Κανείς δεν πρέπει να ξεγελαστεί από το ήπιο προφίλ, δανεισμένο από τον διπλωματικό χώρο του υπουργείου Εξωτερικών, του νέου υπουργού Παιδείας Ευρυπίδη Στυλιανίδη. Η ομιλία του στη βουλή, κατά τη διάρκεια των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης, δεν αφήνει κανένα περιθώριο εφησυχασμού στην εκπαιδευτική και πανεπιστημιακή κοινότητα και είναι ανάγλυφη των προθέσεων της κυβέρνησης, που δε διαφέρουν από αυτές της προηγούμενης.
Με νωπές τις εικόνες από τις περσινές μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις των φοιτητών, τις αντιδράσεις των πανεπιστημιακών και τη μεγάλη απεργία των δασκάλων και με τον απόηχο του πατατράκ της προκατόχου του Μαριέττας στ’ αυτιά του, ο υπουργός Παιδείας επιλέγει να είναι πολύ προσεχτικός και να μην ανοίγει από τώρα τα χαρτιά του στις εθιμοτυπικές με εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, πανεπιστημιακούς και δημοσιογράφους συναντήσεις του, πλην της παρουσίας στη βουλή, όπου όφειλε ενώπιον της «εθνικής αντιπροσωπείας» να είναι πιο ξεκάθαρος για τους στόχους και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των προγραμματικών δηλώσεων, ο υπουργός Παιδείας δήλωσε την αποφασιστικότητά του να προχωρήσει τις «αλλαγές και μεταρρυθμίσεις», που ξεκίνησε η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ, στην οποία μάλιστα χρέωσε έλλειμμα ως προς «την ταχύτητα και την έκταση» των μεταρρυθμίσεων και δικαιολόγησε τις καθυστερήσεις στην πρόσκρουση των μεταρρυθμίσεων σε «αγκυλώσεις, ξεπερασμένες νοοτροπίες και δογματικές αντιδράσεις», εννοώντας, προφανώς, τον πανεκπαιδευτικό ξεσηκωμό για την υπεράσπιση της δημόσιας δωρεάν εκπαίδευσης, που συντάραξε πέρσι επί ένα χρόνο τη χώρα.
Περιγράφοντας τις παρεμβάσεις της κυβέρνησης στη νέα τετραετία στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, ο Ε. Στυλιανίδης, δήλωσε ότι «εφαρμόζουμε την υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση για όλα τα νήπια». Είπε δηλαδή, στην ουσία, ότι συνεχίζεται η ίδια πολιτική παράδοσης του νηπιαγωγείου σε δήμους και ιδιώτες, αφού είναι γνωστό το πώς υλοποιήθηκε αυτή η ρύθμιση της μονοετούς υποχρεωτικότητας. Και συμπλήρωσε ότι επεκτείνεται ο θεσμός του ολοήμερου παιδοφυλακτήριου, συνοδευόμενος από την γνωστή επέκταση του ωραρίου, που εξοντώνει παραπέρα τα μικρά παιδιά, προκειμένου να «στηριχθούν» (sic) οι εργαζόμενες μητέρες, να ζευτούν δηλαδή καλύτερα στα σύγχρονα κάτεργα του κεφαλαίου. Ο υπουργός έδωσε και το στίγμα των «καινοτόμων παρεμβάσεων» στο νηπιαγωγείο, με στόχο, όπως είπε, «την ομαλή μετάβαση των νηπίων από την προσχολική στη σχολική εκπαίδευση». Τούτο, για όσους γνωρίζουν τα σχέδια του ΕΣΥΠ, σημαίνει την εντατικοποίηση του νηπιαγωγείου και το κατέβασμα της γνώσης ακόμα ένα σκαλί πιο κάτω.
Με μεγάλα λόγια για μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα (η «δέσμευση» υπάρχει ακόμη από το προηγούμενο προεκλογικό πρόγραμμα της ΝΔ), για κάλυψη των κενών σε εκπαιδευτικό προσωπικό (4.000-5.000 στη δευτεροβάθμια και 10.000 στην πρωτοβάθμια), για αποστολή όλων των βιβλίων που λείπουν από τα σχολεία, ο υπουργός προσπάθησε να δείξει φιλεκπαιδευτικό πρόσωπο και καλή διάθεση.
Κανέναν, βεβαίως, δεν πείθουν οι δηλώσεις του αυτές, όταν είναι γνωστό ότι αποτελεί πάγια τακτική, χρόνια τώρα, η μη ικανοποίηση ακόμη και των αυτονόητων για την ομαλή έναρξη και λειτουργία των σχολείων και όταν και γι’ αυτή τη χρονιά οι δαπάνες για την Παιδεία εμφανίζονται μειωμένες σε σχέση με πέρυσι ως ποσοστό επί του ΑΕΠ (3,06%).
Για το μόνο για το οποίο ο Ε. Στυλιανίδης εμφανίστηκε ξεκάθαρος και αποφασισμένος να δράσει άμεσα ήταν η «ανασυγκρότηση» του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου με ξήλωμα προσώπων και επανακαθορισμό των διαδικασιών στη συγγραφή των σχολικών βιβλίων. Δείγμα γραφής έδωσε με την απόσυρση του επίμαχου σχολικού εγχειριδίου της ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού.
Αναφερόμενος στα αναλυτικά προγράμματα, δήλωσε ότι προχωράει στην αναμόρφωσή τους, για να «βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα» της εκπαιδευτικής διαδικασίας, η οποία κρίνεται «χαμηλή» με τα δεδομένα του ΟΟΣΑ. Αυτή δε η «αποτελεσματικότητα» διευκρίνισε ότι συνίσταται στην καλλιέργεια και ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην προσβασιμότητα στις νέες τεχνολογίες. Κοντολογίς προανήγγειλε παραπέρα μερικοποίηση της γνώσης και πλήρη απομάκρυνση από κάθε ιδέα μόρφωσης.
Στη συνέχεια, ο υπουργός Παιδείας αναφέρθηκε στις προτεραιότητες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου άνοιξε το θέμα του εξεταστικού συστήματος, χωρίς να προσδιορίζει, όμως, τον χρονικό ορίζοντα. Στη συνάντηση που είχε με τους δημοσιογράφους έδειξε το ίδιο «χαλαρός», χωρίς καμιά βιασύνη ν’ ανοίξει άμεσα το σχετικό ζήτημα.
Επιστέγασμα δε των αναφορών του στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ήταν η αναγκαιότητα της αξιολόγησης των διδασκόντων, η οποία αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Μεγαλύτερη έκταση στην ομιλία του αφιέρωσε ο υπουργός Παιδείας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, δίνοντας και το στίγμα των προτεραιοτήτων που θέτει η κυβέρνηση, πιεζόμενη και από τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι του ευρωπαϊκού και ντόπιου κεφαλαίου (Λισαβόνα, Μπολόνια κ.λπ) και το σχεδιασμό της ολοκλήρωσης του Κοινού Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης, ως το 2010.
Γι’ αυτό και καταρχήν ξεκαθάρισε ότι προχωρά στην «εφαρμογή του συστήματος διασφάλισης ποιότητας και αξιολόγησης» των Ιδρυμάτων, όπως και στην «εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφοράς και συσσώρευσης πιστωτικών μονάδων και του παραρτήματος διπλώματος», δηλαδή στη κατάταξη-κατηγοριοποίηση των ιδρυμάτων και στα πτυχία-σούπα, που θα είναι άθροισμα τυχαίων πιστωτικών μονάδων, την κατεύθυνση επιλογής των οποίων θα καθορίζουν οι τυχαίες ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Ο υπουργός Παιδείας δήλωσε ότι στις άμεσες προτεραιότητές του είναι η έκδοση όλων των Κανονιστικών Πράξεων για την εφαρμογή του νόμου πλαισίου.
Εξειδικεύοντας τα ζητήματα στη συζήτηση με τους δημοσιογράφους τη Δευτέρα 2 Οκτωβρίου, ο υφυπουργός Παιδείας Ταλιαδούρος δήλωσε ότι για φέτος παγώνει η ρύθμιση για τα συγγράμματα και αυτά θα διανεμηθούν όπως πέρυσι, αφού δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί η διαδικασία που προβλέπει ο νέος νόμος (το ΠΔ για τα συγγράμματα πήγε ήδη στο ΣΤΕ). Οσον αφορά στη ρύθμιση για τον πρότυπο κανονισμό λειτουργίας, αυτή προχωρεί, ενώ ο τετραετής αναπτυξιακός προγραμματισμός θα εφαρμοστεί από του χρόνου.
Ιδιαίτερη ανησυχία να εφαρμοστεί η ρύθμιση για τους «αιώνιους φοιτητές», σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, δεν έδειξε ο υφυπουργός, αφού άλλωστε η σχετική διαδικασία ρίχτηκε ως μπαλάκι στα ίδια τα ιδρύματα, που την διεκπεραιώνουν ανάλογα με τις συνθήκες και την πίεση που δέχονται από τους ίδιους τους φοιτητές τους, που έχουν προχωρήσει ήδη σε κάποιες κινητοποιήσεις ακύρωσής της στην πράξη. Το υπουργείο, προς το παρόν, τηρεί τουλάχιστον δημόσια στάση παρατηρητή, προσπαθώντας να μην πυροδοτήσει εντάσεις με το καλημέρα.
Ο υπουργός Παιδείας τόσο στις προγραμματικές δηλώσεις στη βουλή, όσο και κατά τη συνάντηση με τους δημοσιογράφους, άφησε ανοιχτό και το ενδεχόμενο «διόρθωσης ενδεχομένων λαθών», καταστώντας όμως απόλυτα σαφές ότι είναι αποφασισμένος να συνεχίσει τα βήματα της προηγούμενης κυβερνητικής περιόδου. Επιθυμεί έτσι να παραπλανήσει τους φοιτητές, να χαλαρώσει την επαγρύπνισή τους, να κερδίσει χρόνο και να προλάβει δυναμικές κινητοποιήσεις, εισάγοντας πάλι την πεπονόφλουδα του «δημιουργικού διαλόγου».
Την «πατάτα» αυτή του την πρόσφεραν τα μέλη της Πανσπουδαστικής (φοιτητικής παράταξης του Περισσού), αποθρασυμμένα από την πρόσφατη εκλογική άνοδο του κόμματος, που τον επισκέφτηκαν στο υπουργείο (είχε προηγηθεί συγκέντρωση απέξω), τυφλωμένα από την έγνοια να δείξουν ότι πρωτοστατούν στο φοιτητικό κίνημα.
Ο Στυλιανίδης, άδραξε την ευκαιρία, μετά από τη συνάντηση μαζί τους, να ξαναλανσάρει το «διάλογο και την επικοινωνία ως βάση πάνω στην οποία χτίζεται η οποιαδήποτε πολιτική» και να καλλιεργήσει τις αυταπάτες της αναμονής με το ενδεχόμενο της «διόρθωσης των λαθών και παραλείψεων» στην εφαρμογή του νέου νόμου και με τη δήλωση ότι η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ είναι «ανοιχτή σε κάθε νέα ιδέα». Δεν παρέλειψε, όμως, και να τους «την πει» λέγοντας ότι η προσέγγιση σε κάθε ζήτημα της εκπαίδευσης «δεν είναι θέμα που το αποφασίζει από μόνο του ένα μόνο τμήμα του φοιτητικού κινήματος».
Ξαναγυρίζοντας, τώρα, στο θέμα των προγραμματικών δηλώσεων του υπουργού Παιδείας, πρέπει να σημειώσουμε και τα εξής:
Ο Ε. Στυλιανίδης έκανε σαφείς αναφορές στην ολοκλήρωση της διαδικασίας ψήφισης από τη βουλή του νομοσχεδίου για την έρευνα και τις μεταπτυχιακές σπουδές και τη νομοθετική κατοχύρωση της δυνατότητας για αυτόνομα μεταπτυχιακά από τα «ανωτατοποιημένα» ΤΕΙ, μετά από αξιολόγηση. Εκανε επίσης λόγο και για εισαγωγή του θεσμού των φοιτητικών δανείων, που όπως είναι γνωστό θα αντικαταστήσουν τη δωρεάν φοιτητική μέριμνα.
Τα ιδιωτικά ΑΕΙ είναι και για το νέο υπουργό «κεντρικό πολιτικό διακύβευμα», γιατί προφανώς αποτελούν αγκωνάρι της άγριας φιλελευθεροποίησης και στην δημόσια πανεπιστημιακή Παιδεία. Και μπορεί η αναθεώρηση του άρθρου 16 να είναι σήμερα ένας άταφος νεκρός, ο υπουργός όμως την επαναφέρει στη συζήτηση κυρίως για λόγους πολιτικού γοήτρου (δε μασάμε, δεν κάνουμε πίσω από την πολιτική μας), αλλά και να δείξει ότι προσβλέπει σε μια διαφοροποιημένη στάση του ΠΑΣΟΚ, μετά τις εξελίξεις στο εσωτερικό του.
Στην πρόσφατη έντονη φημολογία και αρθρογραφία –κυρίως από τον φιλοκυβερνητικό Τύπο- για «ανωτατοποίηση» των κολεγίων, μετά την ημερομηνία εκπνοής του τελεσιγράφου από την ΕΕ (20 Οκτωβρίου) για ενσωμάτωση της νέας κοινοτικής Οδηγίας 36/05 για τα κολέγια, που συνάπτουν συμφωνίες δικαιόχρησης με ξένα πανεπιστήμια, ο υφυπουργός Παιδείας Ταλιαδούρος, στη συνάντηση με τους δημοσιογράφους έδωσε το σήμα να κατεβούν οι τόνοι, γιατί χαλάει το κλίμα, που πάει να φτιάξει η νέα πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ. Ο υφυπουργός ήταν πολύ καθησυχαστικός, λέγοντας ότι η κυβέρνηση έχει χρόνο, αφού προσφυγές στο ΣΤΕ από δικαιούχους δε μπορεί να γίνουν πριν περάσουν τουλάχιστον δυο μήνες, ενώ μετά, ακόμη και αν γίνουν αυτές, απαιτείται μια διετία για την έκδοση καταδικαστικής απόφασης.
Ο ίδιος ο υπουργός Παιδείας, μιλώντας στους δημοσιογράφους, έδειξε πως η κυβέρνηση προσβλέπει στην επιβολή των τετελεσμένων και ότι πρόθεσή της είναι να διατηρήσει το καθεστώς των κολεγίων (για κατάργηση ούτε λόγος). «Η αναθεώρηση του άρθρου 16 ξεπερνιέται. Και να μην γίνει, θα γίνει!» είπε, επισημαίνοντας ότι εάν η ΕΕ καταλήξει ότι το κοινοτικό Δίκαιο κατισχύει του εθνικού, τότε είναι θέμα χρόνου να εξισωθούν δημόσια και ιδιωτικά ΑΕΙ. Και για να κρύψει τις μύχιες ελπίδες του, συμπλήρωσε ότι αυτός πιστεύει ότι «το Σύνταγμα είναι πιο ισχυρό από το ευρωπαϊκό Δίκαιο, γιατί έχει λαϊκή νομιμοποίηση». Βέβαια, η ιλαροτραγωδία του βασικού μετόχου για άλλα μας προϊδεάζει.
Γιούλα Γκεσούλη
