Από το πρώτο ήδη άρθρο αυτής της σειράς είχαμε δεσμευτεί, ότι θ’ αναφερθούμε στον εκβιασμό που ασκήθηκε από το Γενικό Διευθυντή Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος (ΓΔΑΠΔΦΠ) στους υπηρεσιακούς παράγοντες προκειμένου ν’ αποσύρουν εγκύκλιό τους, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για κάποιο τυπικό υπηρεσιακό θέμα, αλλά για σκάνδαλο στο οποίο «παίζει» χοντρό καπιταλιστικό συμφέρον. Αυτό και κάναμε στο δεύτερο άρθρο, στο οποίο επίσης δημοσιεύ-σαμε το ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΌ ΣΗΜΕΙΩΜΑ της Διεύθυνσης Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος, με το οποίο οι υπηρεσιακοί παράγοντες συνόδευσαν τη διαφωνία τους στην απόφαση του Γενικού Διευθυντή να αναστείλει την εγκύκλιο που συνόδευε την κατάπτυστη γνωμοδότηση 331/2011 του Β’ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που είχε κάνει δεκτή ο τότε υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Γ. Παπακωνσταντίνου. Παρεμπιπτόντως, απευθύναμε έκκληση στους προϊσταμένους των Διευθύνσεων Δασών, στην περιοχή των οποίων υπάρχουν χορτολιβαδικές εκτάσεις, να μην εφαρμόσουν την κατάπτυστη αυτή γνωμοδότηση.
Σ’ αυτό το τρίτο άρθρο θ’ αναφερθούμε πρώτιστα στις αφόρητες πιέσεις που ασκεί ο Πρόεδρος του ΔΣ της εταιρίας MAMIDOIL JETOIL ΑΕ Κυριάκος Μαμιδάκης. Πιέσεις που σίγουρα θα συνεχιστούν, στο βαθμό που οι υπηρεσιακοί παράγοντες της Διεύθυνσης Δασών Χανίων θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, εφαρμόζοντας αυστηρά τη δασική νομοθεσία και αναγκάζοντας, μαζί με όλους τους προϊσταμένους των Διευθύνσεων Δασών που βιώνουν το ίδιο πρόβλημα, τον νυν υπουργό ΠΕΚΑ να πάρει πίσω την κατάπτυστη γνωμοδότηση 331 του ΝΣΚ.
Η εταιρία ΜAMIDOIL JETOIL ΑΕ θέλει να κατασκευάσει εγκαταστάσεις αποθήκευσης, διακίνησης και εμπορίας υγρών καυσίμων σε χορτολιβαδική έκταση 58 στρεμμάτων, που βρίσκεται στη θέση «Πλατάνι» του Δήμου Σούδας. Οπως ισχυρίζεται, από το 2002 πασχίζει, εκτός από την έ-γκριση των Περιβαλλοντικών Ορων των εγκαταστάσεων, να εκδώσει και την οικοδομική άδεια από την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Χανίων, παρακάμπτοντας το εμπόδιο της Διεύθυνσης Δασών Χανίων, στην οποία οι υπηρεσιακοί παράγοντες εμμένουν στην πιστή εφαρμογή της ισχύουσας δασικής νομοθεσίας, δηλαδή της παραγράφου 7 του άρθρου 3 του νόμου 998/1979.
Για να αποδείξει η εταιρία ότι πράγματι η χορτολιβαδική έκταση των 58 στρεμμάτων της ανήκει, έπρεπε να απευθυνθεί στη Διεύθυνση Δασών Χανίων. Δεν το έκανε, όμως, γιατί κατά τη γνώμη μας δεν μπορεί να το αποδείξει, εφαρμόζοντας αυστηρά την ισχύουσα νομοθεσία και τις διαδικασίες που προβλέπονται σύμφωνα με το άρθρο 8 του νόμου 998/1979.
Με τα στοιχεία που έχουμε συγκεντρώσει ως τώρα δεν γνωρίζουμε αν το ερώτημα που υποβλήθηκε το 2009 από τον Γενικό Γραμματέα του ΥΠΕΚΑ (πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ) στο ΝΣΚ (μέσω του εγγράφου της τότε υπουργού Τ. Μπιρμπίλη), εάν είναι δυνατή η έκδοση οικοδομικής άδειας σε χορτολιβαδικές εκτάσεις που βρίσκονται στα νησιά, όπου σύμφωνα με το άρθρο 62 του νόμου 998/1079 δεν ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του δημοσίου, ήταν πρωτογενώς αποτέλεσμα των πιέσεων της συγκεκριμένης εταιρίας. Ενα όμως είναι σίγουρο: η εταιρία προσπάθησε να εκμεταλλευθεί την γνωμοδότηση 331/2011, όταν αυτή έγινε δεκτή από τον διαβόητο Γ. Παπακωνσταντίνου.
Η ερμηνευτική εγκύκλιος της κατάπτυστης αυτής γνωμοδότησης, την οποία εξέδωσε η Διεύθυνση Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος (κυκλοφόρησε στις 13 Ιούνη του 2012), ενόχλησε αφάνταστα τη συγκεκριμένη εταιρία (και όχι μόνο), γιατί υπενθύμισε τόσο την ισχύουσα δασική νομοθεσία όσο και τις διαδικασίες που έπρεπε να τηρήσει προκειμένου να αποδείξει ότι η χορτολιβαδική έκταση των 58 στρεμμάτων ανήκει πραγματικά σ’ αυτή. Γι’ αυτό και εντάθηκαν οι πιέσεις της εταιρίας με στόχο να αποσυρθεί η εγκύκλιος αυτή. Πιέσεις που ήταν άλλοτε φανερές και άλλοτε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Δημοσίως, με άρθρα και πληρωμένες καταχωρήσεις, ο πρόεδρος της εταιρίας Κυρ. Μαμιδάκης εγκαλούσε τους δασολόγους, τους παρουσίαζε σαν ανθρώπους που κάνουν κατάχρηση εξουσίας και ισχυριζόταν ότι «η αρμόδια Υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ που ασχολείται με την εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας ανακάλυψε όψιμα, (σ.σ. η έμφαση δική μας), ότι η έκτασή μας που προορίζεται για την εν λόγω επένδυση (…) δήθεν υπάγεται στην διοίκηση και διαχείριση του Δημοσίου!» (η έμφαση δική του). Αυτά έγραφε εισαγωγικά σε άρθρο του στην εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα», στις 20 Φλεβάρη του 2013, καταλήγοντας με την απειλή, ότι θα διεκδικήσει τα ποσά που δαπάνησε η εταιρία του πρώτα «από το κατακαημένο το δημόσιο που φτιάχνει νόμους τους οποίους ακυρώνει με άλλους νόμους ή με εγκυκλίους (σ.σ. η έμφαση δική μας), αλλά και από όλες τις διαμεσολαβούσες πάσης φύσεως Υπηρεσίες και τα στελέχη τους».
Οι υπηρεσιακοί παράγοντες των δασικών υπηρεσιών δεν ανακάλυψαν όψιμα, όπως ισχυρίζεται ο κύριος αυτός, ότι οι χορτολιβαδικές εκτάσεις υπάγονται στην διοίκηση και διαχείριση του Δημοσίου. Αυτές υπήχθησαν με το δασοκτόνο νόμο 3208/2003 (άρθρο 1 παρ. 3, που προστέθηκε ως παρ. 7 του άρθρου 3 του νόμου 998/1979). Ο δε ισχυρισμός του, ότι το δημόσιο φτιάχνει νόμους τους οποίους καταργεί με νόμους ή με εγκυκλίους, είναι χονδροειδώς ψευδέστατος, διότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν καταργούνται διατάξεις της δασικής νομοθεσίας με την εγκύκλιο της Διεύθυνσης Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος. Διατάξεις της δασικής νομοθεσίας καταργούνται με την κατάπτυστη γνωμοδότηση 331/2011 του ΝΣΚ, που έκανε δεκτή ο τότε υπουργός Γ. Παπακωνσταντίνου.
Οσο για την απειλή του περί διεκδίκησης ποσών από το δημόσιο και από τα στελέχη των αρμόδιων υπηρεσιών, είναι άσφαιρη. Οι ισχυρισμοί του δεν μπορούν να σταθούν σε κανένα δικαστήριο κι αυτό το ξέρει πολύ καλά ο Κυρ. Μαμιδάκης. Απλά εκτόξευσε την απειλή για να έχει ένα άλλοθι ο Γενικός Διευθυντής Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος Κ. Δημόπουλος, προκειμένου να δικαιολογήσει την άτακτη υποχώρησή του, να πάρει δηλαδή πίσω την ερμηνευτική εγκύκλιο της γνωμοδότησης 331/2011.
Μερικές σκέψεις για την Εγκριση των Περιβαλλοντικών Ορων, πριν κλείσουμε με το κεφάλαιο των ενεργειών που έγιναν από την εταιρία και τον τέως Δήμο Σούδας. Ως τώρα εκδικάστηκαν από το Ε’ Τμήμα του ΣτΕ δύο προσφυγές του τέως Δήμου Σού-δας, κατά της έγκρισης των Περιβαλλοντικών Ορων από τον γενικό γραμματέα Περιφέρειας Κρήτης και κατά του ΥΠΕΧΩΔΕ, και εκδόθηκαν οι αποφάσεις 2980 και 2981 του 2009, με τις οποίες απορρίφθηκαν τα αιτήματα του Δήμου να μην εγκριθούν οι περιβαλλοντικοί όροι της επένδυσης. Εκκρεμούν, όμως, δύο ακόμη προσφυγές, πάλι στο Ε’ Τμήμα του ΣτΕ. Μία του Δήμου Χανίων και μία του τέως Δήμου Σούδας. Αφορούν τον αποχαρακτηρισμό της παλιάς εθνικής οδού Ρεθύμνου-Χανίων και την ανανέωση της έγκρισης των Περιβαλλοντικών Ορων και οι δικάσιμοι έχουν οριστεί για τις 10/4/2013 και τις 22/5/2013.
Σκάνδαλο τύπου Βατοπεδίου
Από την πρώτη στιγμή που ασχοληθήκαμε μ’ αυτή την υπόθεση μιλήσαμε για σκάνδαλο τύπου Βατοπεδίου, διότι το ΝΣΚ δεν είχε αρμοδιότητα να γνωμοδοτήσει για τις χορτολιβαδικές εκτάσεις. Επανερχόμαστε σ’ αυτό, γιατί η άποψή μας αυτή προκάλεσε ενστάσεις και απορίες, καλοπροαίρετες και κακοπροαίρετες. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα μ’ αυτές. Αντίθετα, μας δίνουν τη δυνατότητα να εξηγήσουμε την άποψή μας..
Με την παράγραφο 3 του άρθρου 1 του δασοκτόνου νόμου 3208/2003 προστέθηκε στο άρθρο 3 του βασικού δασικού νόμου 998/1979 η παράγραφος 7. Σύμφωνα μ’ αυτή τη διάταξη, η διοίκηση και διαχείριση των χορτολιβαδικών εκτάσεων της χώρας (έκτασης 14,5 εκατ. στρεμμάτων κατ’ εμάς, 16, 088 εκατ. στρεμμάτων σύμφωνα με το Ενημερωτικό Σημείωμα της Διεύθυνσης Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος) ανήκουν στις Διευθύνσεις Δασών των νομών που έχουν χορτολιβαδικές εκτάσεις.
Ο όρος «διαχείριση των χορτολιβαδικών εκτάσεων» έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο, που είναι γνωστό ακόμη και σε φοιτητές της Δασολογίας, πόσο μάλλον στους δασολόγους της πράξης. Επειδή όμως προέκυψε ζήτημα σε κύκλους δασολόγων και επειδή ο καπιταλιστής Κυρ. Μαμιδάκης ισχυρίζεται ότι η δασική υπηρεσία ανακάλυψε όψιμα ότι σ’ αυτήν ανήκει η διοίκηση και διαχείριση των χορτολιβαδικών εκτάσεων, είμαστε υποχρεωμένοι να ξαναθυμίσουμε ότι, από τη στιγμή που οι δασικές υπηρεσίες διαχειρίζονται τις χορτολιβαδικές εκτάσεις, έχουν το δικαίωμα να παρέχουν παραπλήσια και σχεδόν την ίδια προστασία που παρέχουν και στα δάση και στις δασικές εκτάσεις. Τελεία και παύλα, για να τελειώνουμε με την παραφιλολογία που αναπτύσσουν κάποιοι και μάλιστα απ’ αυτούς που τελείωσαν τη Σχολή Δασολογίας και φέρουν τον τίτλο του δασολόγου. Ενα το κρατούμενο, λοιπόν.
Δεύτερον, όποιος αμφισβητεί την ιδιοκτησία μιας χορτολιβαδικής έκτασης έχει το δικαίωμα, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 7 του βασικού δασικού νόμου 998/1979, να προσφύγει στο Συμβούλιο Ιδιοκτησίας Δασών (ΣΙΔ) και στα πολιτικά δικαστήρια. Διευκρινίζουμε, ότι η προσφυγή στο ΣΙΔ δεν είναι προϋπόθεση για προσφυγή στα πολιτικά δικαστήρια.
Τα πράγματα, λοιπόν, είναι πεντακάθαρα στη δασική νομοθεσία και σε ό,τι αφορά το ποιος διαχειρίζεται τις χορτολιβαδικές εκτάσεις και σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσουν εκείνοι που ισχυρίζονται ότι είναι ιδιοκτήτες χορτολιβαδικών εκτάσεων. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει κανένα κενό και καμιά ασάφεια στη δασική νομοθεσία, δεν είχε καμιά δουλειά να παρέμβει το ΝΣΚ και πολύ περισσότερο να υποβάλει ερωτήματα ένας υπουργός. Και αν ακόμη υπήρχε κενό ή ασάφεια (πραγματικά και όχι κατασκευασμένα εκ του πονηρού), πάλι δεν νομιμοποιούνταν είτε ο υπουργός είτε το ΝΣΚ να γνωμοδοτεί. Γιατί έτσι ανοίγεται ο δρόμος να νομοθετούν το ΝΣΚ και οι υπουργοί, δικαίωμα που υποτίθεται ότι δεν έχουν. Αυτό δεν είναι άποψη ή εκτίμηση δική μας. Είναι η αστική άποψη ότι νομοθετεί το κοινοβούλιο και όχι το ΝΣΚ ή η κυβέρνηση και οι υπουργοί της.
Γι’ αυτό και νομιμοποιούνται απόλυτα οι Διευθύνσεις Δασών των νομών που έχουν χορτολιβαδικές εκτάσεις να αγνοούν τη Γνωμοδότηση 331/2011, παρά το γεγονός ότι την έκανε δεκτή ο διαβόητος Γ. Παπακωνσταντίνου, ο υπουργός που στο δεκάμηνο που πέρασε από το ΥΠΕΚΑ επέφερε μεγάλα πλήγματα στη δασική νομοθεσία. Ας μην ξεχνάμε, ότι και στο σκάνδαλο του Βατοπεδίου η κατάπτυστη Γνωμοδότηση 161/2008 είχε γίνει δεκτή από τον τότε υφυπουργό Γεωργίας Κ. Κιλτίδη.
Εάν οι προϊστάμενοι των Διευθύνσεων Δασών δεν αποφασίσουν να αγνοήσουν την κατάπτυστη Γνωμοδότηση 331/2011, έχουν την δυνατότητα να εφαρμόσουν τα άρθρα 61 και 280 του Δασικού Κώδικα. Οι προϊστάμενοι και τα στελέχη των Διευθύνσεων Δασών γνωρίζουν το περιεχόμενο των άρθρων αυτών, εμείς όμως είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε συνοπτικά τα βασικά σημεία τους μιας και δεν απευθυνόμαστε μόνο σε δασολόγους που γνωρίζουν καλά τη δασική νομοθεσία.
Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 61 του Δασικού Κώδικα, «κατά του επιχειρούντος εκχέρσωσιν, υλοτομίαν, σποράν ή οιαδήποτε ετέραν διακατοχήν επί (…) χορτολιβαδικών εδαφών και ασχέτως του χρόνου (…) συντάσσεται και κοινοποιείται παρά του αρμοδίου διευθυντού δασών (…) πρωτόκολλον διοικητικής αποβολής». Σύμφωνα με το άρθρο 280 του Δασικού Κώδικα υποχρεώνονται ταυτόχρονα με το Πρωτόκολλο Διοικητικής Αποβολής να υποβάλλουν και μηνύσεις. Ταυτόχρονα, δε, με την εφαρμογή των διατάξεων αυτών, να ενημερώσουν και τις Διευθύνσεις Υπηρεσιών Δόμησης για την εφαρμογή τους, ώστε να μην τολμήσουν να εκδώσουν άδειες δόμησης.
Μετά την ανάκληση της ερμηνευτικής εγκυκλίου της γνωμοδότησης 331/2011, δύο τουλάχιστον υπηρεσίες, η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου και η Διεύθυνση Δασών Χανίων έστειλαν (την 1η Μάρτη του 2013 και την 7η Μάρτη του 2013, αντίστοιχα) γραπτά ερωτήματα για το ποιοι πρέπει να είναι οι σύννομοι χειρισμοί έναντι των απαιτήσεων ιδιωτών καταπατητών χορτολιβαδικών εκτάσεων. Δεν αποκλείουμε ανάλογα ερωτήματα να έστειλαν ή να στείλουν στη συνέχεια και άλλες Διευθύνσεις Δασών. Η κίνηση αυτή δικαιώνει τις ανησυχίες που διατύπωσε η Διεύθυνση Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος στο Ενημερωτικό Σημείωμά της απ’ αφορμή την απόσυρση της ερμηνευτικής εγκυκλίου, για «κίνδυνο να απωλεσθούν δημόσιες χοτρολιβαδικές και βραχώδεις εκτάσεις, με την αλλαγή της χρήσης τους και χωρίς να ελεγχθούν σύμφωνα με τη δασική νομοθεσία τα δικαιώματα του δημοσίου επ’ αυτών». Ο κίνδυνος καταπάτησης χορτολιβαδικών εκτάσεων από μεγαλοκαπιταλιστές που θέλουν να κατασκευάσουν βίλες ή πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, όπως είδαμε, είναι υπαρκτός.
Κλείνουμε με ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα του εγγράφου που έστειλε η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου:
«Από όλα τα προεκτεθέντα, έχουμε την άποψη ότι η ανάκληση της εγκυκλίου σας, σε συνδυασμό με την ν331/2011 Γνωμοδότηση και την 23603/4-5-2012 Απόφαση, θα δημιουργήσει σύγχυση κυρίως στις πολεοδομικές υπηρεσίες και δευτερευόντως στις δασικές υπηρεσίες και θα βρεθούμε στην δυσάρεστη θέση οι μεν πολεοδομίες να εκδίδουν άδειες δόμησης οι δε δασικές υπηρεσίες να εκδίδουν, για τις ίδιες εκτάσεις, ΠΔΑ (σ.σ. Πρωτόκολλο Διοικητικής Αποβολής), να καταθέτουν πρωτόκολλα μήνυσης για κατάληψη κατά τεκμήριο δημοσίων εκτάσεων και να κινούν διαδικασίες ακύρωσης τίτλων ιδιοκτησίας».
Προσθέτουμε, ότι δε θα δημιουργηθεί σύγχυση μόνο όταν οι πολεοδομικές υπηρεσίες δεν θα εκδίδουν άδειες, αλλά θα περιμένουν πρώτα να τελεσιδικήσουν οι διαδικασίες λύσης του ιδιοκτησιακού μέσω των πολιτικών δικαστηρίων.
Γεράσιμος Λιόντος
