Οποια και αν είναι η ηλικία σας, ένα πράγμα είναι βέβαιον ότι έχετε ακούσει κατά κόρον από τις κυβερνήσεις των οποίων έχετε εμπειρία. Οτι θα πατάξουν τη φοροδιαφυγή. Κάθε φορά που παίρνουν νέα αντιλαϊκά μέτρα, υπόσχονται ότι θα πατάξουν τη φοροδιαφυγή. Οσο πιο μεγάλος είναι κανείς στην ηλικία τόσες περισσότερες φορές έχει ακούσει αυτές τις παπαριές. Σχεδόν κάθε χρόνο ψηφίζεται ένα καινούργιο φορολογικό νομοσχέδιο. Κι αν δεν είναι ολόκληρο νομοσχέδιο, είναι ένα αλλαγών.
Αμέτρητες είναι οι αλλαγές στο φορολογικό σύστημα που έχουμε βιώσει τα τελευταία 35 χρόνια. Ολες οι παραλλαγές, όμως, οδηγούσαν στο ίδιο αποτέλεσμα. Πρώτο, είχαμε μια σχέση έμμεσων προς άμεσους φόρους που κινούνταν ανάμεσα στο 65/35 και στο 70/30. Δηλαδή, σε κάθε 100 ευρώ φόρων τα 65-70 προέρχονται από την έμμεση φορολογία και τα 35-30 από την άμεση φορολογία (φορολογία εισοδήματος και κερδών). Αυτό σημαίνει ότι οι εργάτες, οι συνταξιούχοι και οι εργαζόμενοι μικροαστοί, δηλαδή η πλατιά καταναλωτική μάζα, πληρώνουν το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό των φόρων που συγκεντρώνει το κράτος. Δεύτερο, οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις μετά βίας πληρώνουν ένα 10% της άμεσης φορολογίας, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό το πληρώνουν κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι. Και δεν πληρώνουν οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις όχι μόνο γιατί οι συντελεστές φορολόγησης των κερδών είναι εξαιρετικά χαμηλοί (ποιος ξεχνά ότι την περίοδο της σχετικής ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού και της φρενιτώδους αύξησης των κερδών, οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ έκαναν τρεις διαδοχικές μειώσεις –από 5% η καθεμιά– στο συντελεστή φορολόγησης κερδών), αλλά και γιατί οι κυβερνήσεις έχουν θεσπίσει άπειρους τρόπους αποφυγής της φορολογίας, ενώ οι καπιταλιστές χρησιμοποιούν νομιμοφανείς και παράνομους τρόπους για να αποφεύγουν τη φορολογία. Είναι γνωστό, για παράδειγμα, ότι μπορούν να υποτιμολογούν εμπορεύματα που εξάγουν και να υπερτιμολογούν πρώτες ύλες και εξοπλισμό που εισάγουν, βγάζοντας έτσι κέρδη που «αναπαύ-ονται» στις τράπεζες και άλλα κερδοσκοπικά ιδρύματα του εξωτερικού, χωρίς ποτέ να φορολογηθούν στην Ελλάδα. Είναι επίσης γνωστό, ότι μεγάλο μέρος της ατομικής παρασιτικής κατανάλωσης των καπιταλιστών (αυτοκίνητα, υπηρετικό προσωπικό, σπίτια, δεξιώσεις κ.ά.) εμφανίζεται ως δαπάνη της επιχείρησης και επομένως μένει αφορολόγητο.
Η τελευταία φορά που ακούσαμε τις γνωστές παπαριές περί πάταξης της φοροδιαφυγής ήταν τους πρώτους μήνες του 2010. Τότε, η σημερινή κυβέρνηση ψήφισε ένα νέο φορολογικό νόμο. Εναν φορολογικό νόμο που τον παρουσίασε σαν την πιο μεγάλη φορολογική επανάσταση από καταβολής νεοελληνικού κράτους. Τα θυμόμαστε όλ’ αυτά, δεν τα ξεχάσαμε, άλλωστε πρόσφατα είναι. Θυμόμαστε πώς απαντούσαν ο Παπακωνσταντίνου και οι άλλοι υπουργοί στις κριτικές για την περαίωση. Αυτή η περαίωση, έλεγαν, δεν είναι σαν τις άλλες. Γίνεται για να κλείσουμε μια και καλή με τις εκκρεμότητες του παρελθόντος, γιατί με το νέο φορολογικό σύστημα τραβάμε μια κόκκινη γραμμή και κανένας πλέον δεν θα μπορεί να φοροδιαφεύγει. Ελεγαν κι άλλα. Για τα τεκμήρια διαβίωσης που θα πιάσουν όλα τα αδήλωτα εισοδήματα της «παραοικονομίας», για την αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης, για τις off shore εταιρίες κ.λπ. κ.λπ.
Ερχεται τώρα ο Βενιζέλος και μας λέει ότι πέρυσι μας δούλευαν ομαδικά ψιλό γαζί. Το φορολογικό σύστημα είναι «χύμα», λέει. Το επαναλαμβάνει συνέχεια: είναι «χύμα», είναι άδικο, είναι αντιαναπτυξιακό. Και υπόσχεται ότι το φθινόπωρο θα υπάρχει ένα εθνικό φορολογικό σύστημα (το παρόν φαίνεται δεν είναι ούτε εθνικό!), το οποίο η κυβέρνηση θα μπορεί να το διαπραγματευθεί με την τρόικα και να το περάσει, εφόσον αυτό θα παράγει ισοδύναμα δημοσιονομικά αποτελέσματα. Καλεί, μάλιστα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης να τρέξουν να ορίσουν εκπροσώπους στην επιτροπή που θα σχηματίσει «με τη βοήθεια των επιστημόνων, των δικαστικών ενώσεων, ξένων συμβούλων», ώστε σ’ ένα δίμηνο να έχουν τελειώσει και να μπορούν ν’ αρχίσουν τη διαπραγμάτευση με την τρόικα.
Αυτό είναι το νέο προπαγανδιστικό τερτίπι. Το ότι το επέλεξε ο Βενιζέλος δείχνει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται. Δεν υπάρχουν ούτε ψίχουλα για την άσκηση κοινωνικής δημαγωγίας, αρπάζουν ακόμα και τα ψίχουλα απ’ το τραπέζι των φτωχών και ο Βενιζέλος αρπάχτηκε από την εξαγγελία για ένα νέο φορολογικό σύστημα, ενώ ξέρει ότι κανείς δεν πιστεύει ότι θ’ αλλάξει η φορολογική πολιτική και θα πληρώνουν οι καπιταλιστές και όχι οι μισθωτοί. Πώς να πείσει ότι θα κάνει φορολογική επανάσταση υπέρ των εργαζόμενων, όταν από τώρα υπόσχεται μείωση του συντελεστή φορολόγησης κερδών, την οποία εισηγείται και η ΝΔ;
Οταν στην Ελλάδα μιλούν για «παραοικονομία», εννοούν μόνο τη φοροδιαφυγή των μεσαίων στρωμάτων. Τη φοροδιαφυγή του μεγάλου κεφάλαιου (υπερτιμολογήσεις, υποτιμολογήσεις, ψεύτικες δαπάνες κ.λπ.) δεν την περιλαμβάνουν. Οι μεγάλες επιχειρήσεις, λένε, είναι συνεπείς. Στις ελβετικές τράπεζες, όμως, τα δισεκατομμύρια δεν είναι των λεγόμενων μικρομεσαίων, αλλά των μεγάλων καπιταλιστών και των μανατζαραίων τους. Σε κάθε περίπτωση, από τη φοροδιαφυγή των μεσαίων στρωμάτων δεν μπορούν να πάρουν τίποτα. Αυτά τα στρώματα έχουν στραγγίξει, ενώ τα τσακίζει και η κρίση. Από το μεγάλο κεφάλαιο δεν πρόκειται να πάρουν τίποτα, γιατί δεν θέλουν. Τι μένει; Μένουν οι έμμεσοι φόροι, τους οποίους συνεχώς αυξάνουν (δείτε πόσα μέτρα αύξησης των έμμεσων φόρων προβλέπει το Μεσοπρόθεσμο, πέρα από τα τρία μπαράζ αυξήσεων που έχουν γίνει από πέρυσι), και η φορολογία μισθωτών και συνταξιούχων, συν τα έκτακτα χαράτσια, τύπου «τέλους επιτηδεύματος», στα μεσαία στρώματα. Ο,τι και να κάνουν, όσο και να μεταμφιέσουν το φορολογικό σύστημα, η ουσία του θα παραμείνει η ίδια, γιατί δεν μπορεί να αλλάξει. Δεν είναι ζήτημα πολιτικής βού-λησης της όποιας κυβέρνησης, είναι θέμα διάρθρωσης του ελληνικού καπιταλισμού.
Οσο για τη διαπραγμάτευση που δήθεν θα κάνει ο Βενιζέλος με την τρόικα, ούτε αυτός δεν το πιστεύει, αλλά το λέει γιατί του φαίνεται «μπάνικο» για προπαγάνδα. Είναι χαρακτηριστικός ο διάλογος που είχε με δημοσιογράφους, στην πρώτη κιόλας συνέντευξη Τύπου που έδωσε ως υπουργός Οικονομικών, στις 23 Ιούνη. Οταν ρωτήθηκε, πότε θ’ αρχίσει να εφαρμόζεται το εθνικό φορολογικό σύστημα που εξήγγειλε, δεδομένου ότι μέχρι το 2015 θα ισχύει το Μεσοπρόθεσμο, απάντησε: «Αφήστε, θέλω να επιφυλαχθώ να σας απαντήσω σε αυτό». Και στη συνέχεια εξήγησε: «Αν εμείς μπορέσουμε να συμφωνήσουμε και μάλιστα με ευρύτερη πολιτική συναίνεση σε ένα εθνικό φορολογικό σύστημα κι αν αυτό είναι αποτελεσματικό πρακτικό ευανάγνωστο θα είναι και αποδεκτό από τους εταίρους μας και θα μπορέσουμε να το λάβουμε υπόψη μας σε μία από τις επόμενες εξειδικεύσεις και επικαιροποιήσεις». Οταν ο δημοσιογράφος επέμεινε («πριν το 2015 ή μετά το 2015»), ο Βενιζέλος έδωσε μια αόριστη και σιβυλλική απάντηση: «Στόχος μας είναι να πετύχουμε αυτά όλα να γίνουν πράξη το ταχύτερο. Να σας πω και κάτι; Το 2015 είναι μετά το τέλος του βίου αυτής της Βουλής. Δεν έχει νόημα για μας να μην θέλουμε να θέσουμε υπόψιν του εκλογικού σώματος κάποια πράγματα που τα θεωρούμε θετικά μέσα στο χρονικό όριο της παρούσας Βουλής, έτσι δεν είναι;».
Ο,τι λέγεται, λοιπόν, για νέο φορολογικό σύστημα, που δήθεν θ’ ανακουφίσει τα λαϊκά στρώματα και θα συλλάβει τη φοροδιαφυγή, είναι σκέτη προπαγάνδα. Είναι οι παπαριές που λένε οι κυβερνήσεις κάθε φορά που ρίχνουν νέα χαράτσια πάνω στο κεφάλι των εργαζόμενων στρωμάτων.
ΥΓ: Ο Παπακωνσταντίνου, πάντως, αν και μαζεμένος στην άκρη σαν δαρμένο σκυλί, εξακολουθεί να λέει ότι επί των ημερών του έγινε η μεγαλύτερη σύλληψη φοροδιαφυγής από καταβολών ελληνικού κράτους. «Σ’ αυτούς τους 20 μήνες», έλεγε στην εκπομπή της Στάη, «έγιναν περισσότερες διασταυρώσεις ανάμεσα στα εισοδήματα και στον πλούτο ανθρώπων, που είχαν γίνει ποτέ. Εγιναν κατασχέσεις περίπου 500 σκαφών. Ανακαλύψαμε γύρω στις 2.000 πισίνες που δεν ήταν δηλωμένες. Πήγαμε γιατρούς, δικηγόρους, μηχανικούς, ανθρώπους που δουλεύουν σε Εφορίες στον Εισαγγελέα. Απολύσαμε εφοριακούς για διαφθορά. Στείλαμε ολόκληρες ομάδες ανθρώπων στον Εισαγγελέα για τα περαιτέρω». Αφού έγιναν όλ’ αυτά, γιατί η τρόικα δεν δέχτηκε να μπουν στο Μεσοπρόθεσμο κονδύλια από σύλληψη της φοροδιαφυγής τα επόμενα χρόνια;
