Απ΄αφορμή τη διακοπή του ρεύματος και του νερού, εξαιτίας της χιονόπτωσης, σε χιλιάδες νοικοκυριά στον Αγιο Στέφανο, στη Δροσιά στην Ιπποκράτειο Πολιτεία και αλλού, σε οικισμούς που έχουν δομηθεί παράνομα μέσα σε δάση, άναψε για μια ακόμη φορά μια αποπροσανατολιστική συζήτηση στα Μέσα Μαζικής Παραπληροφόρησης για το ποιοι φορείς έχουν την αρμοδιότητα για να αποτρέψουν μια τόσο δραματική κατάσταση και -αφού τελικά δεν αποτράπηκε- ποιος φορέας έχει την αρμοδιότητα να την αποκαταστήσει σχετικά σύντομα.
Το πρώτο που πρέπει να υπογραμμίσουμε είναι ότι δε θα προκαλούνταν η διακοπή του ρεύματος και του νερού, αν οι κυβερνήσεις όλων των χρωμάτων ιστορικά δεν έκλειναν το μάτι στους καταπατητές προκειμένου να χτίζουν μαζικά κατοικίες (στην πλειοψηφία τους πολυτελείς) μέσα σε δάση. Και στη συνέχεια, διαχρονικά, να νομιμοποιούν τις αυθαίρετες και παράνομες αυτές κατασκευές με την ψήφιση αντιδασικών διατάξεων και ολόκληρων νόμων, με τους οποίους αποχαρακτήριζαν το δάσος, το βάφτιζαν γεωργική γη, το ενέτασσαν στο σχέδιο πόλης. Με αποτέλεσμα, το δάσος αυτό να μην υπάγεται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας και έτσι τα περιφερειακά Δασαρχεία και οι διευθύνσεις Δασών να μην έχουν το δικαίωμα να παρεμβαίνουν για την προστασία και ανάπτυξή του.
Αυτή η τακτική συνεχίζεται και από τη σημερινή κυβέρνηση Μητσοτάκη. Μερικά παραδείγματα:
- Εταιρία του Σαββίδη αγόρασε στο Παλιούρι Χαλκιδικής ένα φιλέτο 320 στεμμάτων, από τα οποία τα 125,44 στρέμματα είναι πευκόδασος, ηλικίας 25-40 χρόνων, με δασοκάλυψη 100%, δίπλα στη θάλασσα. Τόσο η κυβέρνηση Τσίπρα όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη πάσχισαν να αποχαρακτηρίσουν το δάσος των 125,44 στρεμμάτων. Τον αποχαρακτηρισμό αυτού του δάσους γνωμοδότησε ομόφωνα το Τεχνικό Συμβούλιο Δασών, τον Σεπτέμβρη του 2020, και τη γνωμοδότησε επικύρωσε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Ταγαράς.
- Είναι γνωστή η διαχρονική προσπάθεια των κυβερνήσεων, αρχικά του ΣΥΡΙΖΑ και τώρα της ΝΔ, να νομιμοποιήσουν τις περιβόητες οικιστικές πυκνώσεις. Αυτές είναι πολυτελείς βίλες και χαμόσπιτα που χτίστηκαν παράνομα μέσα σε δάση. Παρά το γεγονός ότι η ολομέλεια ΣτΕ, με πλειοψηφία 26 προς 1, έκανε δεκτή την προσφυγή της ΠΕΔΔΥ, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει να νομιμοποιήσει τις οικιστικές πυκνώσεις. Το ΣτΕ δεν ενέδωσε να εγκρίνει τη δόμηση κατοικιών μέσα στο δάσος, γιατί δεν μπορούσε να τις νομιμοποιήσει επικαλούμενο το δημόσιο συμφέρον.
- Εχει γίνει νομιμοποίηση και άλλων διοικητικών αντιδασικών πράξεων, που είχαν εκδοθεί παλαιότερα, είτε από τις πολεοδομίες είτε από δασάρχες, πάλι από την κυβέρνηση Μητσοτάκη με υπουργό Περιβάλλοντος τον Χατζηδάκη. Αυτοί οι αποχαρακτηρισμοί επιχειρούνται με αντιδασικές διατάξεις του νόμου 4685 που δημοσιεύτηκε στις 8 Μάη του 2020.
Σημαντικό ρόλο στον αποχαρακτηρισμό δασών και δασικών εκτάσεων έπαιξε και παίζει το ΣτΕ, που ως «δικαστήριο του μονάρχη» δικαιολογεί τον αποχαρακτηρισμό βαφτίζοντας το συμφέρον του κεφαλαίου ως δημόσιο συμφέρον. Πρόσφατα, η ΠΕΔΔΥ (Πανελλήνια Ενωση Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων ) και το ΓΕΩΤΕΕ (Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας) έκαναν προσφυγή στο ΣτΕ κατά απόφασης του Χατζηδάκη, με την οποία νομιμοποιούνταν η ενσωμάτωση αντιδασικών διοικητικών πράξεων στους δασικούς χάρτες. Ταυτόχρονα, υπέβαλαν αίτηση για την έκδοση προσωρινής διαταγής, για να παγώσει η απόφαση Χατζηδάκη μέχρι να εκδικαστεί η κύρια αγωγή. Η επιτροπή της Ολομέλειας του ΣτΕ απέρριψε την αίτηση της ΠΕΔΔΥ και του ΓΕΩΤΕΕ για έκδοση προσωρινής διαταγής (γι΄αυτή θα μιλήσουμε σε επόμενο δημοσίευμα).
Το πρώτο συμπέρασμα που βγαίνει, λοιπόν, είναι ότι δε θα συνέβαινε διακοπή της ηλεκτροδότησης σε χιλιάδες κατοικίες από την πτώση κλαδιών και κορμών δένδρων σε ηλεκτροφόρα καλώδια, αν οι κυβερνήσεις όλων των χρωμάτων δεν έκλειναν το μάτι, διαχρονικά, στους καταπατητές δασών και δασικών εκτάσεων για τη δόμηση κατοικιών (πολυτελών στη συντριπτική πλειοψηφία τους) μέσα σε δάση.
Η αρμοδιότητα του καθαρισμού των ηλεκτροφόρων γραμμών
Πρέπει να επισημάνουμε ότι διαχρονικά η ΔΕΗ και μετά την τριχοτόμησή της η ΕΔΔΗΕ (Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας) ενέκρινε την ηλεκτροδότηση κατοικιών που είχαν χτιστεί από τους καταπατητές στα δάση. Δηλαδή, συνέβαλε και αυτή στη διαιώνιση του φαινομένου.
Το κυρίως «πιάτο», βέβαια, είναι η εγκατάλειψη των δικτύων Χαμηλής, Μέσης και Υψηλής Τάσης της ΔΕΗ. Ιστορικά, ιδιοκτήτης όλων αυτών των δικτύων ήταν η ΔΕΗ και στη συνέχεια, με την τριχοτόμηση και την ιδιωτικοποίησή της σε ΔΕΗ (εμπορική επιχείρηση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας), σε ΔΕΔΔΗΕ (Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας) και σε ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας), διαχειριστής της Χαμηλής και Μέσης τάσης είναι η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και της Υψηλής Τάσης η ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, αρχικά η ΔΕΗ και τώρα οι δύο άλλες εταιρίες είναι υποχρεωμένες να καθαρίζουν τα δίκτυά τους -τόσο τα καλώδια, όσο και τους πυλώνες- από τα κλαδιά και τους κορμούς των δένδρων, για να μη μπαίνουν φωτιές και για να μη διακόπτεται η ηλεκτροδότηση από καιρικά φαινόμενα όπως οι χιονοπτώσεις και οι παγετοί.
Παραθέτουμε απόσπασμα από έγγραφο της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Εκτάκτων Αναγκών της ΓΓΠΠ (Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας), της 25ης Μάη του 2018, με Θέμα: «Σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων λόγω δασικών πυρκαγιών»:
«Για τον ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ο οποίος είναι αρμόδιος για τη συντήρηση του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ) και τον ΑΔΜΗΕ ΑΕ ο οποίος είναι αρμόδιος για τη συντήρηση του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) αποτελεί υποχρέωση η εκτέλεση προγραμμάτων που αφορούν προληπτικό κλάδεμα δένδρων σε περιοχές που διέρχονται γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Μ/Τ, Χ/Τ και Υ/Τ, αποψίλωση χώρων που βρίσκονται κάτω από σημεία ζεύξης, καθώς και ό,τι είναι αναγκαίο για την πρόληψη πυρκαγιών (άρθρ. 8 της ΚΥΑ12030/Φ109.1/1999, N 4001/2011 – ΦΕΚ 179/Α΄/2011).
Οι εργασίες αυτές απαιτούν τη συνεργασία των ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και ΑΔΜΗΕ ΑΕ με τις κατά τόπους αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες, Πολεοδομικές Αρχές και Δήμους, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους».
Μια απαραίτητη διευκρίνιση: το δίκτυο Υψηλής Τάσης δεν περνάει από κατοικημένες περιοχές. Ετσι, σ’ αυτό το δημοσίευμα δε θα ασχοληθούμε με την αρμοδιότητα του ΕΣΜΗΕ, αφού το δίκτυο αυτό δεν περνάει από τις πληγείσες περιοχές. Το δίκτυο που περνάει από Αγιο Στέφανο, Δροσιά, Ιπποκράτειο Πολιτεία και αλλού στην Ανατολική Αττική είναι του ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
Η εταιρία αυτή, όμως, δεν καθαρίζει τα καλώδια και τους στύλους από τα κλαδιά και τα δένδρα, όπως είναι υποχρεωμένη, προφανώς για να μεγαλώνει τα κέρδη της. Ακόμη, δεν καθαρίζει τους πυλώνες για να μην προκαλούνται σπινθήρες και μπαίνουν οι φωτιές τους καλοκαιρινούς μήνες που στεγνώνουν η ατμόσφαιρα και η γη από τις υψηλές θερμοκρασίες.
Το απόσπασμα που παραθέσαμε αναφέρει ότι η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ πρέπει να συνεργάζεται με τις κατά τόπους αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, τις πολεοδομικές αρχές και τους δήμους στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους. Θα σταθούμε μόνο στο ότι οι κυβερνήσεις όλων των χρωμάτων αφαίρεσαν από τις δασικές υπηρεσίες την αρμοδιότητα να φροντίζουν για την προστασία και ανάπτυξη των δασών που έχουν ενταχθεί στα σχέδια πόλης.
Ιδού η σχετική διάταξη (άρθρο 3 παράγραφος 6) του βασικού νόμου για την υπεράσπιση του δάσους, τον 998/1979, που διαχρονικά τον έχουν ψαλιδίσει όλες οι κυβερνήσεις στο όνομα της περιβόητης καπιταλιστικής ανάπτυξης. Η διάταξη περιλαμβάνει ακόμη διατάξεις του αντιδασικού νόμου 4685 (Μάης του 2020):
«6. Δεν υπάγονται οπωσδήποτε στις διατάξεις του παρόντος νόμου: (…)
ζ) Οι περιοχές για τις οποίες υφίστανται εγκεκριμένα σχέδια πόλεως ή καταλαμβάνονται υπό οικισμών, τα όρια των οποίων έχουν εγκριθεί με πράξεις της Διοίκησης, σύμφωνα με τις διατάξεις των προεδρικών διαταγμάτων 21.11/1.12.1979 (Δ΄ 693), 2.3/13.3.1981 (Δ΄ 138) ή 24.4/3.5.1985 (Δ΄ 181) ή βρίσκονται εντός ορίων εγκεκριμένων πολεοδομικών μελετών ή ρυμοτομικών σχεδίων και όπως τα όρια αυτά έχουν εφαρμοσθεί στο έδαφος ή πρόκειται περί οικοδομήσιμων εκτάσεων των οικιστικών περιοχών του ν. 947/1979 ή αποτελούν εκτάσεις Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων, που οργανώθηκαν, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4458/1965, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 742/1977, καθώς και τις διατάξεις του ν. 2545/ 1997 και όπως ορίζονται στην παρ. 4 του άρθρου 41 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143) για τις οποίες έχει εγκριθεί η οριοθέτηση ή το ρυμοτομικό τους σχέδιο [Αρχή Τροποποίησης] “ή είναι περιοχές βιομηχανικών βιοτεχνικών εγκαταστάσεων που περιλαμβάνονται σε ζώνες οικιστικού ελέγχου του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α’ 33), ως προς τα ακίνητα επί των οποίων έχουν εγκατασταθεί επιχειρήσεις, κατόπιν ισχυουσών αδειών ή άλλων διοικητικών πράξεων που καλύπτονται από το τεκμήριο νομιμότητας ή βεβαιώσεων ή άλλων εγγράφων πληροφοριακού χαρακτήρα του αρμοδίου Δασάρχη ή του Διευθυντή Δασών ότι δεν εμπίπτουν σε δάσος ή δασική έκταση.“ – ΠΡΟΣΘ. ΩΣ ΑΝΩ ΤΗΣ ΜΕΣΑ ΣΕ “” ΦΡΑΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡ. Ζ ΤΗΣ ΠΑΡ. 6 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 3 ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡ. 1Α ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 48 ΤΟΥ Ν. 4685/20, ΦΕΚ-92 Α/7-5-20 (βλ. Και παρ. 10-13 ν. 4685/20) [Τέλος Τροποποίησης]».
Στα δάση Αγίου Στεφάνου, Δροσιάς , Ιπποκράτειου Πολιτείας και αλλού, που επλήγησαν από τη χιονόπτωση, οι δασικές υπηρεσίες δεν μπορούν να παρέμβουν και να συνεργαστούν με τον ΔΕΔΔΗΕ για τον καθαρισμό των γραμμών Χαμηλής και Μέσης Τάσης. Συναρμοδιότητα με τον ΔΕΔΔΗΕ, που είναι ο αποκλειστικός υπεύθυνος γα τον καθαρισμό των γραμμών, έχουν οι δήμοι, καθώς οι περιοχές αυτές έχουν ενταχθεί σε σχέδια πόλης. Και πιθανόν οι πολεοδομικές υπηρεσίες εφόσον έχουν ενσωματωθεί στους δήμους.
Από τη στιγμή που ο ΔΕΔΔΗΕ δε φροντίζει να καθαρίζει τις γραμμές Χαμηλής και Μέσης Τάσης και οι συναρμόδιοι δήμοι αδιαφορούν και δεν τον αναγκάζουν να εκπληρώνει αυτή την υποχρέωσή του, οφείλουν να παρέμβουν ο πολυλογάς Χαρδαλιάς και ο ευαίσθητος στα λόγια Μητσοτάκης, για να εκπληρώνει στο ακέραιο ο ΔΕΔΔΗΕ την υποχρέωσή του για να μην προκαλούνται καταστροφές από τις χιονοπτώσεις και τους ανέμους το χειμώνα και από τις πυρκαγιές το καλοκαίρι.
