Στα τέλη του περασμένου Ιούνη οι ελληνικές εφημερίδες γέμισαν με ουρανομήκεις τίτλους: «Θρίαμβος του Νότου επί της Γερμανίας». Μόλις είχε ολοκληρωθεί η διήμερη σύνοδος κορυφής (28-29 Ιούνη), στην οποία υποτίθεται ότι ένας ισχυρός άξονας Μόντι-Ραχόι, παίρνοντας και τη στήριξη του Ολάντ, κατατρόπωσε τη Μέρκελ και τους βόρειους συμμάχους της.
Περισσότερο και από τις φυλλάδες, που προσπαθού-σαν να καλλιεργήσουν φρούδες ελπίδες στον ελληνικό λαό και να στηρίξουν τη νεότευκτη συγκυβέρνηση των Σαμαρά-Βενιζέλου-Κουβέλη, πανηγύρισε ο ΣΥΡΙΖΑ. Η τομεάρχης Εξωτερικών Ρένα Δούρου, πλέοντας σε πελάγη ευτυχίας, απεφάνθη ότι η 29η Ιουνίου «θα πρέπει να διδάσκεται ως παράδειγμα των κανόνων του αποτελεσματικού “διαπραγματεύεσθαι”», διότι «η άσκηση συντονισμένης πίεσης από τους ηγέτες Ιταλίας και Ισπανίας, με τη στήριξη της Γαλλίας, ανάγκασαν τη γερμανική πλευρά να κάνει ένα μικρό βήμα πίσω στην αδιαλλαξία της, αποδεχόμενη τον πυρήνα των προτάσεων των δύο χωρών του νότου». Ο δε πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας κάλεσε την κυβέρνηση ν’ ακολουθήσει το παράδειγμα των Μόντι-Ραχόι και ν’ αρνηθεί να δεχτεί την τρόικα, αν η ανακεφαλαίωση των ελληνικών τραπεζών δεν γίνει απευθείας από τον ESM, υποσχόμενος ότι μπορεί να υπολογίζει στην αμέριστη βοήθεια του ΣΥΡΙΖΑ.
Περισσότερο και από τις φυλλάδες, που προσπαθού-σαν να καλλιεργήσουν φρούδες ελπίδες στον ελληνικό λαό και να στηρίξουν τη νεότευκτη συγκυβέρνηση των Σαμαρά-Βενιζέλου-Κουβέλη, πανηγύρισε ο ΣΥΡΙΖΑ. Η τομεάρχης Εξωτερικών Ρένα Δούρου, πλέοντας σε πελάγη ευτυχίας, απεφάνθη ότι η 29η Ιουνίου «θα πρέπει να διδάσκεται ως παράδειγμα των κανόνων του αποτελεσματικού “διαπραγματεύεσθαι”», διότι «η άσκηση συντονισμένης πίεσης από τους ηγέτες Ιταλίας και Ισπανίας, με τη στήριξη της Γαλλίας, ανάγκασαν τη γερμανική πλευρά να κάνει ένα μικρό βήμα πίσω στην αδιαλλαξία της, αποδεχόμενη τον πυρήνα των προτάσεων των δύο χωρών του νότου». Ο δε πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας κάλεσε την κυβέρνηση ν’ ακολουθήσει το παράδειγμα των Μόντι-Ραχόι και ν’ αρνηθεί να δεχτεί την τρόικα, αν η ανακεφαλαίωση των ελληνικών τραπεζών δεν γίνει απευθείας από τον ESM, υποσχόμενος ότι μπορεί να υπολογίζει στην αμέριστη βοήθεια του ΣΥΡΙΖΑ.
Ημασταν τότε οι μόνοι που σημειώναμε ότι πρόκειται για σκέτη προπαγάνδα. Υποστηρίζαμε ότι η Μέρκελ δέχτηκε τους προπαγανδιστικούς χειρισμούς των Μόντι-Ραχόι, όχι μόνο γιατί αυτοί τους είχαν ανάγκη, αλλά και γιατί έπρεπε να σταθεροποιήσει τις αγορές ομολόγων των δύο χωρών, στις οποίες είναι άγρια εκτεθειμένες οι γερμανικές τράπεζες, κράτησε όμως την επί της ουσίας νίκη, αφού προηγουμένως είχε φροντίσει να κάνει ένα συμβιβασμό με τον Ολάντ, επισκεπτόμενη το Παρίσι και επαναβεβαιώνοντας τη λειτουργία του γερμανο-γαλλικού άξονα. Οπως σημειώναμε, στην απόφαση της συνόδου προβλεπόταν πως για ν’ αρχίσει ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών απευθείας από τον ESM, θα πρέπει πρώτα να δημιουργηθεί ενιαί-ος εποπτικός μηχανισμός των ευρωπαϊκών τραπεζών και σε κάθε περίπτωση η παροχή βοήθειας απευθείας στις τράπεζες θα γίνεται υπό αυστηρούς όρους, αποτυπωμένους σε Μνημόνιο. Οπως χαρακτηριστικά είχε πει η Μέρκελ στη γερμανική Βουλή, «Ιταλία και Ισπανία δεν μπορούν να πάρουν εάν δεν δώσουν».
Τέσσερις μήνες παρά δέκα μέρες μετά από εκείνη τη σύνοδο, μια άλλη σύνοδος κορυφής πήρε πίσω τα πάντα και επέβαλε τη γερμανική βούληση, η οποία πρώτα επεδίωξε και πέτυχε έναν καινούργιο συμβιβασμό στο πλαίσιο του γερμανο-γαλλικού άξονα. Ο ευρωπαϊκός εποπτικός μηχανισμός για τις τράπεζες, που σύμφωνα με την απόφαση του Ιούνη θα έπρεπε να δημιουργηθεί «κατεπειγόντως» μέχρι τα τέλη του 2012, δεν πρόκειται να δημιουργηθεί, αν δε διαμορφωθεί πρώτα ένα σαφές νομικό πλαίσιο που να τον διέπει. Κι αυτό, βέβαια, απαιτεί μήνες εντατικής δουλειάς και παζαρεμάτων, στη διάρκεια των οποίων η Γερμανία μπορεί ν’ ανοιγοκλείνει τη στρόφιγγα κατά το δοκούν. Το μόνο που κατάφερε ο Ολάντ, ο οποίος είχε τη θέση ότι ο μηχανισμός αυτός θα έπρεπε ν’ αρχίσει να λειτουργεί από 1ης Γενάρη του 2013, ήταν να συμφωνήσει η Μέρκελ πως ο μηχανισμός εποπτείας θα λειτουργήσει σταδιακά μέσα στο 2013. Η Γερμανία επέβαλε παράλληλα τη θέση της ότι ο ESM θα μπορεί να χορηγεί απευθείας κεφάλαια σε τράπεζες για αιτήματα που θα υποβληθούν στο εξής και όχι για προγράμματα στήριξης που έχουν ήδη εφαρμοστεί. Ετσι, Μόντι και Ραχόι έμειναν με τη χαρά. Οι κυβερνήσεις της Ιταλίας και της Ισπανίας θα πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν τις τράπεζες των δύο χωρών δανειζόμενες για λογαριασμό τους και επιβαρύνοντας το κρατικό χρέος.
Και να σκεφθείτε ότι το τελευταίο ήταν εκείνο για το οποίο ο Τσίπρας μεμφόταν τη συγκυβέρνηση, καλώντας τον Σαμαρά να διεκδικήσει αυτό που είχαν ήδη κατακτήσει ο Μόντι με τον Ραχόι. Τώρα που η «κατάκτηση» αποδείχτηκε σκέτη σαπουνόφουσκα, μούγκα επικρατεί στον ΣΥΡΙΖΑ.
Οι ανταγωνισμοί και το παζάρι ανάμεσα στα βασικά ιμπεριαλιστικά κέντρα της Ευρωζώνης συνεχίζονται. Ολα τα βασικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Η τελευταία σύνοδος κορυφής πιστοποίησε για μια ακόμη φορά τις δυο θεμελιώδεις αλήθειες που και άλλες φορές έχουμε επισημάνει:
1 Οι αποφάσεις που παίρνονται στο πλαίσιο της ιμπεριαλιστικής συμμαχίας της ΕΕ δεν αφορούν την κρίση καθεαυτή, αλλά τη διαχείριση κάποιων πλευρών της. Διαχείριση που γίνεται μέσα από ανταγωνισμούς και συγκρούσεις, που οδηγούν σε συμφωνίες και συμβιβα- σμούς προσωρινού χαρακτήρα. Η ΕΕ έχει μπει και πάλι σε «ήπια κρίση», όπως λέγεται επισήμως από την Κομισιόν. Ηδη, οι άνεργοι πολλαπλασιάζονται κατά κύματα και όχι μόνο στις χώρες που έχουν υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα και χρέος. Η προηγούμενη φάση ανάκαμψης δεν κράτησε ούτε δυο χρόνια και οι ρυθμοί δεν έφτασαν καν το 2%. Αυτό δείχνει το βάθος της κρίσης και τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει ο καπιταλισμός ως σύστημα. Στο έδαφος αυτής της κρίσης όλες οι διαχειριστικές πολιτικές δεν μπορεί παρά να έχουν σκληρά ανταγωνιστικό χαρακτήρα, γιατί η κρίση πλήττει με ανισόμετρο τρόπο τα διάφορα ιμπεριαλιστικά κέντρα και είναι λογικό οι συμφωνίες που γίνονται να φέρουν τη σφραγίδα του διαρκώς μεταβαλλόμενου συσχετισμού δύναμης ανάμεσά τους.
2 Ολες οι αποφάσεις που παίρνονται ρυθμίζουν ζητήματα ανταγωνισμού ανάμεσα στις διάφορες μερίδες του χρηματιστικού κεφάλαιου και είναι όλες και πάντοτε ενάντια στο ευρωπαϊκό προλεταριάτο. Διότι δε νοείται διαχείριση της καπιταλιστικής κρίσης χωρίς να φορτώνονται τα βάρη της στις πλάτες των εργαζόμενων. Γι’ αυτό και τα προγράμματα σκληρής δημοσιονομικής λιτότητας και αντεργατικών αναδιαρθρώσεων σαρώνουν όλες τις χώρες με μορφή χιονοστιβάδας.
