδικασίας.
Η πρόεδρος του δικαστηρίου ζήτησε από τη δημοσιογράφο να «απολογηθεί» για τη συμπεριφορά της δημοσίως και όταν οι δημοσιογράφοι αντέδρασαν για τη συμπεριφορά της προέδρου εκείνη τους ζήτησε να φύγουν από τις μπροστινές θέσεις, που προορίζονται για τον τύπο, υποδεικνύοντάς τους να καθίσουν στα τελευταία έδρανα του ακροατηρίου για να μην ενοχλείται.
Μια μέρα νωρίτερα η πρόεδρος του δικαστηρίου είχε αποδώσει το σάλο που δημιουργήθηκε για το σκεπτικό της απόφασης επί της απόρριψης των ενστάσεων σε παρερμηνεία των δημοσιογράφων, οι οποίοι - κατά την άποψή της – δεν γνωρίζουν ούτε και νομικά, παρά το γεγονός ότι είχαμε χρησιμοποιήσει απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα του σκεπτικού του δικαστηρίου.
Για τους λόγους αυτούς ζητούμε την άμεση παρέμβαση της Ενωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, προκειμένου να ασκήσουμε απρόσκοπτα τα καθήκοντά μας, όπως συμβαίνει σε όλες τις δίκες που καλύπτουμε εδώ και χρόνια.
Οι δημοσιογράφοι του δικαστικού ρεπορτάζ που καλύπτουν την δίκη του ΕΛΑ από τις 9-2-2004
