Πλην του γενικού στόχου να αλεστούν σκόπιμα σε ενιαίο πολτό εκπαίδευση και κατάρτιση με τελικό «προϊόν» τον απασχολήσιμο, που έχει αποδεχτεί την ήττα του ξεδοντιάσματος κάθε εργασιακής κανονικότητας και δικαιώματος, το νομοσχέδιο για τη Διά Βίου Μάθηση, περιλαμβάνει και κάποιες άλλες διατάξεις, που ανοίγουν επικίνδυνους δρόμους για το δημόσιο σχολείο και τους εκπαιδευτικούς του.
Είναι γνωστό ότι η «αποκέντρωση» και της εκπαίδευσης αποτελεί διακηρυγμένη επιλογή του ΠΑΣΟΚ, ενώ στο παρελθόν έχουν γίνει και προσπάθειες βίαιης μεταφοράς αρμοδιοτήτων του υπουργείου Παιδείας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση (επί υπουργίας στο Παιδείας του Γιώργου Παπανδρέου το 1994-1995). Στόχος παραμένει πάντα η αποφόρτιση του κράτους από τις υποχρεώσεις του απέναντι στους πολίτες και η μεταφορά των βαρών στις πλάτες των ίδιων των εργαζόμενων μέσω της επιβολής πρόσθετων φόρων και ανταποδοτικών τελών από τους καταχρεωμένους Δήμους. Επειδή αυτές οι προσπάθειες συνάντησαν την μήνιν των εκπαιδευτικών, οι οποίοι είχαν ήδη την πικρή εμπειρία της μεταφοράς της αρμοδιότητας της σχολικής στέγης στους Δήμους, η κυβέρνηση επέλεξε σ’ αυτή τη φάση προσεχτικότερα και μετρημένα βήματα. Το νομοσχέδιο κάνει λόγο (άρθρα 7 και 8) για τη μεταφορά της Διά Βίου Μάθησης στις Περιφέρειες και τους Δήμους, οι οποίοι καταρτίζουν, στο πλαίσιο του «τοπικού αναπτυξιακού προγράμματος» το «τοπικό πρόγραμμα διά βίου μάθησης», που περιλαμβάνει «ιδίως επενδύσεις, προγράμματα ή επί μέρους δράσεις γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων και γενικότερα δράσεις εφαρμογής της δημόσιας πολιτικής διά βίου μάθησης σε τοπικό επίπεδο» που μπορεί να είναι και «οι δραστηριότητες σύνδεσης των σχολικών μονάδων με την κοινωνία». Τέτοιες δραστηριότητες είναι π.χ. τα διάφορα πολιτιστικά και περιβαλλοντικά προγράμματα που διοργανώνουν οι Δήμοι σε συνεργασία με τις σχολικές μονάδες. Ενα κομμάτι, δηλαδή, της σχολικής ζωής παραχωρείται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση (ΤΑ) και το κόστος της μεταβιβάζεται αργά αλλά σταθερά στους «χορηγούς», τους γονείς και τους δημότες, αφού το νομοσχέδιο προβλέπει ότι «οι δράσεις του τοπικού προγράμματος διά βίου μάθησης μπορεί να χρηματοδοτούνται από τον τακτικό προϋπολογισμό… από επιχορηγήσεις και από ίδιους πόρους του Δήμου». Η ίδια φιλοσοφία που εξυπηρετεί τον ποταπό στόχο της μετακύλισης του κόστους στις πλάτες των δημοτών και της παρέμβασης της «τοπικής κοινωνίας» (δημοτικοί άρχοντες, επιχειρηματίες, σύλλογοι και τα ρέστα) στη διαμόρφωση προγραμμάτων που αφορούν το περιεχόμενο του σχολείου, απαντάται και στο άρθρο 22, που φέρει τον ψευδεπίγραφο τίτλο «συμμετοχή της σχολικής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας». Αναφέρεται ότι στο τοπικό αναπτυξιακό πρόγραμμα που εκπονεί ο Δήμος «περιλαμβάνεται το τοπικό πρόγραμμα υποστήριξης (sic) της εκπαίδευσης και διά βίου μάθησης», ενώ υπογραμμίζεται ότι «κατά την εκπόνηση του τοπικού προγράμματος υποστήριξης της εκπαίδευσης και διά βίου μάθησης λαμβάνονται υπόψη οι εκθέσεις αξιολόγησης και τα προγράμματα δράσεις που προβλέπονται στο άρθρο 32 του ν. 3848/2010» (του πολυνομοσχέδιου δηλαδή της Διαμαντοπούλου). Ετσι, πολύ νωρίς, γίνονται σκόνη οι διαβεβαιώσεις της Διαμαντοπούλου ότι η «αξιολόγηση» είναι απλά μια εσωτερική διαδικασία που σκοπό έχει τη βελτίωση σχολικών μονάδων-εκπαιδευτικών και αποδεικνύεται ότι αποτελεί μοχλό κατηγοριοποίησης των σχολείων. Στους Δήμους επίσης αποκεντρώνονται και τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, που ως τώρα λειτουργούσαν στο πλαίσιο της δημόσιας, δωρεάν Παιδείας.
Μια άλλη διάταξη με «ουρά», που ανοίγει τους ασκούς του Αιόλου για την καταστρατήγηση των εργασιακών σχέσεων των εκπαιδευτικών, αλλά και για τη «σούμπιτη» μεταφορά τους στην ΤΑ (μην ξεχνάμε ότι με τους νόμους 2218/1994 και 2240/1994 οι εκπαιδευτικοί είναι ήδη νομαρχιακοί υπάλληλοι), είναι αυτή που προβλέπει (άρθρο 26, παρ.10) με Υπουργική Απόφαση την υποχρεωτική διάθεση των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα ΙΕΚ, για την κάλυψη του υποχρεωτικού διδακτικού ωραρίου τους και μάλιστα κατά προτεραιότητα. Πρόκειται για απαράδεκτη, από κάθε άποψη, εκπαιδευτική και εργασιακή, ρύθμιση που τινάζει στον αέρα το εργασιακό καθεστώς των μόνιμων εκπαιδευτικών, κυρίως όσων εργάζονται στην δευτεροβάθμια τεχνική επαγγελματική εκπαίδευση. Τα ΙΕΚ, όχι μόνο δεν ανήκουν στο τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά με το νέο νομοσχέδιο μεταφέρονται άμεσα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση!
Το νομοσχέδιο θεσπίζει επίσης και τις πολυδιαφημισμένες Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ) (άρθρο 26) που «αποτελούν καινοτομία στο πλαίσιο του νέου σχολείου». Σ’ αυτές «εντάσσονται σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που λειτουργούν σε περιοχές με χαμηλό συνολικό εκπαιδευτικό δείκτη, υψηλή σχολική διαρροή και χαμηλή πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και χαμηλούς κοινωνικοοικονομικούς δείκτες».
Στόχος, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, είναι «η ισότιμη ένταξη όλων των μαθητών στο εκπαιδευτικό σύστημα μέσω της λειτουργίας υποστηρικτικών δράσεων … όπως ιδίως η λειτουργία τάξεων υποδοχής, τμημάτων ενισχυτικής διδασκαλίας, θερινών τμημάτων και τμημάτων διδασκαλίας της μητρικής γλώσσας της χώρας προέλευσης των μαθητών».
Κυβέρνηση και υπουργείο Παιδείας μας δουλεύουν χοντρά. Ενώ έχουν καταδικάσει το σύνολο των εργαζόμενων στην ανέχεια, την εργασιακή ανασφάλεια και την ανεργία και την απομακρυσμένη επαρχία στη μιζέρια και τον αφανισμό, ενώ έχουν στήσει τη δημόσια, δωρεάν Παιδεία στο απόσπασμα με τα συνεχή μέτρα που λαμβάνουν και τα σχέδια που ετοιμάζουν και έχουν γκετοποιήσει και εξαθλιώσει τους οικονομικούς μετανάστες και τις περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες, εξαπολύοντας εναντίον τους ένα ανελέητο και διαρκές κυνηγητό, θέλουν τώρα να μας πείσουν ότι τους πήρε ο πόνος για τα παιδιά των αθλίων…. Εδώ έχουν εξαφανίσει τις τάξεις ένταξης και τα τμήματα υποδοχής σε όλα τα σχολεία που ως τώρα λειτουργούσαν, ετοιμάζουν τμήματα 30 μαθητών και συγχωνεύσεις-καταργήσεις τμημάτων και σχολείων, αδιαφορούν μπροστά στα χιλιάδες κενά και τις εκατοντάδες χαμένες διδακτικές ώρες για τα «κανονικά» παιδιά και τώρα θα ενδιαφερθούν για τα «απόπαιδα» της εκπαιδευτικής διαδικασίας, που οι ίδιοι έχουν ξεγράψει με τη σκληρή ταξική τους πολιτική; Κονδύλια θα μασήσουν οι επιτήδειοι και οι «αρμόδιοι» και τίποτε πέραν αυτού, μαζί με μια ξεθωριασμένη βιτρίνα έργων «κοινωνικής πολιτικής», που περιέχει και τον κίνδυνο της κατηγοριοποίησης των σχολικών μονάδων.
Γιούλα Γκεσούλη