Στις 21 του Γενάρη, ο Στυλιανίδης επισκέφτηκε τον Καραμανλή και τον ενημέρωσε –κατά τα λεγόμενά του- για «την πορεία εφαρμογής του νόμου πλαισίου».
Σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας, έχει ολοκληρωθεί ο πρότυπος εσωτερικός κανονισμός και έχει ήδη φτιαχτεί ένα σχέδιο τετραετούς προγραμματισμού για να υιοθετηθεί από τα Πανεπιστήμια, «προκειμένου να λειτουργήσουν πιο μακροπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα με αποτελεσματικότητα και να γίνει η καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων».
Ετοιμάστηκαν, λοιπόν, δυο από τα βασικά αγκωνάρια του νόμου και τώρα θα κληθούν τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ να τα εφαρμόσουν.
Αν αφεθούν τα πράγματα να κυλήσουν –και δεν ανατραπούν από την κινητοποίηση των φοιτητών, που τώρα καλούνται να δώσουν αποφασιστικές μάχες για την ακύρωση του νόμου-πλαισίου στην πράξη- θα προωθηθούν οι ρυθμίσεις που αποτελούν σημεία-κλειδιά για την πλήρη ανατροπή του τοπίου στα πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με το νόμο πλαίσιο, τα ΑΕΙ είναι τώρα υποχρεωμένα να συντάξουν δικό τους Εσωτερικό Κανονισμό λειτουργίας, ο οποίος πρέπει να συμφωνεί με τον Πρότυπο Εσωτερικό Κανονισμό του ΥΠΕΠΘ. Ο πρότυπος εσωτερικός κανονισμός ισχύει εν όλω ή συμπληρωματικά μέχρι κάθε Ιδρυμα να καταρτίσει δικό του εσωτερικό κανονισμό ή να προσαρμόσει αυτόν που ήδη έχει στις ρυθμίσεις του νέου νόμου πλαισίου, ενώ σε περίπτωση που αρνηθεί να συμμορφωθεί τιμωρείται με την απαγόρευση έκδοσης κάθε διοικητικής πράξης για διορισμούς προσωπικού, με την απαγόρευση άλλων κανονιστικών πράξεων ή αποφάσεων ζωτικού ενδιαφέροντος για τα ίδια τα ΑΕΙ. Στον Εσωτερικό Κανονισμό αποτυπώνονται όλες οι αντιδραστικές αλλαγές στα Πανεπιστήμια, όπως η διαδικασία και οι προϋποθέσεις χορήγησης ανταποδοτικών υποτροφιών στους φοιτητές, η φύλαξη του Ιδρύματος «με τον προσφορότερο τρόπο», το ποσοστό αναλογίας υποχρεωτικών-επιλεγόμενων μαθημάτων, οι προϋποθέσεις συμμετοχής στις εξεταστικές περιόδους, η διαδικασία κατάρτισης του τετραετούς αναπτυξιακού προγράμματος, τα προσόντα, οι διαδικασίες επιλογής και οι αρμοδιότητες του μάνατζερ (Γραμματέας του Ιδρύματος), η απόφαση για το ακαδημαϊκό άσυλο, κ.λπ.
Τα δε αναπτυξιακά τετραετή προγράμματα βάζουν στη ζωή τη λειτουργία του Πανεπιστήμιου με ανταποδοτικά, επιχειρηματικά κριτήρια και αποτελούν δεσμευτικές συμφωνίες των ΑΕΙ με το κράτος. Κινούνται αυστηρά (ως προς το οικονομικό σκέλος) στο πλαίσιο του κρατικού προϋπολογισμού και του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων για την ανώτατη εκπαίδευση, ευλογώντας την υποχρηματοδότηση, τη μόνιμη λιτότητα, την εξοικονόμηση πόρων «από άλλες πηγές», δηλαδή την ανοιχτή και πλήρη σύνδεση με τις επιχειρήσεις και το κεφάλαιο. Για την έγκρισή τους από το υπουργείο Παιδείας, απαιτείται η συμμόρφωση του Ιδρύματος με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης. Εάν, με ευθύνη του ΑΕΙ, δεν υπάρξει τετραετές ακαδημαϊκό-αναπτυξιακό πρόγραμμα, τότε αναστέλλεται κάθε κρατική χρηματοδότηση προς το ΑΕΙ, ενώ αν παρατηρηθούν καθυστερήσεις στην εφαρμογή του, τότε η τιμωρία προβλέπει τη μεταφορά των πόρων σε άλλο ΑΕΙ.
Εκτός από αυτά τα δυο σημεία-κλειδιά για την εφαρμογή του νόμου-πλαισίου, ο υπουργός Παιδείας δήλωσε ότι σε τελική επεξεργασία βρίσκεται και ο νόμος για τα μεταπτυχιακά και σύντομα το σχετικό νομοσχέδιο θα κατατεθεί στη Βουλή.
Ετσι, οι σπουδές θα διαχωριστούν σε «κύκλους», σύμφωνα με τη Διακήρυξη της Μπολόνια. Βασικές γνώσεις, που τώρα δίνονται στον προπτυχιακό κύκλο, θα περάσουν στο δεύτερο κύκλο, στον οποίο η είσοδος των φοιτητών θα γίνεται υπό προϋποθέσεις, δημιουργώντας δυο κατηγορίες αποφοίτων: Μια μεγάλη κατηγορία αποφοίτων με τις στοιχειώδεις γνώσεις, απόλυτα προσαρμοσμένες στις απαιτήσεις της αγοράς, που θα απαρτίζουν το στρατό των «απασχολήσιμων» και μια μικρή κατηγορία που θα αντιστοιχεί στα στελέχη της παραγωγής και του κρατικού μηχανισμού.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Στυλιανίδης δήλωσε ότι αυτή τη στιγμή «τρέχουν και τρεις ομάδες διαπραγματεύσεων μεταξύ των Πανεπιστημίων, των ΤΕΙ που έχουν αντίστοιχες ειδικότητες και των επαγγελματικών ενώσεων» , ώστε να υπάρξουν επαγγελματικά δικαιώματα και στις ειδικότητες των ΤΕΙ που δεν έχουν τέτοια κατοχυρωμένα, ενώ για τα «κολέγια» απάντησε πως «έχουμε κάνει τη σχετική προετοιμασία και τη συζήτηση για τα ζητήματα της σχετικής νομοθεσίας» και «αφού υπάρξει ο θετικός έλεγχος ποιότητας, τότε θα συζητήσουμε και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας».
Κοντολογίς, η κυβέρνηση ανοίγει τη βεντάλια των αντιδραστικών «μεταρρυθμίσεων» στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ισως προσδοκεί να ανατρέψει και το δύσοσμο κλίμα της Ζαχοπουλειάδας, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον σε άλλους τομείς, με εξαίρεση τα «κολέγια», που πιθανόν να πάνε λίγο μακρύτερα, αφού σε εξέλιξη βρίσκεται και το ασφαλιστικό.
Ισως, πάλι, όλα αυτά να μην αποτελούν επικοινωνιακό παιχνίδι, αφού άλλωστε είναι γνωστό ότι ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται. Ολα αυτά, βεβαίως, δεν έχουν καμιά απολύτως σημασία. Σημασία έχει ότι οι αντιδραστικές αλλαγές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έχουν μπει επί τάπητος.
Γιούλα Γκεσούλη
