Περί μείωσης των «πρωτογενών πλεονασμάτων»

Ενα προκλητικό καλαμπούρι

Οι συριζαίοι νομίζουν ότι βρήκαν πεδίο για να ασκήσουν αποτελεσματική αντιπολίτευση στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και να της κόψουν τη φόρα. Εμείς είχαμε επεξεργαστεί ένα σχέδιο για τη μείωση των «πρωτογενών πλεονασμάτων» στο 2,5%, το οποίο ο Μητσοτάκης εγκατέλειψε, λένε.
 
Οι νεοδημοκράτες απάντησαν αρχικά αμήχανα, λέγοντας ότι αυτό το σχέδιο δεν είχε συμφωνηθεί ποτέ με τους δανειστές και δεν υπήρχε περίπτωση να περάσει τώρα. Αυτοί έχουν το γνωστό σχέδιο: «πρώτα θα κατακτήσουμε αξιοπιστία έναντι των εταίρων και δανειστών και μετά θα συζητήσουμε μαζί τους για μείωση στο 2,5% των πρωτογενών πλεονασμάτων για το 2021 και το 2022».
 
«Εχουμε την κυριαρχία και παίρνουμε την απόφαση να μειώσουμε τα πρωτογενή πλεονάσματα από το 3,5% στο 2,5% το 2020. Δυστυχώς ο κ. Μητσοτάκης, όταν ανέλαβε την εξουσία δεν αποδέχθηκε την πρόταση και θέλει να διαπραγματευθεί κάτι που εμείς είχαμε πετύχει χωρίς διαπραγματεύσεις», είπε ο Τσίπρας στη συνέντευξη που έδωσε στο CNBC, στον εξώστη της υπερπολυτελούς Villa d' Este, με φόντο την υπέροχη λίμνη του Κόμο. Ο Σκουρλέτης δεν έχει πάρει «γραμμή» και δηλώνει άλλα: «Βεβαίως είχαμε συμφωνήσει για τα πλεονάσματα με την γνωστή ρύθμιση του 2,5% ενώ θα παράμενε ο ονομαστικός στόχος του 3,5% αλλά αυτό θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα μέσα από την δημιουργία αυτού του καταπιστευτικού λογαριασμού, του ενδιάμεσου λογαριασμού ο οποίος δέσμευε ένα ποσό από το γνωστό μαξιλάρι που θα χρησιμοποιούσαμε για να καλύψουμε το 1% μέχρι το 2022» είπε στον ΣΚΑΪ.
 
Βγήκε, όμως, ο Τσακαλώτος και τα 'κανε μαντάρα, δηλώνοντας στον Alpha ότι δεν υπήρχε συμφωνία με τους εταίρους στην πρόταση που παρουσίασε ο ΣΥΡΙΖΑ στις 7 Μαΐου στο Ζάππειο, αλλά ότι ήταν μία στρατηγική που θα μπορούσε να πετύχει. Κάποιοι την κατανοούσαν, άλλοι όχι, ενώ ήταν αναμενόμενη η αντίδραση των «σκληρών», είπε.
 
Η αλήθεια είναι ότι ο Τσακαλώτος ποτέ δεν είχε αισθανθεί άνετα μ' αυτή την ιδέα. Φροντίζοντας τη δική του πολιτική καριέρα, δεν ήθελε να φανεί σαν καραγκιόζης στα μάτια των ευρωπαίων συναδέλφων του, μπροστά στους οποίους δε θα τολμούσε ποτέ να παρουσιάσει το μεγαλοφυές σχέδιο που πρέπει να το επεξεργάστηκε μάλλον ο κυρ-Αλέκος ο Φλαμπουράρης (γνωστός για το πρωτοπόρο οικονομικό δόγμα «αέρας είναι τα δάνεια, με αέρα θα τους πληρώσουμε»). Ετσι και τους το παρουσίαζε, θα του έλεγαν ότι είναι άλλο το απόθεμα ρευστότητας που διαθέτει ένα κράτος και άλλο το «πρωτογενές πλεόνασμα», που είναι όρος που συνδέεται αυστηρά με τη δημοσιονομική πολιτικά, τα έσοδα, τις δαπάνες και τους τόκους που προβλέπονται στον κρατικό προϋπολογισμό. Γι' αυτό και έβγαλε την ουρά του έξω απ' αυτή την προπαγάνδα.
 
Ο Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη προσπάθησε να τα μαζέψει λέγοντας ότι «προσφέραμε μια λύση χωρίς να παραβιάζουμε τη συμφωνία στο οικονομικό της σκέλος. Αυτή η λύση δεν είχε λόγο να τεθεί προς διαπραγμάτευση προς τους εταίρους μας». «Προφανώς και τους ενημερώσαμε, και διεξοδικά», προσέθεσε, σημειώνοντας ότι αν οι θεσμοί είχαν τρομερή διαφωνία «θα το μαθαίνατε»!
 
Η ΝΔ, έχοντας ξεφύγει από την αρχική αμηχανία, πήγε στις απτές αποδείξεις, που δεν είχε σκεφτεί μέσα στην αρχική της παραζάλη. «Αν άφησε λογαριασμό να μας πει τα στοιχεία του. Ας μας πει ο κ. Τσίπρας αν υπάρχει», δήλωσε ο Πέτσας. Και συμπλήρωσε: «Και ο κ. Τσακαλώτος, όπως είπαμε και στη χθεσινή μας ανακοίνωση, όταν έγινε η παράδοση-παραλαβή του Υπουργείου, δεν κατέθεσε κάποιο στοιχείο, που να δείχνει ότι ανοίχθηκε τέτοιος λογαριασμός και ότι μεταφέρθηκαν 5,5 δισεκατομμύρια, όπως  είπε ο κ. Τσίπρας». Είχε κι άλλα ράμματα για τη γούνα του ΣΥΡΙΖΑ: «Ο κ. Παπαδημούλης, ο ευρωβουλευτής, στις 5 Σεπτεμβρίου, κάνει ερώτηση στον Επίτροπο Μοσκοβισί και τον ρωτάει τι θα γίνει με τα πρωτογενή πλεονάσματα της Ελλάδας; Θα ρωτούσε ο κ. Παπαδημούλης  αν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ήδη μειώσει τα πλεονάσματα στο 2,5%;».
 
Και τι θα κάνει η ΝΔ; Ο Πέτσας παρέπεμψε στη δήλωση που έκανε ο Μητσοτάκης πριν από ένα χρόνο στη ΔΕΘ, τον Σεπτέμβρη του 2018: «Εγώ θα διαπραγματευτώ τα πρωτογενή πλεονάσματα, αφού κερδίσω αξιοπιστία. Θα υλοποιώ το μεταρρυθμιστικό μου σχέδιο και μέσα σε ένα χρονικό διάστημα, πιστεύω 6 έως 12 μηνών που θα έχει αρχίσει να αποδίδει κάποια αποτελέσματα, θα έχω κερδίσει αξιοπιστία να θέσω το ζήτημα της μείωσης των πρωτογενών πλεονασμάτων». Και καταλήγει: «Αυτό επαναλαμβάνει και στους εταίρους μας, όλο αυτό το χρονικό διάστημα. Και είναι κάτι, το οποίο θα το κάνουμε από το 2020, με στόχο από το 2021 να έχουμε μειωμένα πρωτογενή πλεονάσματα».
 
Η ιστορία κατάντησε ένα καλαμπούρι που προκαλεί τη νοημοσύνη μας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Τσίπρας πέταξε μια προεκλογική καρικατούρα, εν γνώσει του ότι δε θα χρειαστεί ποτέ να τη διαπραγματευτεί με τους ιμπεριαλιστές δανειστές, γιατί απλούστατα θα χάσει τις εκλογές. Ο Μητσοτάκης από την άλλη, συνεχίζει την πολιτική Τσίπρα. Αυτή που κατήγγειλε υποκριτικά ως τέταρτο Μνημόνιο. Κορόιδεψε τον κόσμο προεκλογικά με υποσχέσεις για διάφορες φοροαπαλλαγές άμεσης εφαρμογής και στο τέλος μαζεύτηκε σ' αυτά που του επέτρεψαν να κάνει χωρίς να διαταραχτεί η επίτευξη του στόχου για «πρωτογενές πλεόνασμα» 3,5% το 2019. Το ίδιο θα κάνει και στον προϋπολογισμό του 2020. Οσο για τη διαπραγμάτευση που τάχα θα κάνει, αφού «κερδίσει αξιοπιστία», το πιθανότερο είναι ότι θα την κάνει (αν την κάνει) η επόμενη κυβέρνηση που ευελπιστεί ότι θα είναι και πάλι δική του, μετά από πρόωρες διπλές εκλογές.
 
Οπως έχει σημειωθεί από τις στήλες της «Κόντρας», τα «πρωτογενή πλεονάσματα» είναι ευέλικτο μέγεθος, το οποίο μπορεί να αλλάξει ανάλογα με την οικονομική συγκυρία. Εγινε και άλλες φορές κατά τα μνημονιακά χρόνια, με τελευταία το 2015, όταν στο πλαίσιο του τρίτου Μνημόνιου μειώθηκαν τα «πρωτογενή πλεονάσματα» που είχαν συμφωνηθεί στο δεύτερο Μνημόνιο. Ομως, οι μειώσεις αυτές δεν επέφεραν καμιά ελάφρυνση της αντιλαϊκής πολιτικής. Το ίδιο θα συμβεί και αν υπάρξει οποιαδήποτε μείωση για το 2021 και το 2022 (που προς το παρόν δεν υπάρχει παρά μόνο στη ρητορική του Μητσοτάκη).