Το πρωί της περασμένης Τετάρτης, γύρω στους 35 με 40 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ γλίστρησαν σαν τους κλέφτες ανάμεσα από τους σιδερένιους τοίχους που είχαν στήσει οι μπάτσοι έξω από τη Βουλή και βρήκαν καταφύγιο σε μια αίθουσα του κτιρίου, όπου ως ΚΤΕ Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ άκουσαν τον Παπακωνσταντίνου να τους λέει πως αν δεν ψηφίσουν το Μεσοπρόθεσμο, η χώρα δεν θα πάρει την πέμπτη δόση του δανείου από την τρόικα.
Ουδείς τους –ούτε ο Παπακωνσταντίνου– γνώριζε πως την ίδια ώρα ο αρχηγός τους και πρωθυπουργός έθετε την παραίτησή του στην υπηρεσία της… πατρίδας, προκειμένου να σχηματιστεί μια κυβέρνηση συνεργασίας ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, με πρωθυπουργό τρίτο πρόσωπο, κοινής αποδοχής. Ο Παπακωνσταντίνου έπαιζε για τελευταία φορά το παιχνίδι του εκβιασμού επί των συναδέλφων του, πασχίζοντας πανικόβλητος να σώσει το πολιτικό του τομάρι. Λογικά γνώριζε ότι ο εκπρόσωπος του Ολι Ρεν διαβεβαίωνε πως η πέμπτη δόση θα δοθεί, ανεξάρτητα από τις εσωτερικές εξελίξεις στην Ελλάδα και ανεξάρτητα από το αν θα υπάρξει συμφωνία για το νέο πακέτο «ενίσχυσης». Γνώριζε, πάντως, σίγουρα, ότι η ισπανίδα ομόλογός του Ελενα Σαλγάδο είχε ήδη δηλώσει, ότι η Ελλάδα θα πάρει οπωσδήποτε τη δόση του Ιούλη. Επέλεξε, όμως, να παίξει και πάλι το άθλιο παιχνίδι, μπας και δώσει μερικούς ακόμη τίτλους στα πρόθυμα παπαγαλάκια που τόσο καιρό σιτίζει στο υπουργείο Οικονομικών.
Ανεξάρτητα, όμως, από την αθλιότητα Παπακωνσταντίνου, ο οποίος έχει εμφανώς απωλέσει την άλλοτε παροιμιώδη ψυχραιμία του, οι εξελίξεις στην Ελλάδα ενεργοποίησαν τα καμπανάκια του κινδύνου στις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον, στα στρατηγεία εκείνων που έχουν οριστεί ως πολιτικοί θεματοφύλακες των συμφερόντων του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου.
Η περιβόητη «παγκοσμιοποίηση» (δηλαδή –για να μιλήσουμε με την επιστημονική ορολογία του Καρλ Μαρξ– η διεθνοποίηση του κεφάλαιου στον ύψιστο βαθμό) έφερε τεράστια οφέλη στα πιο ισχυρά κέντρα του διε- θνούς καπιταλισμού, ταυτόχρονα όμως τα έφερε αντιμέτωπα με την πρακτική εφαρμογή της θεωρίας του χάους. Οπως το πέταγμα μιας πεταλούδας στο Πεκίνο μπορεί να προκαλέσει καταιγίδα στο Λος Αντζελες, έτσι και η χρεοκοπία μιας μικρής οικονομίας, όπως η ελληνική, που το ΑΕΠ της αντιπροσωπεύει μόλις το 2,5% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης, μπορεί να προκαλέσει ένα φαινόμενο ντόμινο με συνέπειες μεγαλύτερες ίσως απ’ αυτές που επέφερε η κατάρρευση της πανίσχυρης Lehman Brothers το Σεπτέμβρη του 2008.
Μια μέρα πριν το ελληνικό τουρλουμπούκι και πριν αυτό πάρει τις δραματικές διαστάσεις που πήρε μετά το μεσημέρι της Τετάρτης είχαμε την προειδοποίηση του οίκου Moody’s για υποβάθμιση των τριών μεγαλύτερων γαλλικών τραπεζικών μονοπωλίων (BNP Paribas, Credit Agricole, Societe Generale), λόγω της έκθεσής τους στην Ελλάδα, και την εξαγγελία της κυβέρνησης της Ιρλανδίας, με τη σύμφωνη γνώμη του ΔΝΤ, όπως ανακοινώθηκε, ότι προτίθεται να προχωρήσει σε «κούρεμα» των απαιτήσεων πιστωτών των δυο μεγαλύτερων τραπεζών της χώρας. Αυτά τα δυο γεγονότα προκάλεσαν μαζική φυγή «επενδυτών» από τα ομόλογα των χωρών της ευρωπαϊκής «περιφέρειας» (με ταυτόχρονη νέα εκτίναξη των spreads και των CDS), αλλά και μαζικές πωλήσεις ευρώ στις αγορές νομισμάτων, που είχε σαν αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση του ευρώ έναντι του δολάριου από τον Αύγουστο του 2010.
Κυβέρνηση στην Ελλάδα για ν’ αντιδράσει δεν υπήρχε. Αλλά και να υπήρχε, τίποτα δεν θα μπορούσε να κάνει, ούτε και θα πίστευε κανείς στις δηλώσεις της. Ετσι, ανέλαβαν να διαχειριστούν την «ελληνική απειλή» τα πραγματικά αφεντικά.
Πριν γίνει οποιαδήποτε επίσημη δήλωση από τις Βρυξέλλες, αξιωματούχοι του ΔΝΤ διέρρευσαν στα ΜΜΕ, ότι επικοινώνησαν με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τις διαβεβαίωσαν ότι δεν πρόκειται να εμμείνουν στο γράμμα του καταστατικού του Ταμείου, που επιτρέπει τη δανειοδότηση μόνο εφόσον υπάρχει εγγύηση ότι η δανειοδοτούμενη χώρα δεν πρόκειται να κηρύξει στάση πληρωμών τους επόμενους 12 μήνες και επομένως το ΔΝΤ θα συμμετάσχει στην εκταμίευση της πέμπτης δόσης του δανείου προς την Ελλάδα, ανεξάρτητα από την κατάληξη της Ευρωζώνης στο νέο «πακέτο» στήριξης για το 2012 και το 2013.
Τι μύγα τσίμπησε ξαφνικά τους «σκληρούς» του ΔΝΤ και εμφανίστηκαν έτοιμοι να κάνουν τα στραβά μάτια για τη συνέχιση της δανειοδότησης της Ελλάδας; Η ίδια μύγα που είχε τσιμπήσει και τον Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος πίεζε δημόσια την Αγκελα Μέρκελ να μην αφήσει την Ελλάδα να χρεοκοπήσει. Πρόκειται για τα αμερικάνικα μεγαθήρια, που έχουν εκδώσει το 60% των CDS του ελληνικού χρέους και θα ήταν υποχρεωμένα να πληρώσουν τους κατόχους τους σε περίπτωση χρεοκοπίας του ελληνικού κράτους (αναλυτικά γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο).
Αμέσως μετά τις διαρροές από μεριάς ΔΝΤ, οι οποίες είχαν ήδη κάνει το γύρο του κόσμου, εμφανίστηκε στο πόντιουμ των Βρυξελλών ο Αμαντέου Αλταφάζ, εκπρόσωπος του επιτρόπου Ρεν, για να δηλώσει, απαντώντας σε καταιγισμό δημοσιογραφικών ερωτήσεων, ότι η πέμπτη δόση προς την Ελλάδα θα δοθεί κανονικά στις αρχές Ιούλη, ακόμα και αν μέχρι τότε δεν έχει ψηφιστεί το Μεσοπρόθεσμο, ακόμα και αν δεν έχει υπάρξει κατάληξη σε συμφωνία για το νέο πακέτο «στήριξης» της Ελλάδας. Ο Αλταφάζ είχε πάρει εντολή να μην αφήσει ούτε ένα τόσο δα παραθυράκι αμφιβολίας, γιατί αυτό θα ερμηνευόταν ως προειδοποίηση για χρεοκοπία της Ελλάδας τον Ιούλη και το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα θα υφίστατο τεκτονικές δονήσεις.
Δεν ανησυχούν, άραγε, ευρωπαίοι και αμερικανοί ιμπεριαλιστές για μια ενδεχόμενη κατάρρευση της «μνημονιακής» πολιτικής στην Ελλάδα; Από την πλευρά του πολιτικού συστήματος δεν ανησυχούν. Κι όταν δεν ανησυχούν για το πολιτικό σύστημα, είναι υποχρεωμένοι να δεχτούν ότι αυτό μπορεί να μανιπουλάρει και τις λαϊκές μάζες. Στο κάτω-κάτω, δεν έχουν άλλη επιλογή. Γνωρίζουν όλοι πολύ καλά ότι το χρέος είναι ένα εργαλείο για την απομύζηση υπερκερδών και όχι ένα κεφάλαιο που πρέπει σίγουρα να τους επιστραφεί στην ονομαστική του αξία. Εκείνο που θέλουν ν’ αποφύγουν σήμερα είναι μια χρεοκοπία κράτους της Ευρωζώνης. «Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε ντόμινο», δήλωσε από τη Φρανκφούρτη ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Βίτορ Κονστάνσι, παρουσιάζοντας την εξαμηνιαία έρευνα για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα.
«Αυτός είναι και ο λόγος που είμαστε κατά οποιασδήποτε μορφής στάσης πληρωμών μέσω “κουρέματος” και οποιασδήποτε εμπλοκής του ιδιωτικού τομέα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιστωτικό γεγονός ή γεγονός αξιολόγησης». Κατέληξε, δε, ότι η ΕΚΤ υποστηρίζει μια συμφωνία μεταξύ των δανειστών για εθελοντική επιμήκυνση του χρέους.
«Αυτός είναι και ο λόγος που είμαστε κατά οποιασδήποτε μορφής στάσης πληρωμών μέσω “κουρέματος” και οποιασδήποτε εμπλοκής του ιδιωτικού τομέα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιστωτικό γεγονός ή γεγονός αξιολόγησης». Κατέληξε, δε, ότι η ΕΚΤ υποστηρίζει μια συμφωνία μεταξύ των δανειστών για εθελοντική επιμήκυνση του χρέους.
Την επομένη (Πέμπτη) και ενώ το πολιτικό μπάχαλο στην Ελλάδα είχε φτάσει σε παροξυσμό, εμφανίστηκε ο ίδιος ο Ολι Ρεν και δήλωσε σίγουρος ότι η πέμπτη δόση του δανείου προς την Ελλάδα θα καταβληθεί κανονικά στια αρχές Ιούλη, καλώντας ταυτόχρονα «τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης, την ερχόμενη Κυριακή, να υπερβούν τις διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν και να καταλήξουν σε μια υπεύθυνη συμφωνία αυτή την κρίσιμη στιγμή». Στα διεθνή ΜΜΕ εμφανίστηκαν επίσης δημοσιεύ-ματα που εμφάνιζαν τη γερμανική κυβέρνηση να χαλαρώνει τη δική της πίεση σε σχέση με τη μορφή που πρέπει να πάρει το νέο πακέτο «στήριξης» της Ελλάδας. Το Reuters, επικαλούμενο τραπεζικά στελέχη της Ευρωζώνης, μετέδωσε ότι η Γερμανία ζητά να αναβληθεί για το Σεπτέμβρη η απόφαση για το νέο πακέτο προς την Ελλάδα. Οι Financial Times, επικαλού-μενοι πηγές της γερμανικής κυβέρνησης, έγραψαν ότι η Γερμανία δεν επιμένει πλέον στην ανταλλαγή των παλιών ελληνικών ομολόγων που βρίσκονται στα χέρια τραπεζών με νέα μεγαλύτερης διάρκειας.
Σύμφωνα με τα όσα γράφει η εφημερίδα, η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί ότι δεν υπάρχει πίεση για τη λήψη της όποιας απόφασης, δεδομένου ότι το ΔΝΤ ξεκαθάρισε πως δεν θα αντιταχθεί στη χορήγηση της πέμπτης δόσης. Το γεγονός ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Γερμανίας αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα των FT επιβεβαιώνει την ακρίβειά του.
Σύμφωνα με τα όσα γράφει η εφημερίδα, η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί ότι δεν υπάρχει πίεση για τη λήψη της όποιας απόφασης, δεδομένου ότι το ΔΝΤ ξεκαθάρισε πως δεν θα αντιταχθεί στη χορήγηση της πέμπτης δόσης. Το γεγονός ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Γερμανίας αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα των FT επιβεβαιώνει την ακρίβειά του.
Ολα τούτα δείχνουν πως τα περιθώρια διαχείρισης του ελληνικού χρέους (και κάθε χρέους) είναι τεράστια. Εφόσον εξασφαλίζουν τη διαδικασία «κινεζοποίησης» του ελληνικού προλεταριάτου, μπορούν να ρυθμίζουν τις αντιθέσεις τους και να αναβάλλουν τις συγκρούσεις τους προκειμένου να αποφύγουν ανεπιθύμητες παρενέργειες.
