Προσωπικά δεν με απασχολεί αν ο Ταγίπ εφέντης μάς κάνει ξαφνικά βίζιτα κάνα βράδυ. Αρκεί να μας ειδοποιήσει για να ετοιμάσουμε το κατιτίς μας, μην μας πει και γαϊδούρια.
Εκείνο που με απασχολεί είναι τι θα γίνει στις 12 του Οκτώβρη. Δεν ξέρετε τι είναι η 12η του Οκτώβρη; Είναι η μέρα που τα ελληνικά στρατεύματα, το 1912, κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, απελευθέρωσαν τη Φιλιππιάδα, την πρώτη πόλη της Ηπείρου που εντάχθηκε στον εθνικό κορμό. Ακολούθησε, μετά από κάνα δεκαήμερο, η Πρέβεζα και μετά από μήνες τα Γιάννενα, στις 21 Φλεβάρη του 1913.
Την απελευθέρωση της Φιλιππιάδας δεν τη γιορτάζουμε (κακώς, κάκιστα, αλλά αυτή είναι η μοίρα των κωμοπόλεων), όμως την απελευθέρωση των Γιαννίνων τη γιορτάζουμε αναντάμ παπαντάμ. Ως παιδί θυμάμαι τους «βασιλείς», που κατέφθαναν αεροπορικώς στο Ακτιο και από εκεί τους παραλάμβαναν οι λιμουζίνες. Πρώτη στάση Πρέβεζα, δεύτερη Φιλιππιάδα, τρίτη στα Χάνια Τερόβου (για χλαπάκιασμα και διανυκτέρευση στο βασιλικό περίπτερο) και την επομένη στα Γιάννενα για την παρέλαση. Θυμάμαι σαν τώρα τη Φρειδερίκη να μοιράζει βιβλιάρια απόρων κορασίδων και κάτι δύστυχες θειες του «ελιά, ελιά και Παύλο βασιλιά» να της φιλούν ευλαβικά το χέρι. «Μαζεύτηκαν οι ρουφιάνοι της ΚΥΠ» μού έλεγε πνιχτά ο μακαρίτης ο μπαρμπα-Μίχος, ενώ και τον πατέρα μου τον θυμάμαι πάντα «συννεφιασμένο» αυτή τη μέρα (οι ρουφιάνοι γύριζαν στα καφενεία και κατέγραφαν όσους συνέχισαν να παίζουν πρέφα και δεν πήγαιναν στην υποδοχή των «βασιλέων»).
Εν πάση περιπτώσει, το θέμα μας είναι τι θα γίνει, αν όχι στις 12 Οκτώβρη που απελευθερώθηκε η άσημη Φιλιππιάδα, τουλάχιστον στις 21 του Φλεβάρη, που «τα πήραμε τα Γιάννενα, μάτια πολλά το λένε κτλ. κτλ.». Θα στείλει συγχαρητήριο τηλεγράφημα ο Γενς Στόλτενμπεργκ ή έστω ο στρατηγός του ΝΑΤΟϊκού στρατηγείου της Λάρισας ή θα φοβηθεί μήπως διαμαρτυρηθεί επισήμως η Τουρκία, όπως διαμαρτυρήθηκε επισήμως η Ελλάδα, μετά τη συγχαρητήρια ανάρτηση του ΝΑΤΟϊκού στρατηγείου της Σμύρνης για την εθνική γιορτή της Τουρκίας στις 30 Αυγούστου;
Για να ξέρουμε για τι κουβεντιάζουμε, να πούμε, καταρχάς, ότι στις 30 Αυγούστου η Τουρκία γιορτάζει την «Ημέρα της Νίκης», όπως ονομάζεται. Δεν είναι η μέρα της καταστροφής της Σμύρνης, όπως τεχνηέντως διαδίδουν οι Ελληνάρες, αλλά η μέρα της νίκης του ανασυγκροτημένου από τον Μουσταφά Κεμάλ (τον μετέπειτα Ατατούρκ) τουρκικού στρατού επί των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στο Ντουμλούπιναρ, κοντά στο Αφιόν Καραχισάρ. Ηταν η τελευταία μάχη του «Πολέμου της Ανεξαρτησίας». Σε λιγότερο από ένα δεκαήμερο το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα (ό,τι είχε απομείνει απ’ αυτό) είχε υποχωρήσει μέχρι τη Σμύρνη, υπό το συνεχές σφυροκόπημα των τουρκικών δυνάμεων. Ακολούθησε η κατάληψη της Σμύρνης, ο εμπρησμός, οι σφαγές του ελληνικού άμαχου πληθυσμού, για τον οποίο δεν υπήρχαν καράβια να τον πάρουν μακριά.
Ρίξτε μια ματιά στο χάρτη για να δείτε που είναι το Αφιόν Καραχισάρ. Τι γύρευε ο ελληνικός στρατός εκεί, όπου δεν υπήρχε ούτε άνθρωπος που να μιλά ελληνικά; Οχι πως αλλάζουν τα πράγματα όταν αναφερόμαστε στα παράλια της Μικράς Ασίας, όπου υπήρχε ελληνικό στοιχείο, αλλά εκεί που έγινε η τελευταία μάχη δεν υπήρχε καν το πρόσχημα του ελληνικού στοιχείου.
Βέβαια, ο ελληνικός στρατός είχε φτάσει και πιο ανατολικά, στον ποταμό Σαγγάριο, ογδόντα χιλιόμετρα από την Αγκυρα, η κατάληψη της οποίας ήταν ο διακηρυγμένος στόχος του, καθώς εκεί έδρευε η Εθνοσυνέλευση των Κεμαλιστών (πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έδρα του σουλτάνου και της περιδεούς κυβέρνησής του ήταν η Κωνσταντινούπολη). Αφού η στρατιά της Μικράς Ασίας καταλάμβανε την Αγκυρα, θα γινόταν επίθεση από τη Θράκη με στόχο την κατάληψη της ευρωπαϊκής Τουρκίας και της Κωνσταντινούπολης. Ετσι, ολόκληρη η σημερινή Τουρκία θα γινόταν ελληνικό έδαφος.
Αυτό ήταν το σχέδιο, πλην όμως ναυάγησε. Για την ακρίβεια, πνίγηκε στο αίμα. Οχι μόνο των στρατιωτών αλλά και του άμαχου πληθυσμού. Από την ήττα της Μικρασιατικής Εκστρατείας (1919-1922) ξεπήδησε το σύγχρονο τουρκικό κράτος. Εχουν άδικο οι τούρκοι ιθύνοντες να ονομάζουν αυτόν τον πόλεμο «Πόλεμο της Ανεξαρτησίας» και να γιορτάζουν την τελευταία μάχη του ως «Μέρα της Νίκης»; Ο ιδρυτής της σύγχρονης, της αστικής Τουρκίας, δεν όρισε ως εθνική γιορτή την 29η του Μάη, επέτειο της κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης από τον σουλτάνο Μωάμεθ τον Β’, καθώς αυτή η επέτειος συνδεόταν με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ορισε την 30ή του Αυγούστου, για να σηματοδοτήσει την ίδρυση ενός νέου αστικού κράτους, που γεννήθηκε μέσα από έναν σκληρό πόλεμο ανεξαρτησίας ενάντια στους ιμπεριαλιστές Αγγλίας, Γαλλίας και Ιταλίας και το ενεργούμενό τους, την αστική Ελλάδα, οι ηγέτες της οποίας ονειρεύονταν να γίνει κράτος «των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών», όπως γεμάτος εθνικιστική έπαρση έλεγε ο Ελευθέριος Βενιζέλος.
Αξίζει να αναφερθεί εδώ ότι στη Μάχη του Σαγγάριου τα τουρκικά στρατεύματα είχαν σημαντικά μεγαλύτερες απώλειες από τα ελληνικά, όμως κατάφεραν να ανακτήσουν την πρωτοβουλία. Στη μάχη του Ντουμλούπιναρ ο απολογισμός των δύο στρατευμάτων σε απώλειες είχε αντιστραφεί.
Στόχος της στήλης δεν είναι να κάνει ιστορική ανάλυση, αλλά μέσα απ’ αυτές τις απλές αναφορές στα συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα να θέσει το ερώτημα: Προς τι η ιερή οργή σύμπαντος του ελληνικού αστικού πολιτικού κόσμου για το τυπικό συγχαρητήριο τηλεγράφημα του ΝΑΤΟ;
Αν ακολουθήσουμε αυτή τη λογική, τότε οι εθνικές γιορτές όλων των βαλκανικών κρατών θα πρέπει να είναι μια αυστηρά δική τους υπόθεση και τα ξένα κράτη ή συνασπισμοί δεν πρέπει να στέλνουν τις τυπικές ευχετήριες παπάρες. Γιατί όλα τα βαλκανικά κράτη, στα σημερινά τους σύνορα, προέκυψαν από εθνικοαπελευθερωτικές επαναστάσεις (με πρώτη την ελληνική του 1821-1828) και πολέμους ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Και μην μας πείτε πως είναι άλλο η Οθωμανική Αυτοκρατορία και άλλο η σύγχρονη Τουρκία, γιατί και η Μικρασιατική Εκστρατεία είχε ως αντίπαλο την καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το σουλτανάτο καταργήθηκε τον Σεπτέμβρη του 1922, μετά την εκδίωξη όλων των ξένων στρατών από την Τουρκία, και η διεθνής αναγνώριση της Δημοκρατίας της Τουρκίας, ως διαδόχου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έγινε ένα χρόνο αργότερα, αφού προηγήθηκε η Συνθήκη της Λωζάννης, τον Ιούλη του 1923.
Μ’ αυτήν τη λογική, κανένα ξένο κράτος δεν πρέπει να στέλνει ευχετήρια μηνύματα στην Ελλάδα κάθε 25 του Μάρτη, διότι η ίδρυση του νεοελληνικού κράτους προέκυψε από ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ο Ερντογάν (που έχει και μεγάλη καψούρα με τα οθωμανικά κλέη) θα πρέπει να ξεσηκώνει τον κόσμο.
Ο Μουσταφά Κεμάλ, εθνικιστής μέχρι το μεδούλι, αυταρχικός αλλά και ριζοσπάστης αστός μεταρρυθμιστής ταυτόχρονα, ήταν πολύ πιο έξυπνος και διορατικός από τους σημερινούς εθνικιστές σε Ελλάδα και Τουρκία. Οταν ο ελληνικός στρατός αποβιβάστηκε στη Σμύρνη, χωρίς να βρει αντίσταση, και άρχισε την προέλαση προς την Αγκυρα, έστρωσαν μια τουρκική σημαία μπροστά στον έλληνα αρχιστράτηγο κι αυτός, με τον αέρα του επίδοξου κατακτητή, την πάτησε με τις μπότες του, όπως έκανε και το επιτελείο του. Οταν ο Μουσταφά Κεμάλ, κάνοντας την αντίστροφη πορεία, έφτασε στη Σμύρνη, του έστρωσαν μια ελληνική σημαία στο ίδιο σημείο όπου οι έλληνες στρατιωτικοί είχαν πατήσει με τις μπότες τους την τουρκική σημαία. Ο τούρκος αρχιστράτηγος, με τον αέρα του νικητή, αρνήθηκε να πατήσει την ελληνική σημαία και τους διέταξε να τη μαζέψουν και να τη διπλώσουν, λέγοντας: «Αυτό είναι το σύμβολο της ανεξαρτησίας μιας χώρας. Η σημαία είναι ιερή. Είναι τεράστιο λάθος να πατάς τη σημαία ενός κράτους, ακόμα κι αν πρόκειται για τον εχθρό σου». Αυτό δεν είναι μύθος, είναι καταγεγραμμένο σε ιστορικά βιβλία.
Για τον ίδιο λόγο, αυτός ο έξυπνος εθνικιστής, δεν όρισε ως εθνική γιορτή την ημέρα που τα υπολείμματα του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος (που στην ακμή του κόντευε τις 300.000 ψυχές) εγκατέλειψαν αμαχητί τη Σμύρνη, αλλά τη μέρα που δόθηκε η τελευταία μάχη. Δεν ήθελε να συνδέσει τη νεοσύστατη Τουρκική Δημοκρατία με σφαγές αμάχων, αλλά με μια νίκη στρατού προς στρατό.
Δυστυχώς, έναν αιώνα από τότε, τα πράγματα είναι χειρότερα. Το εθνικιστικό αφιόνι γίνεται εργαλείο ελέγχου των λαών και στις δυο όχθες του Αιγαίου. Στην Ελλάδα έχουμε και τον… αριστερό εθνικισμό. Πετάει τις απειλητικές ρητορικές ρουκέτες ο Ερντογάν, ταΐζοντας μ’ αυτές τις θρησκευόμενες μάζες της Ανατολίας, κόβοντας και ράβοντας την ιστορία του προηγούμενου αιώνα στα μέτρα ενός νεο-οθωμανισμού, σπεύδει σύμπας ο πολιτικός κόσμος στην Ελλάδα να συνταχθεί πίσω από την «εθνική γραμμή», που επίσης κόβει και ράβει την ιστορία του προηγούμενου αιώνα στα μέτρα του νεοελληνικού εθνικισμού, που ονειρεύτηκε να χτίσει μια αυτοκρατορία και έπνιξε στο αίμα τους φαντάρους και το ελληνικό στοιχείο της Μικράς Ασίας (χώρια τα εγκλήματα που διέπραξε σε βάρος του τουρκικού πληθυσμού, και όταν προήλαυνε μέχρι τον Σαγγάριο και όταν καθηλώθηκε στη δυτική όχθη του ποταμού και άρχισε να υποχωρεί).
Π.Γ.
