Το τελευταίο διάστημα, ο υφυπουργός Εργασίας Π. Τσακλόγου, όπου σταθεί και όπου βρεθεί, δεν χάνει ευκαιρία να διαφημίσει το ασφαλιστικό έκτρωμα που καθιερώνει τον ασφαλιστικό τζόγο στις επικουρικές συντάξεις, πάντα για το καλό των νέων, που μέχρι σήμερα ήταν αναγκασμένοι να… ταΐζουν τους συνταξιούχους, πληρώνοντας εισφορές για τις επικουρικές συντάξεις. Δεν θα μπορούσε να λείψει και από ένα συνέδριο όπως αυτό του Economist, με θέμα «Δημογραφικές προκλήσεις και πολιτική για την ισότητα των φύλων» (σ.σ πάντοτε, ολίγη από “ισότητα των φύλων” δίνει… προοδευτική χροιά στις αντεργατικές μεταρρυθμίσεις!).
Οπως έχουμε αναφέρει, όταν οι πολιτικοί εκπρόσωποι του κεφαλαίου φλυαρούν για τη λεγόμενη «γήρανση του πληθυσμού», κάνουν σύμπτυξη δύο διαφορετικών φαινομένων σε… ένα. Από τη μια αναφέρονται στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και από την άλλη στο ποσοστό των γεννήσεων, που την τελευταία δεκαετία στη χώρα μας παρουσιάζει πτώση, με τους θανάτους να είναι περισσότεροι, λόγω της οξύτατης οικονομικής κρίσης και της μνημονιακής διαχείρισης του ελληνικού καπιταλισμού.
«Η χώρα γερνάει και γερνάει γρήγορα για δύο κυρίως λόγους: Κάνουμε λιγότερα παιδιά και αυτό δεν οφείλεται στις δυσκολίες της τελευταίας δεκαετίας. Το ποσοστό γονιμότητας μειώνεται εδώ και δεκαετίες, έπεσε κάτω από το όριο του 2.1 που απαιτείται για να διατηρηθεί ο πληθυσμός σταθερός (εκτός μεταναστευτικών ροών) στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και σήμερα βρίσκεται στο 1.4 με προοπτικές μικρής μόνο ανάκαμψης.
Ο δεύτερος έχει να κάνει με μία ιδιαίτερα ευχάριστη εξέλιξη. Ζούμε παραπάνω! Εδώ και πάνω από έναν αιώνα, το προσδόκιμο της επιβίωσης στις αναπτυγμένες χώρες και στην Ελλάδα αυξάνεται κατά αρκετά περισσότερο από ένα χρόνο ανά δεκαετία. Τα νούμερα είναι ασύλληπτα σε όρους ιστορικού χρόνου. Γινόμαστε λιγότεροι και γηραιότεροι. Το 2030 αναμένεται να ξεπεράσουμε την Ιταλία, παίρνοντας τον τίτλο της πιο γερασμένης χώρας στην ΕΕ. Η ηλικιακή πυραμίδα, στην Ελλάδα, είναι αντεστραμμένη εις βάρος των νέων».
Δεν προκαλεί εντύπωση το πόσο εύκολα προσπέρασε ο Τσακλόγλου τα αίτια της υπογεννητικότητας, που υποτίθεται πως είναι το πρώτο σκέλος του… μεγάλου προβλήματος της “γήρανσης του πληθυσμού” (εδώ κοτζάμ αρμόδια υφυπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου και έλεγε άλλα ‘ντ’ άλλων στο ίδιο συνέδριο, ο Τσακλόγλου θ’ ασχοληθεί περισσότερο, που έχει και άλλες… αρμοδιότητες;). Και τι να πει άλλωστε; Για τη φτώχεια και την ανεργία, που οδηγούν πολλά νέα ζευγάρια στην επιλογή να κάνουν ένα ή και κανένα παιδί, ως αναγκαστική άμυνα απένατι στην κρίση; Για τις… γενναίες αυξήσεις της κυβέρνησής του στο βασικό μισθό, που δεν φτάνουν ούτε το ένα κουλούρι την ημέρα;
Ή να αναφερθεί στην ιδιαίτερη… προτίμηση που δείχνουν αρκετοί εργοδότες καπιταλιστές στην πρόσληψη γυναικών που βρίσκονται κοντά στο ενδεχόμενο της τεκνοποίησης; Θα έθιγε τον αγαπημένο του κόσμο των επιχειρήσεων.
Οσο για τον δείκτη γονιμότητας, μπορεί να είχε πτωτική τάση και τις περασμένες δεκαετίες, για λόγους που δεν είναι του παρόντος, όμως από το 1999 μέχρι το 2008 είχε ανοδική τάση (1,23), η οποία ανακόπτεται το 2008 (με δείκτη 1,5), ενώ από το 2010 και μετά έχει πτωτική τάση. Αυτή τη… λεπτομέρεια την “ξεχνάει” ο κ. καθηγητής, προκειμένου να βγάλει “λάδι” και την κυβέρνηση των α(χ)ρίστων όσον αφορά το δημογραφικό πρόβλημα.
Αλλωστε, αυτόν (και τους ομοίους του) τον ενδιαφέρει περισσότερο το δεύτερο σκέλος, η “ευχάριστη” όπως λέει εξέλιξη, ότι οι εργαζόμενοι ζούνε περισσότερο. Την οποία, όμως, με βάση τα όσα αναφέρει, μάλλον την αντιμετωπίζει ως… δυσάρεστη. Ανάμεσα στα χιλιοειπωμένα, για το διανεμητικό σύστημα, που λειτουργούσε καλά μόνο όταν οι ασφαλισμένοι ήταν πιο πολλοί σε σχέση με τους συνταξιούχους (κι ας είχαν κατακλέψει τα αποθεματικά κράτος και καπιταλιστές), και τη σημερινή αρνητική σχέση, εξαιτίας του ότι «ως χώρα γερνάμε», ο Τσακλόγλου, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, πέρασε σε μια ξεδιάντροπη επίθεση στους συνταξιούχους, που ούτε λίγο ούτε πολύ, τους χαρακτήρισε χαραμοφάηδες που ζουν σε βάρος των σημερινών γενεών, καλλιεργώντας έναν ιδιότυπο κοινωνικό αυτοματισμό.
«Η διαγενεακή αλληλεγγύη δεν μπορεί να υφίσταται μόνο προς μια κατεύθυνση, από τους νεότερους προς τους γηραιότερους. Πρέπει και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία να στηρίξουν έμπρακτα το συνταξιοδοτικό σύστημα των νεότερων. Δείτε απλώς το ύψος του δημοσίου χρέους που κληροδοτούμε στα παιδιά και τα εγγόνια μας»!
Μάλιστα! Βρέθηκε ο ένοχος. Οι συνταξιούχοι (αλλά και οι παλιότεροι εργαζόμενοι). Οι οποίοι όχι μόνο πλήρωναν κανονικά τις εισφορές τους, όχι μόνο φορολογούνταν κανονικά (ενώ… χαρτζηλικώνουν και οικογένειες ανέργων), όχι μόνο δεν πήραν τις συντάξεις έστω που είχαν συμφωνηθεί (που ήταν πιο κάτω από αυτές που δικαιούνταν), αλλά είδαν τις συντάξεις τους να πετσοκόβονται, όχι μία αλλά πολλές φορές, ιδίως στα μνημονιακά χρόνια. Για να μη μιλήσουμε για τις καθυστερήσεις στην έκδοσή τους (ενώ θα τις έπαιρναν με το… πάτημα ενός κουμπιού!) και το άθλιο επίπεδο των προσωριών συντάξεων. Μήπως, κ. καθηγητά, φταίνε αυτοί και για τις εισφοροκλοπές των καπιταλιστών, τα αποθεματικά που έγιναν δανεικά κι αγύριστα; Για τις αδήλωτες ώρες εργασίας των νέων; Αυτοί φταίνε πάλι; Για τον Τσακλόγλου, που ανακάλυψε καινούργιο… χάσμα γενεών, είναι υπεύθυνοι οι “μεγάλοι” ακόμα και για το δημόσιο χρέος που κληροδοτούνε στα παιδιά και τα εγγόνια τους! “Μαζί τα φάγαμε”, που θα ‘λεγε κι ο Πάγκαλος.
Αλήθεια, όμως, δεν ήταν η κυβέρνηση, ο Χατζηδάκης και ο Τσακλόγλου, που όταν πριν από ενάμιση μήνα ψήφιζαν το ασφαλιστικό έκτρωμα, διαβεβαίωναν σε όλους τους τόνους ότι δεν θα θιγούν οι υπάρχουσες επικουρικές συντάξεις; Και ρωτούσαμε, πώς θα γινόταν αυτό. Αφού θα σταματήσουν οι εισφορές των νεοεισερχόμενων στη δουλειά και των κάτω των 35 ετών εργαζόμενων να «χρηματοδοτούν» τις σημερινές επικουρικές και θα πηγαίνουν στον… κουμπαρά και στον αφαλιστικό τζόγο, πού θα βρεθούν οι πόροι για να καλύψουν το κενό; Πώς θα συνεχίζουν να παίρνουν οι συνταξιούχοι κανονικά τις επικουρικές συντάξεις τους και πώς θα τις πάρουν στο μέλλον οι άνω των 35 ετών εργαζόμενοι, για τους οποίους θα ισχύει το παλιό σύστημα, καθώς και οι κάτω των 35 που δε θα επιλέξουν το καινούργιο, αφού θα αφαιρούνταν 60 δισ. από το παλιό διανεμητικό σύστημα;
Ενας τρόπος υπήρχε, όπως σημειώσαμε στα δυο προηγούμενα άρθρα (δείτε εδώ και εδώ). Και αφού δεν έχουν καμιά διάθεση να φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός το κόστος μετάβασης στο καινούργιο σύστημα, θα προσανατολιστούν σε άγριο πετσόκομμα των επικουρικών συντάξεων, μέχρι τελικής εξαφάνισής τους. Και επειδή τα επιχειρήματα των Τσακλόγλου και Χατζηδάκη, για τις επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού, αφορούν το σύνολο του ασφαλιστικού συστήματος και όχι μόνο τις επικουρικές, είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι θα επιχειρήσουν μελλοντικά να επιβάλλουν την επέκταση του κεφαλαιοποιητικού – πινοσετικού συστήματος του τζόγου και στις κύριες συντάξεις.
Αρκεί να θυμίσουμε ότι στα τέλη του περασμένου Μάη η Κομισιόν πρότεινε αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης κατά 6,6 χρόνια και μείωση των συντάξεων κατά 21,9% (βλ. δημοσίευμα για τη γήρανση του πληθυσμού), ως απαραίτητες αλλαγές «για τη διατήρηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του ασφαλιστικού, με δεδομένη την επιβάρυνση που θα δεχθεί από την κλιμακούμενη γήρανση του πληθυσμού», για να καταλάβουμε πόσο “αθώες” είναι οι προθέσεις του Τσακλόγλου και πού ακριβώς εντάσσεται η επίθεση που εξαπέλυσε στους συνταξιούχους.
Εχουμε αναφέρει άπειρες φορές, ότι η κοινωνική ασφάλιση και οι συντάξεις είναι έμμεσος κοινωνικός μισθός. Για τον εργάτη, που έχει δουλέψει με το παραπάνω γι’ αυτά τα λεφτά, δεν θα έπρεπε να υπάρχει εξάρτηση από τη σχέση ασφαλισμένων – συνταξιούχων και τη λεγόμενη βιωσιμότητα των ταμείων, όπως την εννοούν οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης. Ομως, και αν ακόμα τα ξεχάσουμε προς στιγμήν όλα αυτά και δούμε το θέμα καθαρά λογιστικά, πάλι βγάζει μάτι η υποβάθμιση που κάνει ο Τσακλόγλου στον παράγοντα της ανεργίας, για να τα φορτώσει όλα στη “γήρανση του πληθυσμού”.
Λέει χαρακτηριστικά: «Οταν πριν από μερικές δεκαετίες ήταν τέσσερις και πέντε οι εργαζόμενοι που αντιστοιχούσαν σε κάθε συνταξιούχο, το σύστημα δούλευε μια χαρά. Σήμερα, η αναλογία συνταξιούχων προς εργαζόμενους είναι 1:1,7 και ακόμα και οι πιο αισιόδοξες προβολές που έχουμε για το μέλλον – με μείωση της ανεργίας και αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό – δεν την εκτιμούν σε παραπάνω από 1:2».
Βέβαια, μιλώντας για μείωση της ανεργίας, η οποία δεν είναι ικανή να βελτιώσει τη βιωσιμότητα των ταμείων, δεν εννοεί προφανώς ούτε μαζικές προσλήψεις, ούτε μείωση ωραρίου κτλ, δημόσιες επενδύσεις και άλλα τέτοια… κρατικιστικά, αλλά μέτρα όπως οι “ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης”, που ανακυκλώνουν την ανεργία, εξασφαλίζοντας τσάμπα εργατικό δυναμικό στους καπιταλιστές. Πάλι, όμως, η ανάλυσή του ξεχειλίζει από… επιστημονικότητα, αφού βλέπει την ανεργία, στην καλύτερη περίπτωση, μόνο ως λογιστικό μέγεθος στη σχέση ασφαλισμένων προς συνταξιούχους και όχι ως ένα παράγοντα που η μείωσή του θα έχει θετικές επιπτώσεις στο ποσοστό των γεννήσεων. Είπαμε, όμως, σκασίλα τους για την υπογεννητικότητα, σκασίλα τους και για την ανεργία. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η καθιέρωση και η διαφήμιση του ασφαλιστικού τζόγου.
Ετσι, ο Τσακλόγλου πάλι έκανε γενικόλογες αναφορές: «Πάνω από το 50% του εργατικού δυναμικού σε μεγάλο αριθμό χωρών του ΟΟΣΑ καλύπτεται συμπληρωματικά από κάποιο κεφαλαιοποιητικό πρόγραμμα ασφάλισης, ενώ σε χώρες όπως η Σουηδία, η Φινλανδία, η Ολλανδία, η Δανία, το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτεται από κεφαλαιοποιητικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, υπερβαίνει το 80%». Χωρίς φυσικά να μπει σε λεπτομέρειες για το τι πραγματικά ισχύει στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες με στοιχεία, αν ισχύει ο ατομικός κουμπαράς για όλους κτλ, (αναλυτικά γι’ αυτά στο δημοσίευμα για τις αναλογιστικές απάτες), που να αποδεικνύουν τα οφέλη για τους ασφαλισμένους.
Οι εμπεριστατωμένες αναλύσεις δεν ήταν ποτέ το δυνατό σημείο τεχνοκρατών όπως ο Τσακλόγλου. Αρκεί να επικαλεστούν πως κάτι συμβαίνει “στας Ευρώπας”, για να το αντιγράψουμε και μεις. Πώς θα του φαινόταν να αντιγράψουμε και κάποιους μισθούς ή κάποιες παροχές και επιδόματα ανεργίας που ισχύουν εκεί (ως αποτέλεσμα της ταξικής πάλης ασφαλώς); Ούτε συζήτηση, βέβαια, γι’ αυτά. Αυτό που τον καίει είναι το κεφαλαιοποιητικό σύστημα στις επικουρικές, που για να πείσουν για την ανωτερότητά του από το σημερινό διανεμητικό σύστημα, “που φτιάχτηκε κατ’ εικόνα και ομοίωση με τι κύριες συντάξεις”, όπως είπε χαρακτηριστικά, επιστρατεύουν αναλογιστικές μελέτες της πλάκας, όπως αυτή του ΙΟΒΕ (του ινστιτούτου του ΣΕΒ).
Ωστόσο, γι’ άλλη μια φορά, ο Τσακλόγλου παραδέχεται έμμεσα (και εντελώς φευγαλέα) τους κινδύνους για τους ασφαλισμένους από τις χρηματιστηριακές διακυμάνσεις:
“Ο συνταξιούχος του νέου συστήματος θα λαμβάνει τρεις συντάξεις, οι οποίες θα υπόκεινται σε διαφορετικό κίνδυνο. Θα παίρνει την εθνική σύνταξη η οποία υπόκειται στο δημοσιονομικό κίνδυνο, την ανταποδοτική σύνταξη η οποία υπόκειται σε δημογραφικό κίνδυνο και την επικουρική κεφαλαιοποιητική σύνταξη η οποία υπόκειται στο κίνδυνο των αγορών“. Κατά τα άλλα, η προοπτική να χάσουν οι ασφαλισμένοι τις αποταμιεύσεις τους και να καταλήξουν να παίρνουν συντάξεις αντίστοιχες των 150 δολαρίων, όπως στη Χιλή, είναι μάλλον… απίθανη!
ΥΓ. Στο συνέδριο του Economist μίλησε για την υπογεννητικότητα και η τομεάρχης Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ Εφη Αχτσιόγλου, προτείνοντας μεταξύ άλλων την πιλοτική εφαρμογή του 35ωρου, με υποστήριξη από το κράτος των επιχειρήσεων που θα δοκιμάσουν τη μείωση του χρόνου εργασίας, και επέμεινε ιδιαίτερα στην αλλαγή του εργασιακού μοντέλου, που «μπορεί να δώσει ανάσα προοπτικής για τα νέα ζευγάρια». Προς θεού, όχι υποχρεωτική καθιέρωση του 35ωρου και άλλα τέτοια… δογματικά, αλλά “ενεργητικές πολιτικές” ενίσχυσης των καπιταλιστών, στις οποίες έχει διαπρέψει ο ΣΥΡΙΖΑ!
