Με επιστολή του προς το ΔΣ της Ευρωπαϊκής Ενωσης Αρχαιολόγων, το ΔΣ του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων ενημέρωσε ότι αποσύρει τη συμμετοχή του από την Συμβουλευτική Επιτροπή του ετήσιου Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης Αρχαιολόγων, που φέτος θα διεξαχτεί στην Αθήνα, επειδή το ΔΣ της Ευρωπαϊκής Ενωσης Αρχαιολόγων, μολονότι αρχικά συντάχτηκε με την απαίτηση αναρίθμητων αρχαιολόγων απ’ όλη την Ευρώπη να αποκλειστούν τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα του Ισραήλ, στη συνέχεια ανέκρουσε πρύμναν και απέρριψε το αίτημα.
Η απόφαση πάρθηκε με ομόφωνη απόφαση του ΔΣ του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.
Παραθέτουμε την επιστολή. Πηγή: Ιστοσελίδα Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων
Ανοιχτή επιστολή σχετικά με τις εξελίξεις στην European Association of Archaeologists
Κατόπιν της ομόφωνης απόφασης των μελών του Διοικητικού του Συμβουλίου, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων δια της παρούσας επιστολής επιθυμεί να ενημερώσει ότι αποσύρει την συμμετοχή του από την Συμβουλευτική Επιτροπή (Advisory Commitee) του ετήσιου Συνεδρίου του European Association of Archaeologists που θα διεξαχθεί το 2026 στην Αθήνα.
Η EAA με απόφασή της προ λίγων ετών είχε αποκλείσει τη συμμετοχή ακαδημαϊκών και ερευνητικών Ιδρυμάτων της Ρωσίας και της Λευκορωσίας από τη διοργάνωση, αναγνωρίζοντας την εγκληματική και συστηματική καταστροφή Μουσείων, αρχαιολογικών χώρων και Συλλογών της Ουκρανίας από τους στρατούς των ως άνω χωρών, στάση που συνεχίζεται έως σήμερα. Τις παραμονές της διοργάνωσης του ετήσιου συνεδρίου του ίδιου θεσμού τον Αύγουστο του 2025 στο Βελιγράδι, που διεξήχθη ηλεκτρονικά, αναρίθμητα μέλη -μεταξύ αυτών και τα μέλη του ΔΣ του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων- απαίτησαν τον αποκλεισμό ακαδημαϊκών και ερευνητικών Ιδρυμάτων του Ισραήλ, για τους ίδιους λόγους, ήτοι την καταγεγραμμένη καταστροφή Μουσείων, αρχαιολογικών χώρων και Συλλογών στη Λωρίδα της Γάζας κατά τη διάρκεια της μακράς ισραηλινής εισβολής. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΑΑ αρχικά συντάχθηκε με το αίτημα, αλλά κατόπιν το απέρριψε, με αποτέλεσμα τόσο την απόσυρση συνεδριών και ανακοινώσεων τις παραμονές της διοργάνωσης, όσο και ενός πρωτοφανούς πλήγματος στην αξιοπιστία του θεσμού, που ως τότε δεν φαινόταν να μεροληπτεί ή να διατηρεί κάποιου είδους πολιτικό πρόσημο.
Παρότι το ζήτημα του αποκλεισμού των Ιδρυμάτων που εκπροσωπούν το κράτος του Ισραήλ τέθηκε και εν όψει της διοργάνωσης της Αθήνας, έχει φανεί ότι ο θεσμός, με ευθύνη του Διοικητικού Συμβουλίου του, δεν τηρεί μια αυτονόητη και ενιαία πολιτική απέναντι σε δυνάμεις ισοπέδωσης της ανθρώπινης κληρονομιάς, βασισμένης σε κοινό και αδιαίρετο σύστημα αρχών και αξιών.
Υπενθυμίζουμε ότι ο Σύλλογός μας έχει πάρει θέση κατά της -συνεχιζόμενης παρά την εκεχειρία- γενοκτονικής πολιτικής του κράτους του Ισραήλ στην Γάζα, εξ αιτίας της οποίας το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ και αρχηγό της ισραηλινής κυβέρνησης Μπέντζαμιν Νετανιάχου για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Όπως αναφέραμε και στην από 4/3/2025 ανακοίνωσή μας, «Καλούμε ολόκληρη την ελληνική αρχαιολογική κοινότητα στο Υπουργείο Πολιτισμού, τα πανεπιστήμια, και κάθε ερευνητικό φορέα, να αρνηθεί οποιαδήποτε συνεργασία με το κράτος του Ισραήλ ή προς εξυπηρέτηση του κράτους του Ισραήλ. Η έκκληση αυτή δεν αφορά βέβαια ισραηλινούς επιστήμονες λόγω της εθνικότητάς τους, αλλά κρατικούς και θεσμικούς φορείς που προωθούν την προπαγάνδα του Ισραηλινού κράτους και εξυπηρετούν την πολιτική της κατοχής και του απαρτχάιντ».
Με χαρά είχαμε δεχτεί την συμμετοχή μας στην διοργάνωση του συνεδρίου της ΕΑΑ στην Αθήνα θεωρώντας την μια σημαντική ευκαιρία για ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων για τον κοινωνικό ρόλο και την πολιτική διάσταση της αρχαιολογίας ιδιαίτερα στη σημερινή συγκυρία. Σε περίπτωση όμως που τελικά η ΕΑΑ δεν αποφασίσει τον αποκλεισμό των Ιδρυμάτων του κράτους του Ισραήλ, ως Σύλλογος επιστημόνων, του οποίου το πρώτιστο μέλημα είναι εδώ και 66 χρόνια η προστασία του υλικού και του άυλου μνημειακού μας πλούτου, δεν επιθυμούμε να συμμετέχουμε στην επιτροπή της φετινής διοργάνωσης ενός κορυφαίου θεσμού, που όμως εκπίπτει των αυτονόητων αξιών της επιστήμης μας.
Εξυπακούεται ότι η απόφασή μας αυτή θα επανεκτιμηθεί σε περίπτωση που η στάση της ΕΑΑ αλλάξει και εναρμονιστεί με την έκκληση χιλιάδων αρχαιολόγων από όλη την Ευρώπη.
Το ΔΣ του ΣΕΑ
Η επιστολή του ΣΕΑ:
To the Executive Board
European Association of Archaeologists
Following the unanimous decision of its Executive Board, the Association of Greek Archaeologists hereby formally notifies you of its decision to withdraw from participation in the Advisory Committee of the Annual Meeting of the European Association of Archaeologists, scheduled to take place in Athens in 2026.
Several years ago, the EAA decided to exclude academic and research institutions from the Russian Federation and Belarus from its activities, acknowledging the criminal and systematic destruction of museums, archaeological sites, and collections in Ukraine by the armed forces of those states—a position that remains in force. In the lead-up to the EAA Annual Meeting held online in August 2025 in Belgrade, a substantial number of EAA members, including members of the Executive Board of the Association of Greek Archaeologists, called for the exclusion of academic and research institutions representing the State of Israel, on the same grounds, namely the documented destruction of museums, archaeological sites, and collections in the Gaza Strip during the prolonged Israeli military operations. Although the EAA Executive Board initially appeared to support this request, it ultimately rejected it, resulting in the withdrawal of sessions and papers immediately prior to the meeting and causing serious damage to the credibility of the Association, which until then had not appeared to apply differentiated standards or political selectivity.
Despite the fact that the question of excluding institutions representing the State of Israel was again raised in connection with the organisation of the Athens meeting, it has become evident that the Association, under the responsibility of its Executive Board, does not apply a clear, consistent, and unified policy towards actors responsible for the destruction of human cultural heritage—one based on a shared and indivisible framework of principles and values.
We wish to recall that our Association has taken a public position against the ongoing genocidal policy of the State of Israel in Gaza, continuing despite the ceasefire, in connection with which the International Criminal Court has issued an arrest warrant for the Prime Minister of Israel and head of its government, Benjamin Netanyahu, for war crimes and crimes against humanity. As stated in our announcement of 4 March 2025, we have called upon the Greek archaeological community, including the Ministry of Culture, universities, and research institutions, to refrain from any cooperation with the State of Israel or in service of its state policies, while clearly distinguishing between institutional bodies and individual Israeli scholars.
We had initially welcomed our participation in the organisation of the EAA Annual Meeting in Athens as an important opportunity for critical exchange on the social role and political dimensions of archaeology in the current international context. However, should the EAA ultimately decide not to exclude institutions representing the State of Israel, the Association of Greek Archaeologists—whose primary mission for the past 66 years has been the protection of tangible and intangible cultural heritage—cannot continue its participation in the Advisory Committee of a leading professional body when, in our assessment, this participation would conflict with the fundamental ethical values of our discipline.
It is understood that this decision will be subject to reconsideration should the position of the EAA change and align with the call expressed by thousands of archaeologists across Europe.
Sincerely,
The Executive Board
Association of Greek Archaeologists
