Στο δρόμο που χάραξε η κυβέρνηση Μητσοτάκη, του πλήρους επιχειρηματικού μετασχηματισμού της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης, οι Πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ, πιέζουν τα τμήματα και τις σχολές του Πανεπιστήμιου να αποδεχθούν την ίδρυση ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών με δίδακτρα.
Οι Πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ συνεχίζουν την πρακτική της προηγούμενης διοίκησης, που αποφάσισε την ίδρυση Αγγλόφωνου Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «European Business and Economic Law (Ευρωπαϊκό Δίκαιο Επιχειρήσεων και Οικονομικό Δίκαιο)» του Τμήματος Νομικής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, την ίδρυση Αγγλόγλωσσου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Ιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ, που γιορτάστηκε με πολλά ταρατατζούμ τον Απρίλιο του 2021 [απαιτούνται δίδακτρα 72.000 ευρώ για τα έξι χρόνια φοίτησης (12.000 ευρώ για κάθε έτος)!] και την δημιουργία επιχειρηματικού παραρτήματος του ΑΠΘ στην Πάφο της Κύπρου.
Το πανεπιστημιακό κατεστημένο, τα τελευταία χρόνια ειδικά, έχασε και την παραμικρή τσίπα, μετά τον πάλαι ποτέ καιρό που σημαντικό κομμάτι του πάλευε ενάντια στην κακόφημη Διακήρυξη της Μπολόνια. Κυνηγώντας το κέρδος, τις απολαβές και την εξέλιξη από τα πλήρως απελευθερωμένα μεταπτυχιακά, από τα ξενόγλωσσα προπτυχιακά με δίδακτρα, πέταξε στα σκουπίδια κάθε ηθικό φραγμό, αποτελώντας «εμπροσθοφυλακή» για το πανεπιστήμιο της αγοράς και την βήμα-βήμα παράνομη κατεδάφιση της συνταγματικής επιταγής [άρθρο 16 του Συντάγματος: «Ολοι οι Ελληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια», «H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Kράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό…», «H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται»], που τελικά έγινε πράξη με την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών «πανεπιστημίων»-πανεπιστημιοποιημένων κολλεγίων (Παραρτήματα- Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης).
Η ιστορία των ξενόγλωσσων προπτυχιακών με δίδακτρα
Η ιστορία, δηλαδή, της παράλληλης λειτουργίας ενός μίνι ιδιωτικού πανεπιστήμιου στο πλαίσιο του δημόσιου πανεπιστήμιου, είναι αρκετά παλιά και συγκεκριμένα ξεκίνησε με ιδιαίτερη ένταση από την εποχή που η Διαμαντοπούλου έθεσε μετ’ επιτάσεως τη λειτουργία του πανεπιστήμιου με όρους αγοράς (Ν. 4009/2011 άρθρο 44: Διοργάνωση σπουδών σε ξένη γλώσσα «Προγράμματα σπουδών μπορεί να διδάσκονται, εν όλω ή εν μέρει, κατ’ εξαίρεση, σε ξένη γλώσσα). Από τότε ακολούθησαν όλες οι κυβερνήσεις, των Τσιπροκαμμένων συμπεριλαμβανομένων, καθώς «το κράτος έχει συνέχεια».
Μετά τη Διαμαντοπούλου ακολούθησε ο Λοβέρδος, τότε υπουργός Παιδείας, στην κυβέρνηση των Σαμαροβενιζέλων, εισάγοντας το άρθρο 73, παράγ. 2 στο νόμο 4316/2014, με το οποίο τα ξενόγλωσσα τμήματα αφορούν και στον πρώτο κύκλο σπουδών (προπτυχιακά), ενώ φοιτούν σε αυτά αλλοδαποί φοιτητές που δεν έχουν ιθαγένεια κράτους−μέλους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δεν είναι κάτοχοι απολυτηρίου ελληνικού Λυκείου και πληρώνουν δίδακτρα.
Τέτοια προπτυχιακά ξενόγλωσσα τμήματα προβλεπόταν να ιδρυθούν στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.
Στη συνέχεια, τη σκυτάλη πήραν οι Τσιπροκαμμένοι.
Είναι αυτοί που, με πρόσχημα την πλήρη λειτουργία του Διεθνούς Πανεπιστήμιου Ελλάδας (ΔΙΠΑΕ) (προγράμματα σπουδών και των τριών κύκλων), τη δημιουργία «κρίσιμης μάζας», έθεσαν υπό την σκέπη του, με το νόμο Γαβρόγλου (νόμος 4610/2019) τα «πανεπιστημιοποιημένα» πλέον ΤΕΙ της Θεσσαλονίκης, της Κεντρικής Μακεδονίας και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Στο νόμο προβλέπονται τα εξής: «5. Στα Τμήματα του Πανεπιστημιακού Κέντρου Διεθνών Προγραμμάτων Σπουδών οργανώνονται προγράμματα σπουδών πρώτου, δεύτερου και τρίτου κύκλου σε ξένη γλώσσα και απονέμονται τίτλοι σπουδών αντίστοιχοι και ισότιμοι με τους τίτλους σπουδών που διδάσκονται στην ελληνική γλώσσα και απονέμονται από Τμήματα Α.Ε.Ι…. ζ) γίνονται δεκτοί κάτοχοι τίτλου απόλυσης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (απολυτήριο λυκείου) ή ισότιμου ή αντίστοιχου τίτλου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της ημεδαπής ή της αλλοδαπής». Επίσης σχεδιάζεται να λειτουργήσουν τα πρώτα αγγλόφωνα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θεσσαλίας σε συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο.
Με βάση τα όσα προέβλεπε η τότε νομοθεσία αναφέρουμε τα εξής: Επιτρέπεται η ίδρυση και λειτουργία ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών τριών κύκλων (και προπτυχιακών). Οι τίτλοι σπουδών που απονέμουν αυτά τα Τμήματα είναι αντίστοιχοι και ισότιμοι με τους τίτλους σπουδών που διδάσκονται στην ελληνική γλώσσα και απονέμονται από Τμήματα ΑΕΙ. Στα ξενόγλωσσα Τμήματα γίνονται δεκτοί κάτοχοι απολυτηρίου ελληνικού Λυκείου ή ισότιμου ή αντίστοιχου τίτλου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της αλλοδαπής. Οι φοιτητές, όλοι ανεξαιρέτως (Ελληνες και αλλοδαποί), επιβαρύνονται με το κόστος απόκτησης του εκπαιδευτικού-πληροφοριακού υλικού και τις δαπάνες που συνδέονται με το σύστημα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Οι αλλοδαποί φοιτητές υποχρεώνονται επιπλέον να καταβάλλουν δίδακτρα.
Η Κεραμέως με το Ν. 4692/2020 (άρθρο 82) πάτησε ακριβώς πάνω σε ό,τι είχε ως εκείνη τη στιγμή θεσμοθετηθεί. Πλην, όμως, έκανε ένα μικρό βήμα πίσω, για να μην δώσει την εντύπωση ότι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια που προετοιμαζόταν συνδέονται και με τα ξενόγλωσσα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών με δίδακτρα για όλους ανεξαιρέτως, έλληνες και αλλοδαπούς. Προβλέπει έτσι τη συμμετοχή στα ξενόγλωσσα προγράμματα σπουδών αποκλειστικά αλλοδαπών πολιτών χωρών εντός ή εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι οποίοι είναι απόφοιτοι Λυκείων ή αντίστοιχων σχολείων με φυσική έδρα στην αλλοδαπή. Πλην, όμως, επεκτείνει τη δυνατότητα ίδρυσης προπτυχιακού κύκλου ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών σε όλα τα ΑΕΙ.
Ξενόγλωσσα Προγράμματα Σπουδών
Σύμφωνα με το νόμο 4692/2020 (ΦΕΚ 111/Α΄/ 12 Ιουνίου 2020)
– Τα Ξ.Π.Σ. απευθύνονται αποκλειστικά σε αλλοδαπούς πολίτες χωρών εντός ή εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι οποίοι είναι απόφοιτοι λυκείων ή αντίστοιχων σχολείων με φυσική έδρα στην αλλοδαπή.
Οι ενδιαφερόμενοι γίνονται δεκτοί με απολυτήριο λυκείου, εφόσον έχουν παρακολουθήσει με πλήρη φοίτηση τις τελευταίες δύο τάξεις του λυκείου ή αντίστοιχου σχολείου σε χώρα της αλλοδαπής.
– Τα Ξ.Π.Σ. ιδρύονται με απόφαση της Συγκλήτου του Α.Ε.Ι., η οποία εκδίδεται ύστερα από εισήγηση της Συνέλευσης του Τμήματος του Α.Ε.Ι., το οποίο αναλαμβάνει να διοργανώσει το Ξ.Π.Σ. Η απόφαση της Συγκλήτου περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων: τον τίτλο, το περιεχόμενο και τον σκοπό του προγράμματος, τον συνολικό αριθμό των εισακτέων φοιτητών, το ύψος των ενδεχόμενων τελών φοίτησης και τους λοιπούς πόρους του προγράμματος, τα κριτήρια επιλογής των εισακτέων, τη χρονική διάρκεια του προγράμματος, τις πιστωτικές μονάδες που απαιτούνται για την απονομή του τίτλου σπουδών, τη δυνατότητα διεξαγωγής πρακτικής άσκησης, κ.λπ.
– Ξ.Π.Σ. μπορούν να διοργανώνονται σε συνεργασία περισσοτέρων Τμημάτων του ίδιου ή άλλου Α.Ε.Ι. έπειτα από εισήγηση των Συνελεύσεων των οικείων Τμημάτων.
– Η επταμελής Επιτροπή Προγράμματος Σπουδών αποφασίζει για την οργάνωση, διοίκηση και διαχείριση του προγράμματος, την κατανομή του διδακτικού έργου στους διδάσκοντες, καταρτίζει τον ετήσιο προϋπολογισμό του Ξ.Π.Σ., εγκρίνει πάσης φύσεως δαπάνες για τη λειτουργία του, διαπιστώνει την επιτυχή ολοκλήρωση της φοίτησης, προκειμένου να απονεμηθεί ο τίτλος του Ξ.Π.Σ., κ.λπ.
– Το διδακτικό έργο του Ξ.Π.Σ. ανατίθεται σε μέλη Δ.Ε.Π., Ε.Ε.Π. Ε.ΔΙ.Π., Ε.Τ.Ε.Π. του οικείου Τμήματος ή άλλων Τμημάτων του ίδιου ή άλλου Α.Ε.Ι. με πρόσθετη απασχόληση πέραν των νόμιμων υποχρεώσεών τους. Ανατίθεται επίσης σε ομότιμους καθηγητές, σε ακαδημαϊκούς υποτρόφους, σε επισκέπτες καθηγητές, σε ερευνητές ερευνητικών κέντρων του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α΄ 258) ή ερευνητικών κέντρων της αλλοδαπής, οι οποίοι είναι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος, σε νέους επιστήμονες κατ’ ελάχιστον κατόχους διδακτορικού διπλώματος.
Η αμοιβή του προσωπικού της παρ. 1 βαρύνει αποκλειστικά τους πόρους του Ξ.Π.Σ..
– Λοιπό προσωπικό: τακτικό προσωπικό του Α.Ε.Ι. πέραν των νόμιμων υποχρεώσεών του, καθώς και πρόσθετο προσωπικό, το οποίο επιλέγεται σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 64 του ν. 4485/2017.
Η αμοιβή του λοιπού προσωπικού βαρύνει αποκλειστικά τους πόρους του Ξ.Π.Σ..
– Οι πόροι ενός Ξ.Π.Σ. μπορούν να προέρχονται από: α) τέλη φοίτησης, β) δωρεές, χορηγίες και πάσης φύσεως οικονομικές ενισχύσεις, γ) κληροδοτήματα, δ) πόρους από ερευνητικά έργα ή προγράμματα, και ε) από ιδίους πόρους του οικείου Α.Ε.Ι..
Οι πόροι ενός Ξ.Π.Σ. χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών αυτού, και εφόσον υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, αυτά δύναται να διατίθενται για την κάλυψη άλλων εκπαιδευτικών και αναπτυξιακών αναγκών του Τμήματος ή των συνεργαζόμενων Τμημάτων του Ξ.Π.Σ..
– Το Α.Ε.Ι. δύναται να μεριμνήσει για τη σύναψη σύμβασης με αντικείμενο την ομαδική ασφαλιστική κάλυψη των φοιτητών των Ξ.Π.Σ., οι οποίοι δεν έχουν ίδια ασφαλιστική κάλυψη.
Η δαπάνη για την ασφαλιστική κάλυψη βαρύνει τους φοιτητές των Ξ.Π.Σ. επιπλέον των τελών φοίτησης.
Ξενόγλωσσο Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών Ιατρικής στο ΑΠΘ
Η Υπουργική Απόφαση 12698 (ΦΕΚ 1188/Β΄/26 Μαρτίου 2021 για την ίδρυση Αγγλόγλωσσου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Ιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ προβλέπει:
– Από τις διατάξεις της απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού του ΑΠΘ.
– Ο αριθμός εισακτέων είναι εξήντα (60) φοιτητές ανά έτος. Ο συνολικός αριθμός αναμένεται να φθάσει τους τριακόσιους εξήντα (360) φοιτητές, όταν λειτουργήσουν και τα έξι (6) έτη σπουδών, που είναι η συνολική διάρκεια του προγράμματος.
– Τα τέλη φοίτησης ανέρχονται στο ποσό των δώδεκα χιλιάδων ευρώ (12.000 €) ανά έτος φοίτησης (συνολικά 72.000 ευρώ για τα 6 έτη φοίτησης).
– Οι πόροι μπορούν να προέρχονται από: τέλη φοίτησης, δωρεές, χορηγίες και πάσης φύσεως οικονομικές ενισχύσεις, κληροδοτήματα, πόρους από ερευνητικά έργα ή προγράμματα, και από ιδίους πόρους του ΑΠΘ.
Οι πόροι χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών του ΑΠΠΣ, και εφόσον υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, αυτά δύναται να διατίθενται για την κάλυψη άλλων εκπαιδευτικών και αναπτυξιακών αναγκών του Τμήματος Ιατρικής.
– Στο Αγγλόγλωσσο Προπτυχιακό Πρόγραμμα τουΤμήματος Ιατρικής ΑΠΘ μπορούν να εγγράφονται αλλοδαποί πολίτες, οι οποίοι είναι απόφοιτοι λυκείων ή αντίστοιχων σχολείων με φυσική έδρα στην αλλοδαπή. Θα πρέπει να έχουν παρακολουθήσει με πλήρη φοίτηση τις τελευταίες δύο τάξεις του λυκείου ή αντίστοιχου σχολείου σε χώρα της αλλοδαπής.
Ως προς τον τρόπο επιλογής τους, οι υποψήφιοι καλούνται να συμμετάσχουν σε διαδικτυακές εξετάσεις με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, και τέλος υπάρχει αξιολόγηση του βιογραφικού τους και συνέντευξη.
(σ.σ. Βασική προϋπόθεση είναι το απολυτήριο λυκείου. Τα υπόλοιπα -τεστ πολλαπλής επιλογής, συνέντευξη, βιογραφικό- είναι να ΄χαμε να λέγαμε)
Επίσης πρέπει να έχουν καλή γνώση Αγγλικής Γλώσσας επιπέδου Β2 (σ.σ. Lower).
– Υποχρέωση του φοιτητή είναι η προμήθεια των συγγραμμάτων για κάθε μάθημα.
– Οι φοιτητές με αίτησή τους μπορούν να διακόψουν/αναστείλουν τις σπουδές τους για όσα εξάμηνα συνεχόμενα ή μη επιθυμούν, ωστόσο αυτά δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 12 εξάμηνα.
– Οι φοιτητές συμμετέχουν υποχρεωτικά σε πρακτική άσκηση 4 εβδομάδων κατά το 6ο έτος σπουδών. «Παράλληλα προάγεται μέσω της συμμετοχής των φοιτητών σε ερευνητικά έργα η πρακτική τους άσκηση και στο ερευνητικό πεδίο» (σ.σ. δηλαδή επιτρέπεται η πρακτική άσκηση φοιτητών σε ερευνητικά έργα του πανεπιστήμιου, πλην, όμως, οι διδάσκοντες του Ξ.Π.Π. περιορίζονται αποκλειστικά στην άσκηση διδακτικού έργου!).
Τι σημαίνει η ίδρυση Ξενόγλωσσων Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών
Σε γενικές γραμμές πρόκειται για την ίδρυση και λειτουργία ενός μίνι ιδιωτικού πανεπιστήμιου στο πλαίσιο ενός δημόσιου ΑΕΙ.
Αποτελεί προνομιακό πεδίο σπουδών για αλλοδαπούς φοιτητές, οι οποίοι εισάγονται με αποκλειστικό κριτήριο το απολυτήριο λυκείου, χωρίς τις καρμανιόλες των πανελλαδικών εξετάσεων και της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, αρκεί η «τσέπη» τους να σηκώνει τα δίδακτρα και τα έξοδα διαβίωσης. Κοντολογίς, πρόκειται για δυο μέτρα και δυο σταθμά, για ταξικές διακρίσεις, αφού οι έλληνες απόφοιτοι ελληνικών λυκείων για να εισαχθούν στα δημόσια ΑΕΙ υποχρεούνται να αντιμετωπίσουν τις τορπίλες των πανελλαδικών, της ΕΒΕ και του «κλειστού αριθμού εισακτέων», που βαίνει μειούμενος χρόνο με το χρόνο.
Οπως πληροφορούμαστε, στο Ξ.Π.Π της Ιατρικής του ΑΠΘ φοιτούν κυρίως κύπριοι φοιτητές, γιατί τα δίδακτρα στην ιδιωτική Ιατρική του Πανεπιστήμιου Λευκωσίας είναι στα ύψη (120.000 ευρώ), καθώς και φοιτητές από εύρωστα στρώματα των χωρών της Αφρικής.
Τα Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών είναι μια άλλη μορφή ιδιωτικοποίησης των δημόσιων ΑΕΙ, που λειτουργεί παράλληλα με τα ήδη πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια (Παραρτήματα-Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης) και με όσα ετοιμάζονται για την εισαγωγή του International Baccalaureate στα δημόσια Πρότυπα Σχολεία, ώστε οι απόφοιτοι αυτού του προγράμματος, προερχόμενοι κατά κύριο λόγο από ευνοημένα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, να εισάγονται επίσης εκτός των ιδιωτικών ΑΕΙ και στα δημόσια ΑΕΙ χωρίς πανελλαδικές και ΕΒΕ.
Ολα τούτα, κατακερματίζουν την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας, η οποία χάνει τον συμπαγή δημόσιο χαρακτήρα της, διαμορφώνεται βάσει επιχειρηματικών κριτηρίων και σε κοινωνικό επίπεδο αποθεώνει τον ταξικό διαχωρισμό.
Σε ακαδημαϊκό επίπεδο, υπονομεύεται η ποιότητα των παρεχόμενων σπουδών γιατί
– Προτρέπονται οι διδάσκοντες των δημόσιων ΑΕΙ να προβούν σε δραστηριότητες που υπονομεύουν το βασικό διδακτικό και ερευνητικό τους έργο, γιατί σύμφωνα με το νόμο η απασχόληση σε Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα αποτελεί πρόσθετη απασχόληση πέραν των νόμιμων υποχρεώσεών τους. Στην ουσία, οι διδάσκοντες των δημόσιων ΑΕΙ που επιλέγουν να διδάξουν στα Ξ.Π.Π. αλλοτριώνονται, απαγκιστρώνονται από τη βασική τους αποστολή ως διδάσκοντες του δημόσιου δωρεάν πανεπιστήμιου και ωθούνται σε επιστημονική και ηθική εξάντληση με στόχο τις πρόσθετες αμοιβές.
– Ανάθεση διδακτικού έργου γίνεται και σε ομότιμους καθηγητές, σε επισκέπτες καθηγητές ή και σε νέους επιστήμονες που μπορεί να είναι κάτοχοι ενός απλού διδακτορικού!
– Οι διδάσκοντες των Ξ.Π.Π. είναι απλώς διδάσκοντες και δεν έχουν καμιά ερευνητική δραστηριότητα, η οποία ειδικά σε παραγωγικές σχολές ή σε σχολές με σημαντικά εργαστήρια, όπως η Ιατρική, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την διευρημένη, πλατιά και στέρεα επιστημονική τους κατάρτιση.
– Οι διδάσκοντες των Ξ.Π.Π επιλέγονται από μια απλή εφταμελή Επιτροπή (Επιτροπή Προγράμματος Σπουδών με τον Πρόεδρο και Αναπληρωτή Πρόεδρο του Τμήματος και 5 μέλη ΔΕΠ του Τμήματος). Δεν υπάρχει δηλαδή καμιά σχέση με τις κρίσεις των καθηγητών των δημόσιων ΑΕΙ ούτε με τις διαδικασίες και τα κριτήριά τους. Η Επιτροπή αποφασίζει σχεδόν για τα πάντα όλα του Ξ.Π.Π.Σ.
– Τα Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών οικειοποιούνται τον τίτλο του δημόσιου ΑΕΙ στο οποίο ανήκουν. Επομένως, η υποβαθμισμένη ποιότητα σπουδών τους επηρεάζει δυσμενώς στη συνέχεια και το κύρος του ίδιου του πανεπιστήμιου και την αξία των πτυχίων του.
– Τα Ξ.Π.Π. σαφώς ανοίγουν το δρόμο για την επιβολή διδάκτρων και στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών χωρίς δίδακτρα των ΑΕΙ. Ανοίγουν το δρόμο για τη μετατροπή της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης, της Παιδείας, από κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα.
Σε επίπεδο λειτουργίας, τα Ξ.Π.Π.Σ. έχουν πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Είναι ένα παράσιτο στο πλευρό του Τμήματος, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργούν και έχουν θεσμική απόσταση από αυτό (όπως προείπαμε κουμάντο ουσιαστικά κάνει η επταμελής Επιτροπή).
Τα Ξ.Π.Π.Σ. δεν προσφέρουν πρόσθετη χρηματοδότηση στα Τμήματα μέσα στα οποία λειτουργούν για τις πραγματικές τους ανάγκες γιατί
– Οι πόροι τους χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών τους, και εφόσον υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, αυτά δύναται να διατίθενται για την κάλυψη άλλων εκπαιδευτικών και αναπτυξιακών αναγκών των Τμημάτων των ΑΕΙ, εντός των οποίων λειτουργούν.
– Δεν πληρώνουν ούτε ένα ευρώ για φως, νερό, τηλέφωνο, καθαρίστρια κ.λπ., τη στιγμή που χρησιμοποιούν με το αζημίωτο την υλικοτεχνική υποδομή του ΑΕΙ. Το συντριπτικό ποσοστό των εσόδων τους δαπανάται για την κάλυψη των εξόδων μισθοδοσίας του διδακτικού και λοιπού προσωπικού και αν περισσέψουν κάποια ψίχουλα, αυτά χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των λειτουργικών τους εξόδων και την αναβάθμιση υποδομών και εξοπλισμού άμεσης ή έμμεσης χρήσης από τα ΞΠΠΣ.
Εδώ σημειώνουμε την αντίφαση που υπάρχει ανάμεσα στην πρόβλεψη του άρθου 86 παρ.1 του Ν. 4692/2020 «Οι πόροι ενός Ξ.Π.Σ. μπορούν να προέρχονται… και ε) από ιδίους πόρους του οικείου Α.Ε.Ι.» και στην παράγ. 15 της ΥΑ βάσει της οποίας ιδρύθηκε το ξενόγλωσσο προπτυχιακό της Ιατρικής του ΑΠΘ η οποία αναφέρει ότι από τις διατάξεις της απόφασης «δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού του ΑΠΘ».
– Δεν αποτελούν ουσιαστική μισθολογική αναβάθμιση του συνόλου του διδακτικού προσωπικού του ΑΕΙ, αλλά βασίζονται κυρίως στην άγρια εκμετάλλευση χαμηλά αμειβόμενου και ευέλικτου διδακτικού προσωπικού (κάτοχοι απλού διδακτορικού).
Η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Ενιαίου Συλλόγου Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού του ΑΠΘ
ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Α.Π.Θ.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ (23-9-2025) για την ίδρυση Ξενόγλωσσων Προγραμμάτων Προπτυχιακών Σπουδών με δίδακτρα στο πλαίσιο του “Aristotle International”
Ο ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ με αφορμή τη συζήτηση στις Συνελεύσεις των Τμημάτων της πρότασης των Πρυτανικών Αρχών του ΑΠΘ για συμμετοχή στην πρωτοβουλία “Aristotle International” για ίδρυση Ξενόγλωσσων Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών (ΞΠΠΣ) με δίδακτρα, σημειώνει ότι η εν λόγω πρωτοβουλία αποτελεί μια ακόμη ψηφίδα στο ψηφιδωτό της εμπορευματικής “διεθνοποίησης και εξωστρέφειας” του ΑΠΘ, στρατηγικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του αποκαλούμενου Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης. Αποτελεί συνέχεια των πρωτοβουλιών της προηγούμενης Πρυτανικής Αρχής για δημιουργία επιχειρηματικού παραρτήματος του ΑΠΘ στην Πάφο και κεντρική κατεύθυνση της κυβέρνησης για την υλοποίηση του στρατηγικού της στόχου περί πλήρους επιχειρηματικού μετασχηματισμού της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης. Οι πρωτοβουλίες αυτές λαμβάνονται με αποκλειστικό κριτήριο και σκοπό την προσέλκυση φοιτητών/πελατών από το εξωτερικό και δυνητικά στο μέλλον από το εσωτερικό στο όνομα της οικονομικής αυτοτέλειας και χρηματοδοτικής εγκατάλειψης της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης στη χώρα μας. Τα ξενόγλωσσα ΠΠΣ με δίδακτρα, δεν θα λύσουν κανένα από τα εκρηκτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν φοιτητές, ερευνητές και διδάσκοντες. Αντίθετα, θα έχουν πολυεπίπεδες αρνητικές συνέπειες δεδομένου ότι:
- τα ΞΠΠΣ με δίδακτρα λειτουργούν σε καθεστώς διοικητικής – οικονομικής αυτοτέλειας και πλήρους θεσμικής τους απόσπασης από τα Τμήματα και τις Σχολές, γεγονός που στο μέλλον αντικειμενικά δύναται να εκκολάψει φαινόμενα διαφθοράς και άτυπων εξαρτητικών σχέσεων στα προγράμματα αυτά
- τα ΞΠΠΣ με δίδακτρα δεν προσθέτουν νέους χρηματοδοτικούς πόρους στην υπηρεσία των πραγματικών αναγκών των Τμημάτων εντός των οποίων λειτουργούν. Το συντριπτικό ποσοστό των εσόδων τους δαπανάται για την κάλυψη των εξόδων μισθοδοσίας τους και το όποιο υπόλοιπο για την κάλυψη των λειτουργικών τους εξόδων και την αναβάθμιση υποδομών και εξοπλισμού άμεσης ή έμμεσης χρήσης από τα ΞΠΠΣ
- τα ΞΠΠΣ με δίδακτρα δεν μπορούν να αντισταθμίσουν την πολυετή μισθολογική απαξίωση των μελών ΔΕΠ, βασίζονται δε σε στρατιές χαμηλά αμειβόμενου και ευέλικτα απασχολούμενου διοικητικού και εκπαιδευτικού προσωπικού
- τα ΞΠΠΣ δεν προσθέτουν νέες εκπαιδευτικές υποδομές, ούτε αναβαθμίζουν τη φοιτητική μέριμνα στα ΠΠΣ χωρίς δίδακτρα. Αντιθέτως μειώνουν την πρόσβαση των υπαρχόντων ΠΠΣ στις ήδη περιορισμένες αίθουσες διδασκαλίας
- τα ΞΠΠΣ προκαλούν εκτροπή του ανθρώπινου δυναμικού των ΑΕΙ σε αλλότριες επιχειρηματικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, με αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης στα υπάρχοντα προγράμματα σπουδών χωρίς δίδακτρα
- τα ΞΠΠΣ χρησιμοποιούν το λογότυπο του ΑΠΘ ως “μαρκίζα” για την παροχή πτυχίων αμφίβολης ποιότητας, θέτοντας σε αμφισβήτηση τόσο το επιστημονικό κύρος του ιδρύματος όσο και την αξία των υφιστάμενων ΠΠΣ
- τα ΞΠΠΣ δημιουργούν ακόμα πιο ευνοϊκό έδαφος για επιβολή διδάκτρων και στα ΠΠΣ χωρίς τέλη φοίτησης, μετατρέποντας εκπαίδευση και παιδεία από δημόσιο αγαθό προσβάσιμο στην κοινωνία σε αγοραίο προϊόν στην υπηρεσία των ιδιωτών και επιχειρήσεων.
Ο ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ:
- καλεί τους συναδέλφους να ακυρώσουν στην πράξη την ίδρυση νέων ΞΠΠΣ με δίδακτρα, καταψηφίζοντας τις σχετικές εισηγήσεις για την ίδρυσή τους
- καλεί επίσης τα μέλη ΔΕΠ να ενιχύσουν τον αγώνα για κατάργηση των διδάκτρων σε όλους τους κύκλους σπουδών (προπτυχιακά, μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών), διεκδικώντας αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης στο ύψος των σύγχρονων αναγκών
- Υποστηρίζει την ενίσχυση των δομών ελληνομάθειας για αλλοδαπούς φοιτητές/φοιτήτριες στο ΑΠΘ
- καλεί σε μαζική συμμετοχή στη Μαζική Παράσταση στη Συνεδρίαση της Συγκλήτου του ΑΠΘ, στην οποία θα συζητηθεί η ίδρυση των νέων ΞΠΠΣ, την Τετάρτη 8 Οκτωβρίου 2025.
Το προεδρείο της ΓΣ του ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ – 23.09.2025
Γιούλα Γκεσούλη
