Χαράς ευαγγέλια. Οπως ανακοίνωσε πρώτος ο Μητσοτάκης, «η Ελλάδα δεν είναι, πια, το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης, αλλά ένας αξιόπιστος εταίρος. Ενα κράτος που δεν δέχεται υποδείξεις, αλλά συνδιαμορφώνει τις εξελίξεις. Που δεν αδικείται, αλλά ηγείται»! Οπως είπε, πρόκειται για μια σημαντική εθνική επιτυχία. Κλείνει ένας επώδυνος κύκλος και ανοίγει μία νέα εποχή. «Με το βλέμμα στην ανάπτυξη της οικονομίας και τη σκέψη στην ανακούφιση της κοινωνίας. Μετατρέποντας τα καθημερινά βήματα προς τα εμπρός, σε ένα μεγάλο άλμα προς το μέλλον» (δακρύσαμε…).
Ακολούθησε ο Σταϊκούρας: «Ελήφθη μία ιστορική απόφαση για την Ελλάδα». «Μετά από 12 χρόνια, η Ελλάδα επιστρέφει στην ευρωπαϊκή κανονικότητα. Παύει να αποτελεί εξαίρεση στην Ευρωζώνη». «Ολες και όλοι μαζί, πολίτες και πολιτεία, αποδείξαμε ότι μπορούμε να επιτυγχάνουμε σημαντικούς εθνικούς στόχους».
Πετάχτηκε σαν το πορδοβούλωμα και ο ακροδεξιός τηλεπλασιέ-τηλεμαϊντανός-υπουργός για να μας πει: «Νοιώθω περήφανος καθώς κατορθώσαμε και ολοκληρώσαμε το σύνολο των δεσμεύσεων που είχαν τεθεί από τους Θεσμούς στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής επιτήρησης».
Πολύ ωραία. Αφού γυρίσαμε στην… κανονικότητα κι αφού αυτό το πετύχαμε «όλοι μαζί» και πλέον στο επίκεντρο περνά η «ανακούφιση της κοινωνίας», υπενθυμίζουμε στην κυβέρνηση μερικά από τα πρώτα καθήκοντά της:
- Επανέρχεται ο κατώτατος μισθός στα 751 ευρώ, που ήταν το 2009, στο καπάκι υπολογίζεται ο πληθωρισμός της δωδεκαετίας που πέρασε από τότε και αυξάνεται το 751 κατά το ποσοστό του πληθωρισμού και μετά επαφίεται στους φορείς που υπογράφουν την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας να καθορίζουν τις αυξήσεις από τώρα και μετά.
- Διαγράφονται όλες οι μειώσεις που έγιναν στις συντάξεις στο διάστημα αυτών των 12 ετών και καθορίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα επιστραφούν στους συνταξιούχους τα ποσά που έχασαν.
- Καταργείται άμεσα ο ΕΝΦΙΑ.
- Μειώνεται ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ στο 18%.
Αυτά για αρχή και σιγά-σιγά θα βρούμε και τα υπόλοιπα.
Μην μας ρωτήσετε αν κάνουμε πλάκα. Αναρωτηθείτε μέχρι πού φτάνει το θράσος των κυβερνώντων. Στήνουν πανηγύρια για το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας, που αποφάσισε το Eurogroup, όταν παραμένει όλο το αντεργατικό και αντιλαϊκό οπλοστάσιο που διαμορφώθηκε κατά τη δωδεκαετή μνημονιακή περίοδο.
Αν μπερδευτήκατε λίγο με τις φιέστες και αναρωτιόσαστε «πότε βγήκαμε από τα Μνημόνια;», δεν σας αδικούμε. Γιατί θυμόσαστε παρόμοιες φιέστες που είχε στήσει ο ΣΥΡΙΖΑ το 2019. Ο Τσακαλώτος, αυτό το κουτοπόνηρο Oxford boy, μπορεί να μην ικανοποίησε το απωθημένο του να βγει για ποτό με τη Σαρλίζ Θερόν, όμως κατάφερε να συμφωνήσει με τους τροϊκανούς να του δώσουν τη δυνατότητα να πανηγυρίσει την «έξοδο από τα Μνημόνια», συμφωνώντας παράλληλα μια τετραετία μετα-μνημονιακής επιτήρησης. Ηταν το μετα-Μνημόνιο για το οποίο μιλούσαμε εμείς τότε.
Ποιο ήταν το αντικείμενο; Είχε συμφωνηθεί να επιστραφούν στο ελληνικό κράτος τα κέρδη που είχαν σοδειάσει η ΕΚΤ και οι κεντρικές τράπεζες των χωρών της Ευρωζώνης. Για να δώσουν στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ την εικονική έξοδο από τα Μνημόνια, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές απαίτησαν μια τετραετή περίοδο ενισχυμένης εποπτείας. Τα λεφτά θα επιστρέφονταν σε εξαμηνιαίες δόσεις, που θα συνοδεύονταν από τριμηνιαίες εκθέσεις αξιολόγησης. Το μνημονιακό θεσμικό πλαίσιο είχε ολοκληρωθεί. «Ψιλολόγια» απέμεναν. Κυρίως, όμως, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές ανησυχούσαν μη τυχόν και η προεκλογική περίοδος του 2019, με τον ΣΥΡΙΖΑ να πέφτει, οδηγούσε σε χαλάρωση της μνημονιακής πολιτικής. Εφτιαξαν, λοιπόν, το τετραετές μετα-Μνημόνιο, για να έχουν αυτοί τον έλεγχο της κατάστασης, να κρατάνε γερά τα γκέμια.
Περί αυτού πρόκειται, λοιπόν. Ο ΣΥΡΙΖΑ το συμφώνησε, η ΝΔ το εφάρμοσε, έφτασε η ώρα να τελειώσει. Δε θα μπορούσε να κρατήσει περισσότερο από ένα εξάμηνο ακόμη. Τέλη Δεκέμβρη είναι να εκταμιευθεί η τελευταία δόση από τα επιστρεφόμενα. Ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του παρακάλεσαν να τους δώσουν το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας ένα τετράμηνο νωρίτερα (τον Αύγουστο), για να στήσουν τις φιέστες που βλέπουμε από προχθές και να ‘χουν να λένε στις πρόωρες εκλογές που σχεδιάζουν για το φθινόπωρο (αν καταφέρει τελικά να τις κάνει ο Μητσοτάκης).
Θα έπρεπε, ίσως, να θυμούνται πως τα ίδια έκαναν και οι συριζαίοι το 2019. Κήρυξαν την «έξοδο από τα Μνημόνια» και βάφτισαν το μετα-Μνημόνιο… τυπική λεπτομέρεια, γραφειοκρατικού τύπου, όμως αυτό δεν τους βοήθησε καθόλου. Εχασαν πανηγυρικά και με μεγάλη διαφορά. Γιατί θα μπορούσε να γίνει κάτι διαφορετικό τώρα; Ο λαός έχει χορτάσει από μεγάλα λόγια. Σ’ αυτό το επίπεδο δεν μπορεί να τον κοροϊδέψει καμιά κυβέρνηση, κανένα κόμμα. Οταν ακούει «βγήκαμε από τα Μνημόνια» ή «τέλος η ενισχυμένη εποπτεία», κοιτάζει την… τσέπη του. Κοιτάζει την άθλια οικονομική του κατάσταση που γίνεται κάθε μέρα και πιο οικτρή. Κι από εκεί βγάζει τα συμπεράσματά του.
Εχουμε γράψει εκατοντάδες φορές από το 2010 και μετά, ότι τα Μνημόνια δεν ήταν ένα έκτακτο καθεστώς με ημερομηνία λήξης, αλλά ένα μόνιμο καθεστώς. Με τα μνημόνια επιβλήθηκε τάχιστα, στο πλαίσιο ενός οικονομικού και κοινωνικού blitz krieg, η συντηρητική ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού, στόχος της αστικής τάξης και των κυβερνήσεών της από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Ακόμα και τώρα, με όλα τα αστικά κόμματα εξουσίας να έχουν δώσει με επιτυχία τις μνημονιακές τους εξετάσεις, οι ιμπεριαλιστές δανειστές διατηρούν τους μηχανισμούς αυστηρής επιτήρησης, οι οποίοι έχουν υπογραφεί από το ελληνικό κράτος στο πλαίσιο των δανειακών συμβάσεων που έχει υπογράψει με τον EFSF/ESM, το μηχανισμό που έστησε η ΕΕ το 2010 για να ελέγξει την κατάσταση, χορηγώντας αποικιοκρατικού τύπου δάνεια σε χώρες σαν την Ελλάδα, που δεν μπορούσαν να δανειστούν από τις «αγορές».
Οι δανειακές συμβάσεις προβλέπουν ειδική επιτήρηση από τον ESM μέχρι να αποπληρωθεί το 75% των δανείων. Δηλαδή, μέχρι το 2060. Γι’ αυτό ο Κλάους Ρέγκλινγκ, ένας χαρτογιακάς του ευρωσυστήματος, γίνεται δεκτός στην Αθήνα με τιμές αρχηγού κράτους και συναντιέται όχι μόνο με τον εκάστοτε υπουργό Οικονομικών αλλά και με τον πρωθυπουργό! Αυτό το κάνουν αβαβά και η ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ (γιατί κι αυτός έχει υπογράψει δανειακή σύμβαση, την τρίτη στη σειρά). Αυτή η ειδική επιτήρηση προβλέπει και αξιολογήσεις. Δύο το χρόνο, αντί για τέσσερις που γίνονται μέχρι τώρα.
Υπάρχει, επίσης, το καθεστώς των χωρών με προγράμματα στήριξης. Στις Ισπανία, Πορτογαλία, Κύπρος και Ιρλανδία θα προστεθεί και η Ελλάδα. Το καθεστώς αυτό ονομάζεται μετα-προγραμματική επιτήρηση και ασκείται στο πλαίσιο του περιβόητου ευρωπαϊκού εξάμηνου.
Στο προχθεσινό Eurogroup περίσσεψαν τα συγχαρητήρια. Αυτά τα προβλέπει το… πρωτόκολλο. Πάντα οι κυβερνήσεις των φυλάρχων εισπράττουν συγχαρητήρια από τους αποικιοκράτες, όταν πατάνε το σβέρκο των λαών. Υπήρξε, όμως, και μια προειδοποίηση που η εκκωφαντική κυβερνητική προπαγάνδα την πέρασε «στο ντούκου»: η Ελλάδα πρέπει ν’ αποκτήσει στάτους «επενδυτικής βαθμίδας» από τους περιβόητους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Εδώ και δυο χρόνια, μολονότι δεν υπήρξε καμιά παρασπονδία από τη σκληρή μνημονιακή πολιτική, η πολυπόθητη «επενδυτική βαθμίδα» δεν ήρθε. Ε, δεν υπάρχει περίπτωση να έρθει σε συνθήκες ανόδου του πληθωρισμού και των επιτοκίων, σε συνθήκες διεθνών ενεργειακών και γεωπολιτικών αναταραχών, με ελλείμματα και τεράστιο χρέος. Οχι στο ορατό μέλλον, τουλάχιστον. Κι αυτό θα είναι το «επιχείρημα» των κυβερνήσεων για να μη θίξουν τίποτα από τη μνημονιακή πολιτική.
Μην ακούτε τη μπουρδολογία περί «μεγαλύτερης ευελιξίας στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής». Δηλαδή; Σε τι θα συνίσταται η «μεγαλύτερη ευελιξία»; Θα αυξηθούν μισθοί, συντάξεις και κοινωνικές δαπάνες, θα μειωθούν οι έμμεσοι φόροι, θα καταργηθεί το χαράτσι του ΕΝΦΙΑ; Οποιος πει κάτι τέτοιο, ακούει αμέσως την κατηγορία του… «λαϊκιστή».
Δείτε τι γίνεται με τον πληθωρισμό και με την εκρηκτική αύξηση στις τιμές των καυσίμων. Αντί να μειώσουν τον ειδικό φόρο κατανάλωσης, μοιράζουν φιλανθρωπικά φιλοδωρήματα (fuel pass). Και δηλώνουν προκλητικά, νομίζοντας ότι απευθύνονται σε Χαχόλους, ότι αν προχωρούσαν σε γενική μείωση έμμεσων φόρων, θα ευνοούσαν τους πλούσιους. Και το λένε αυτό την ώρα που μειώνουν συνεχώς το φόρο επί των καπιταλιστικών κερδών και «μπουκώνουν» τους καπιταλιστές με ζεστό κρατικό χρήμα, τσάμπα εργατική δύναμη, χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές (που σημαίνει χαμηλότερες συντάξεις για τους εργάτες) κτλ. κτλ.
Για τους καπιταλιστές και το πολιτικό τους προσωπικό η κανονικότητα είναι μία: η μνημονιακή πολιτική. Αυτό δεν θ’ αλλάξει με εκλογές που στη θέση μιας μνημονιακής κυβέρνησης θα βάλουν μια άλλη, εξίσου μνημονιακή. Αυτό μπορεί ν’ αλλάξει μόνο όπως άλλαζαν πάντα -έστω και οριακά- τα πράγματα υπέρ της εργατικής τάξης και του λαού. Με σκληρό αγώνα στο δρόμο.
