Παιδείας «σταθεροποίηση»

Η παρουσίαση αρχίζει με δακρύβρεκτες διαπιστώσεις: «Η μνημονιακή, νεοφιλελεύθερη πολιτική που ασκήθηκε την τελευταία διετία στο χώρο της Παιδείας και της Ερευνας, ήταν καταστροφική για την Δημόσια Εκπαίδευση όλων των βαθμίδων… Περισσότερο από ποτέ άλλοτε αμφισβητήθηκε και υπονομεύτηκε η Παιδεία ως δημόσιο αγαθό και μετατράπηκε σε προνόμιο για λίγους, στην κατεύθυνση του ‘’σχολείου και πανεπιστήμιου της αγοράς’’. Υποβαθμίστηκε η γενική παιδεία. Καταργήθηκαν ακόμα και τα ελάχιστα προγράμματα στήριξης των παιδιών που συναντούν δυσκολίες στο σχολείο. Υποβαθμίστηκε η ειδική αγωγή. Ιδιωτικοποιήθηκαν ή καταργήθηκαν οργανισμοί ( ΠΙ, ΟΣΚ, ΟΕΔΒ, ΙΓΜΕ,ΕΚΚΕ) με σημαντικές επιπτώσεις στην παρεχόμενη εκπαίδευση και έρευνα. Η φωτοτυπία αντικατέστησε τα βιβλία. Το 14% των σχολικών μονάδων καταργήθηκε ή συγχωνεύθηκε. Απαξιώθηκαν οι εκπαιδευτικοί λειτουργοί όλων των βαθμίδων. Μειώθηκε δραματικά το ήδη πενιχρό εισόδημά τους. Εφαρμόστηκε πολιτική αυστηρής λιτότητας και αυταρχισμού στα πανεπιστημιακά και τα τεχνολογικά ιδρύματα. Με το ν.4009/11 επιχειρήθηκε η κατάργηση της συνταγματικά κατοχυρωμένης αυτοδιοίκησης και η διάλυση κάθε ίχνους δημοκρατίας στα ΑΕΙ, η διάσπαση των πτυχίων και η κατεδάφιση των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Νέοι επιστήμονες παίρνουν τον δρόμο της μετανάστευσης. Κι ενώ η Δημόσια Παιδεία καταρρέει, με το μνημόνιο 2 αποφασίζονται νέα μέτρα ακόμα πιο δυσβάσταχτα. Περικόπτονται και άλλο οι δαπάνες για την πρόσληψη εκπαιδευτικών, ενώ ουσιαστικά καταργείται η φοιτητική μέριμνα».
 

Στη συνέχεια, οι ΣΥΡΙΖΑίοι ξεδιπλώνουν μπροστά στα μάτια σου το όραμά τους για μια Παιδεία «καθολικό ανθρώπινο δικαίωμα και κοινωνικό αγαθό»: «Δημόσια Δωρεάν Εκπαίδευση ισότιμα σε όλους, με στόχο την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας». «Αρση των ταξικών φραγμών» και «απάλειψη των κάθε λογής διακρίσεων». «Συνολική, ριζική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση με άξονες: την ανασυγκρότηση όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης, τη θέσπιση δίχρονης υποχρεωτικής προσχολικής αγωγής και 12χρονης υποχρεωτικής εκπ/σης, την αναβάθμιση του Λυκείου ως ενιαίας αυτόνομης μορφωτικής βαθμίδας, τη στήριξη της τεχνικής – επαγγελματικής εκπαίδευσης, την κατάργηση των γενικών εξετάσεων και τη μετάβαση προς την ελεύθερη πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Την υπεράσπιση του δημόσιου αγαθού της δημοκρατικής, δωρεάν πανεπιστημιακής παιδείας, την κατάργηση όλων των διδάκτρων όπου έχουν επιβληθεί. Την αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών, τη θωράκιση των πτυχίων και την επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων. Την κατοχύρωση της ακαδημαϊκής αυτοτέλειας και της ελευθερίας στην έρευνα και στη διδασκαλία. Την ενίσχυση της έρευνας και των υποδομών της ως μοχλό ανάπτυξης της χώρας. Επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική αναβάθμιση του Δημόσιου Σχολείου θα καταστήσει περιττή την Ιδιωτική Εκπαίδευση».
 

Κι ενώ είσαι έτοιμος να πλεύσεις σε πελάγη ευτυχίας για την αναγέννηση της Παιδείας, που θα γίνει πράξη με το που θα γίνει πρωθυπουργός ο Τσίπρας, σου ‘ρχεται η λυπητερή. Κεντρικός στόχος του ΣΥΡΙΖΑ, όπως προκύπτει από το πρόγραμμα των άμεσων μέτρων, που ακολουθεί παρακάτω, είναι η «σταθεροποίηση» της Παιδείας:
 

Είναι χρέος μας να αποκαταστήσουμε την αξιοπρέπεια των εκπαιδευτικών και να συντονίσουμε, μέσα από ένα πραγματικό διάλογο όλους τους εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς φορείς, τους μαθητές, φοιτητές και γονείς για την αναγέννηση της Παιδείας του τόπου μας…».
 

Ποια είναι η ουσία των «άμεσων» εξαγγελιών του ΣΥΡΙΖΑ; Οτι καθαγιάζονται όλα τα αντιεκπαιδευτικά, αντιλαϊκά μέτρα που έχουν παρθεί μέχρι τώρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ υπόσχεται μόνο ότι δε θα παρθούν πρόσθετα μέτρα. Πράγμα, βεβαίως, που εξαρτάται από τους δανειστές, τους οποίους θεωρεί «εταίρους» και τους οποίους, λέει, θα προσπαθήσει να «πείσει» να δεχτούν την «ακύρωση» του Μνημόνιου και «την επαναδιαπραγμάτευση των δυσμενών όρων της δανειακής σύμβασης».

Και βεβαίως, οι ΣΥΡΙΖΑίοι μπορεί να είναι πολιτικοί απατεώνες και να παραμυθιάζουν το λαό με φούμαρα (η «Κόντρα» με εκτενείς αναλύσεις απέδειξε ότι Μνημόνιο και δανειακή σύμβαση είναι ενιαία και αδιαίρετα, ενώ το Μνημόνιο είναι ΟΡΟΣ για τη δανειακή σύμβαση), δεν είναι όμως και αφελείς. Γι’ αυτό από τώρα προετοιμάζουν τους εκπαιδευτικούς για την κωλοτούμπα που θα κάνουν αμέσως μετά. Δεν είναι τυχαίο ότι και ο Λαφαζάνης, όπως και ο Αλέξης Τσίπρας και ο Δραγασάκης, μίλησε για «καμένη γη» και «άδεια ταμεία» («Δεν αφήνουν πίσω τους απλώς καμένη γη αλλά κάτι πολύ χειρότερο και τραγικότερο… Τα δημόσια ταμεία όχι απλώς είναι άδεια αλλά και το δημόσιο δεν θα μπορεί να καλύψει μετεκλογικά πελώριες ‘’μαύρες τρύπες’’ και στοιχειώδεις υποχρεώσεις του»). Χρησιμοποιώντας από τη μια μεριά αυτό το χιλιοειπωμένο επιχείρημα των αστικών κομμάτων, που το επικαλούνται για να δικαιολογήσουν την παραίτηση από τις «προεκλογικές τους δεσμεύσεις» και από την άλλη προβάλλοντας την «αδιαλλαξία» των τροϊκανών, οι ΣΥΡΙΖΑίοι, μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου (τις εκλογές), είναι βέβαιο ότι θα καταλήξουν στο «ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος».

Στην κατεύθυνση αυτή είναι ακριβώς σχεδιασμένο το «άμεσο πρόγραμμα για την Παιδεία»:

♦ Το σχολείο του στραγγαλισμού της προσωπικότητας, του προσανατολισμού στην κατεύθυνση κατάκτησης (;) των δεξιοτήτων που απαιτεί η αγορά εργασίας, της αποστήθισης, του ανταγωνισμού, του μηρυκασμού των αστικών ιδεοληψιών, των ταξικών φραγμών, του ταξικού διαχωρισμού, της ιδιωτικοποιημένης λειτουργίας παραμένει άθιχτο.

♦ Τα «μαγαζιά» των σχολαρχών ζουν και βασιλεύουν. Καμιά αναφορά δε γίνεται για απαγόρευση της ιδιωτικής επιχειρηματικής δραστηριότητας στο χώρο της εκπαίδευσης, για την ακύρωση κάθε προσπάθειας, που θα επιχειρηθεί με την προτροπή της ΕΕ, για ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ. Κουβέντα δε λέγεται για τις μπίζνες των «κολεγίων», που συνάπτουν συμφωνίες δικαιόχρησης με πανεπιστήμια του εξωτερικού, ενώ στο Μνημόνιο γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην απρόσκοπτη αναγνώριση των επαγγελματικών τους τίτλων.

♦ Η κατάργηση των μνημονιακών νόμων για την Παιδεία μπαίνει απλά παραπλανητικά, όπως προείπαμε και εξειδικεύεται στη συνέχεια στο να μη γίνουν απολύσεις και να σταματήσουν εδώ οι συγχωνεύσεις-καταργήσεις σχολείων. Ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί τελειωμένη υπόθεση το τσουνάμι των συγχωνεύσεων 1933 σχολικών μονάδων, που είχε ως αποτέλεσμα την κατάργηση 1053 σχολείων και θέτει μόνο ως στόχο τη μη περαιτέρω συνέχισή του. Σκόπιμα δεν αναφέρεται σε μαζικούς διορισμούς μόνιμων εκπαιδευτικών, ώστε να καλυφθούν όλα τα κενά, αλλά μιλά για «προσπάθεια κάλυψης των αναγκών», ενώ με σκόπιμη ασάφεια τοποθετείται στο ζήτημα της κατάργησης των ελαστικών μορφών εργασίας στην εκπαίδευση (τι θα γίνει δηλαδή με τους χιλιάδες αναπληρωτές και τους ωρομίσθιους, θα μονιμοποιηθούν όλοι χωρίς προϋποθέσεις;). Οι εκπτώσεις ακόμη και στο επίπεδο των προσδοκιών δεν είναι τυχαίες. Ο ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζει πως το Μνημόνιο αναφέρεται στις απολύσεις 15.000 δημόσιων υπάλληλων μέσα στο 2012 και 150.000 μέχρι το τέλος του 2015, από τις οποίες δεν εξαιρούνται οι εκπαιδευτικοί. Γνωρίζει επίσης ότι επαναδιατυπώνεται η δέσμευση για μία πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις και ότι υπάρχει σαφής πρόβλεψη ότι σε περίπτωση που υπάρξουν «υστερήσεις σε σχέση με τις στοχευμένες μειώσεις προσωπικού», οι κυβερνώντες «θα θεσπίσουμε αμέσως πάγωμα των προσλήψεων». Εκείνο που μπορεί ίσως να γίνει είναι μια παράταση του χρόνου υλοποίησης των μέτρων και αυτό όχι γιατί το ζητά ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για να αποφευχθεί ο κίνδυνος μιας κοινωνικής έκρηξης.

♦ Η οιαδήποτε αναφορά στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών επίσης δεν μας ξενίζει. Παρότι υπάρχει ήδη ο νόμος Ρέππα για την αξιολόγηση των δημόσιων υπάλληλων και παρότι ο Μπαμπινιώτης είχε ήδη πάρει με τροπολογία προθεσμία τεσσάρων μηνών για να καταρτίσει το υπουργείο Παιδείας το σχετικό ΠΔ για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Θυμίζουμε ότι το Μνημόνιο προβλέπει ότι: «H Κυβέρνηση υλοποιεί το Σχέδιο Δράσης για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού συστήματος και υποβάλει τακτικά εκθέσεις (δύο φορές το χρόνο) σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής της, συμπεριλαμβανόμενου και ενός ενδεικτικού σχεδιασμού αυτο-αξιολογήσεων και εξωτερικών αξιολογήσεων των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σύμφωνα με το νέο Νόμο 4009/2011 για την Ανώτατη Εκπαίδευση».
 

♦ Οι μισθοί των εκπαιδευτικών παραμένουν στο ναδίρ. Τα δάκρυα για την «απαξίωση των εκπαιδευτικών λειτουργών» (που επιτυγχάνεται και με την αξιολόγηση) απεδείχθησαν κροκοδείλια. Φαίνεται ότι αρκούν τα 630 ευρώ που παίρνει ο νεοδιόριστος εκπαιδευτικός, υπηρετώντας σε σχολεία μακρά από τον τόπο κατοικίας του. Λέξη δεν υπάρχει για το ενιαίο φτωχολόγιο, για την απόλυτη σύνδεση μισθού- βαθμού, για την προαγωγή με ποσόστωση με μοχλό την αξιολόγηση. Τυχαίο; Δεν νομίζουμε.
 

♦ Ο ΣΥΡΙΖΑ μέμφεται την κατάργηση οργανισμών, όπως το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, ο Οργανισμός Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων, ο Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων, κ.λπ., που θυσιάστηκαν στο βωμό της ιδιωτικοποίησης της δημόσιας Παιδείας, προς τέρψη των επιχειρηματιών, αλλά καμιά πρόβλεψη δεν υπάρχει για την επαναλειτουργία τους. Δεν μας προκαλεί καμιά κατάπληξη και το γεγονός ότι δεν υπάρχει η παραμικρή μνεία για τα ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα) στην ανέγερση των σχολικών κτιρίων. Ο ΣΥΡΙΖΑ εμφορείται από την πεποίθηση της «υγιούς επιχειρηματικότητας», ενώ στο πρόγραμμά του υπάρχει η υπόσχεση για συνέχιση του καθεστώτος των ΣΔΙΤ, που μετονομάζονται σε «προγραμματικές συνεργασίες ανάμεσα στον δημόσιο τομέα και ιδιωτικές επιχειρήσεις, εγχώριες ή και αλλοδαπές, με στόχο την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, την επέκτασή τους σε νέες δραστηριότητες στην Ελλάδα και το εξωτερικό».
 

Θα ήταν, βέβαια, πολύ βαρύ να ανοίξουν τα σχολεία και πάλι με φωτοτυπίες, γι’ αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ «δεσμεύεται» για την επίλυση «των βασικών ζητημάτων λειτουργίας» όπως βιβλία, συγγράμματα, λειτουργικές δαπάνες.
 

Η εκπαίδευση, όμως, ασφυκτιά οικονομικά. Από το 2008 οι περικοπές στον προϋπολογισμό για την εκπαίδευση έφθασαν το 20% και αυτή τη στιγμή ανέρχονται στο εξευτελιστικό ποσοστό του 2,6% του ΑΕΠ, ενώ το Μνημόνιο προβλέπει και άλλη μείωση ως το 2015, ώστε να φθάσει το 2,2% του ΑΕΠ. Προς τούτο, οι ΣΥΡΙΖΑίοι, ποιούνται φρονίμως την νήσσαν. Και βεβαίως, αποτελεί γελοία «δέσμευση» η «αναπροσαρμογή της διάθεσης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ». Πρώτον, γιατί προϋποθέτει τη συγκατάθεση των χρηματοδοτών της ΕΕ, δεύτερον γιατί τα κονδύλια αυτά δίνονται από το ευρωπαϊκό κεφάλαιο για την υλοποίηση συγκεκριμένων στοχεύσεων, όπως προγράμματα διά βίου μάθησης, διαφήμιση της ΕΕ, σεμινάρια και τα ρέστα και τρίτον γιατί τα ποσά αυτά αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό, ειδικά όταν έχουν εξαϋλωθεί οι κρατικές δαπάνες για την Παιδεία.
 

♦ Οσον αφορά στα οικονομικά των Πανεπιστημίων, προβλέπονται οι πλέον απαραίτητες ελάχιστες δαπάνες ώστε αυτά να μη βάλουν λουκέτο. Τα Ιδρύματα, όμως, έχουν κυριολεκτικά στραγγαλιστεί, λόγω και των μεγάλων περικοπών, αλλά και λόγω του «κουρέματος» των αποθεματικών τους. Γι’ αυτά, όμως, ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε είδε, ούτε άκουσε τίποτε.
 

♦ Τα παχιά λόγια της «αναβάθμισης των προγραμμάτων σπουδών», της «θωράκισης των πτυχίων», της «επαγγελματικής αποκατάστασης των αποφοίτων», που αναφέρονται στους στόχους της συνολικής «εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης» του ΣΥΡΙΖΑ, δε βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στο πρόγραμμα των «άμεσων» μέτρων. Και καλά το Μνημόνιο θα το «ακυρώσει» ο ΣΥΡΙΖΑ (λέμε τώρα), τι γίνεται, όμως, με το δέσιμο της Ελλάδας στο άρμα της κακόφημης Μπολόνια, που προβλέπει διάσπαση των σπουδών σε τρεις κύκλους, βασικό πτυχίο τριετών σπουδών, αποτίμηση των σπουδών σε πιστωτικές μονάδες και πτυχία «σούπα», η οποία δεν έχει σχέση με το Μνημόνιο και τις κατευθύνσεις της οποίας παλεύει εδώ και μια δεκαπενταετία να υλοποιήσει στη χώρα μας η αστική τάξη;
 

♦ Πάντα συγκινεί μια διάθεση φιλανθρωπίας, μια διάθεση «στήριξης των αδύνατων», τη στιγμή που μένει αλώβητη η ουσία του σχολείου στον καπιταλισμό, η ουσία της άγριας πολιτικής του απέναντι στα παιδιά της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων. Γι’ αυτό και οι ΣΥΡΙΖΑίοι, μανούλες της απεύθυνσης στο συναίσθημα, μιλούν για επαναφορά της ενισχυτικής διδασκαλίας, για δημιουργία «δομών αλληλεγγύης και αντιμετώπισης της φτώχειας στα σχολεία».

Γιούλα Γκεσούλη