Στις 21 Μάρτη, η υπουργός Εργασίας Λ. Κατσέλη έδωσε στη δημοσιότητα ένα ακόμη πολυνομοσχέδιο-σκούπα, 89 άρθρων και 150 σελίδων. Απέφυγε όμως να το παρουσιάσει με συνέντευξη Τύπου, προφανώς για ν’ αποφύγει τις βασανιστικές ερωτήσεις από «ενοχλητικούς» δημοσιογράφους. Τα 30 από τα 89 άρθρα του νομοσχέδιου αφορούν το περιβόητο Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ), ενώ τα υπόλοιπα 59 αφορούν αντιασφαλιστικές και ρουσφετολογικές ρυθμίσεις, στις κυριότερες των οποίων θα αναφερθούμε στη συνέχεια.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και τις ΝΔ ψηφίζουν νόμους και τροπολογίες σε νόμους για το ΣΕΠΕ με στόχο να πλασάρουν την ιδέα ότι θέλουν δήθεν να μεταμορφώσουν αυτόν τον αμαρτωλό οργανισμό σε οργανισμό φιλεργατικό. Το ίδιο επιχειρεί να κάνει και η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου. Ισχυρίζεται ότι με τις διατάξεις του πολυνομοσχέδιου αυστηροποιεί τους ελέγχους και τα πρόστιμα, με στόχο δήθεν να καταπολεμήσει την ανασφάλιστη εργασία. Φυσικά, οι εργάτες που βιώνουν την καπιταλιστική εκμετάλλευση και βαρβαρότητα δεν τρώνε κουτόχορτο για να δεχτούν τα παραμύθια της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας.
Οι αναγνώστες της «Κ» γνωρίζουν, από το καλοκαίρι ακόμη του 2010, που συζητούνταν τα νομοσχέδια των δύο αντιασφαλιστικών νόμων (3863 και 3865 του 2010), ότι διατυπώσαμε την άποψη, ότι αυτοί οι νόμοι, πέραν του ότι ξεθεμελιώνουν την κουτσουρεμένη Κοινωνική Ασφάλιση βρίθουν από αλληλοσυγκρουόμενες διατάξεις, και γι’ αυτό η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας θα αναγκαστεί να ψηφίσει νέο αντιασφαλιστικό νόμο. Αρχικά, ο Γ. Κουτρουμάνης προσπάθησε ν’ αποφύγει τη νομοθετική παρέμβαση στον αντιασφαλιστικό νόμο 3863/2010 και να μπαλώσει το υφιστάμενο πρόβλημα σ’ αυτόν με εγκυκλίους που δεν καλύπτονταν από το νόμο. Τελικά, δεν μπορούσε να το αποφύγει και αναγκάστηκε να συντάξει αυτό το πολυνομοσχέδιο-σκούπα, με 59 άρθρα με ασφαλιστικές ρυθμίσεις.
Στο σχόλιό μας αυτό θ’ ασχοληθού-με, λόγω χώρου, με μερικές από τις βασικές ασφαλιστικές του ρυθμίσεις.
Κάρτα εργασίας, άρθρο 26. Η κάρτα αυτή διαφημίζεται εδώ και μήνες. Με το πρόσχημα ότι στην Ελλάδα είναι πολύ υψηλές οι εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας είχε προαναγγείλει την καθιέρωση της κάρτας αυτής, με την οποία θα μειωθεί δήθεν η εισφοροδιαφυγή. Είχε προαναγγείλει, ότι, αρχής γενομένης από την 1η Ιούλη του 2011, θα μειωθούν οι ασφαλιστικές εισφορές κατά 30% μέσα σε τρία χρόνια. Επαναλαμβάνουμε ότι είναι ψευδής και ανυπόστατος ο κυβερνητικός ισχυρισμός, ότι θα καταπολεμηθεί η εισφοροδιαφυγή με την κάρτα εργασίας. Το μόνο που θα συμβεί είναι η παραπέρα μείωση των εσόδων του ΙΚΑ, γιατί οι καπιταλιστές που καταβάλλουν τις εισφορές δε θα αυξηθούν, ενώ θα καταβάλλουν μικρότερα ποσά. Με το άρθρο 26 του πολυνομοσχέδιου καθιερώνεται η κάρτα εργασίας από την 1η Ιούλη του 2011 και σε πρώτη φάση θα μειωθούν οι εισφορές κατά 10%. Με την παράγραφο 6 του άρθρου αυτού δίνεται η δυνατότητα στον υπουργό Εργασίας ν’ αυξήσει κι άλλο τα επόμενα χρόνια το ποσοστό μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών.
Ρυθμίσεις Οφειλών, άρθρο 66. Μία ακόμη ρύθμιση χρεών των καπιταλιστών που δεν καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές. Σ’ αυτή τη ρύθμιση υπάγονται οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς ναυπήγησης, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων. Στη ρύθμιση αυτή υπάγονται οι καπιταλιστές χωρίς να καταβάλλουν ούτε ένα ευρώ από τα χρωστούμενα ως προκαταβολή, αρκεί να καταβάλουν τις τρέχουσες εισφορές. Οι επιχειρήσεις αυτές εξασφαλίζουν, «κατά παρέκκλιση των σχετικών διατάξεων», φορολογική ενημερότητα μέχρι τις 31/12/2013. Θυμηθείτε ότι με τον αντιασφαλιστικό νόμο 3863/2010 είχε ψηφιστεί κι άλλη ρύθμιση για τις χρωστούμενες ασφαλιστικές εισφορές. Ο νόμος αυτός είχε δημοσιευτεί στο ΦΕΚ στις 15 Ιούλη του 2010, δηλαδή πριν οκτώ μήνες είχε αναγγελθεί μια άλλη ρύθμιση, συμβάλλοντας έτσι στη διαιώνιση της εισφοροδιαφυγής.
Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, άρθρο 34. Εν συντομία θα επαναλάβουμε μερικά απ’ αυτά που διαχρονικά έχουμε αποκαλύψει γι’ αυτό το περιβόητο επίδομα. Πρωτοκαθιερώθηκε το καλοκαίρι του 1997 από την κυβέρνηση Κ. Σημίτη, ως αντίβαρο στην απαίτηση του εργατικού κινήματος να καθιερωθεί ξανά η κατώτερη σύνταξη του ΙΚΑ με τα 20 μεροκάματα της ΕΓΣΣΕ. Το επίδομα αυτό δεν το παίρνει η πλειοψηφία των συνταξιούχων. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι οι συνταξιούχοι που παίρνουν την κατώτερη σύνταξη του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και την κατώτερη του ΙΚΑ- ΕΤΕΑΜ αποκλείονται από το επίδομα αυτό, γιατί το ετήσιο εισόδημά τους απ’ αυτές τις συντάξεις ξεπερνά το πλαφόν κατά 100 ευρώ περίπου το χρόνο! Για τρίτη συνεχή χρονιά παραμένουν παγωμένα τα κλιμάκια του ΕΚΑΣ στα 230 ευρώ, 172,5 ευρώ, 115 ευρώ και στα 57,5 ευρώ.
Φέτος η κατάσταση είναι χειρότερη για δύο λόγους. Πρώτον, το 2011 τα εισοδηματικά πλαφόν για την καταβολή των κλιμακίων του ΕΚΑΣ αυξήθηκαν μόνο κατά 1,42%, ενώ το 2010 είχαν αυξηθεί κατά 3,63%. Δεύτερον, το 2009 είχαν δοθεί στους συνταξιούχους, που έπαιρναν σύνταξη μέχρι 800 ευρώ, 500 ευρώ εφάπαξ. Ετσι, μ’ αυτές τις δύο ρυθμίσεις θα κοπούν κι άλλες χιλιάδες συνταξιούχων από το ΕΚΑΣ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ΕΚΑΣ δε θα καταβάλλεται εφόρου ζωής στους συνταξιούχους, που παίρνουν συντάξεις μικρότερες από την κατώτερη. Να έχουμε υπόψη μας ότι από το 2015, που θ’ αρχίσει να καταβάλλεται τμήμα της περιβόητης Βασικής Σύνταξης, θα μειώνεται και το ΕΚΑΣ μέχρι να καταργηθεί.
Προσωρινή σύνταξη. Είναι ευρέως γνωστό, ότι είναι χρόνιο το πρόβλημα της μεγάλης καθυστέρησης στην έκδοση των συντάξεων από το ΙΚΑ και τ’ άλλα Ασφαλιστικά Ταμεία. Είναι ακόμη ευρέως γνωστό, ότι αυτή η χρόνια καθυστέρηση είναι κατευθυνόμενη απ’ όλες τις κυβερνήσεις, μπλε και πράσινες. Θυμίζουμε ότι ο λαλίστατος Α. Λοβέρδος δήλωνε όλο το φθινόπωρο του 2009, ότι στο τέλος του 2010 το ΙΚΑ θα βγάζει την οριστική σύνταξη μέσα σε τρεις μήνες. Τώρα, αυτές οι διακηρύξεις ξεχάστηκαν και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας άρχισε να φτιάχνει κλίμα προκειμένου ν’ αποδεχτούν οι εργαζόμενοι την υποχρεωτική καταβολή της περιβόητης προσωρινής σύνταξης, που θα δίνεται για αρκετό καιρό πριν ν’ αρχίσει να καταβάλλεται η οριστική σύνταξη. Μέχρι τώρα προβλεπόταν νομοθετικά η δυνατότητα να μπορεί ο κάθε υποψήφιος συνταξιούχος να κάνει αίτηση για να πάρει την προσωρινή. Τώρα, με την παράγραφο 4α του άρθρου 39, υποχρεώνεται ο συνταξιούχος να κάνει δήλωση ότι δεν θέλει την προσωρινή. Μ’ αυτόν τον πλάγιο τρόπο πάει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ να καθιερώσει την υποχρεωτικότητα στην καταβολή της προσωρινής σύνταξης, που θα είναι το 80% της δικαιούμενης ή το 90% της κατώτερης σύνταξης του ΙΚΑ, που σήμερα είναι κοντά στα 500 ευρώ. Με τη μονιμοποίηση, για μεγάλο χρονικό διάστημα, της προσωρινής σύνταξης οι κυβερνώντες προσπαθούν να δημιουργήσουν νέα κατώτερη σύνταξη που δε θα ξεπερνάει τα 450 ευρώ τον μήνα.
Θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης των ασφαλισμένων στο ΙΚΑ. Θα επαναλάβουμε εισαγωγικά, ότι με τους δύο αντιασφαλιστικούς νόμους 3863/2010 και 3865/2010 ξεθεμελιώθηκε η Κοινωνική Ασφάλιση. Σημειώνουμε, ακόμη, πως όλα όσα γράφονται στη συνέχεια για το δικαίωμα θεμελίωσης σύνταξης στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα δεν πρέπει να εκληφθούν ως αιτήματα που βελτιώνουν ουσιαστικά τις συντάξεις και αποκαθιστούν την Κοινωνική Ασφάλιση.
Στο δημόσιο και στα πρώην Ειδικά Ταμεία που εντάχθηκαν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ οι ασφαλισμένοι που μέχρι τις 31/12/2010 είχαν μόνο τα αναγκαία χρόνια ασφάλισης (και όχι και το όριο ηλικίας) θεμελίωσαν δικαίωμα συνταξιοδότησης και θα συνταξιοδοτηθούν με το όριο ηλικίας που ίσχυε μέχρι το 2010. Στον ιδιωτικό τομέα και για τους ασφαλισμένους στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ δεν ισχύει το ίδιο. Οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ θεμελίωσαν δικαίωμα συνταξιοδότησης εάν μέχρι τις 31/12/2010 είχαν τόσο τα απαραίτητα χρόνια ασφάλισης όσο και το όριο ηλικίας. Αυτή είναι μία γενική ρύθμιση και αφορά όλους τους ασφαλισμένους και όλες τις περιπτώσεις. Δεν μπορεί δηλαδή να υπάρχουν περιπτώσεις, όπως είναι αυτή των γυναικών με ανήλικα παιδιά (και της κ. Κοιλάκου) για τις οποίες ο αναπληρωτής Υπουργός Εργασίας Γ. Κουτρουμάνης εξέδωσε εγκυκλίους με τις οποίες έσπαγε το δίπολο στο δικαίωμα θεμελίωσης συνταξιοδότησης και καθιέρωνε ευκαιριακά στον ιδιωτικό τομέα το δικαίωμα συνταξιοδότησης που ίσχυε στο δημόσιο και στα πρώην Ειδικά Ταμεία. Γι’ αυτά γράψαμε αρκετά σχόλια στην «Κ» και από την πρώτη στιγμή θέσαμε το ζήτημα να καταργηθούν οι δύο αυτές εγκύκλιες διαταγές του Γ. Κουτρουμάνη (που έπεσαν στην αντίληψή μας), αλλά με νομοθετική ρύθμιση να αποκατασταθεί η ανισοτιμία που υπάρχει στο δικαίωμα θεμελίωσης σύνταξης ανάμεσα στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
Ο Γ. Κουτρουμάνης, όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΙΚΑ έθεταν ερωτήματα και ζητούσαν να μπει κάποια τάξη στο μπάχαλο των δυο πρόσφατων αντιασφαλιστικών νόμων, απαξιούσε ν’ απαντήσει. Εσπευσε, όμως, ν’ απαντήσει με εγκύκλιο στο αίτημα μιας εργαζόμενης (Κοιλάκου). Επειδή, όμως, ήξερε καλά πως η εγκύκλιός του ήταν στον αέρα (δεν μπορείς να θεμελιώσεις δικαίωμα σύνταξης χωρίς ρητή αναφορά στο νόμο), σπεύδει τώρα να εισάγει σχετική διάταξη στο πολυνομοσχέδιο. Γιατί άραγε τόσο ενδιαφέρον για την περίπτωση μιας εργαζόμενης μόνο, από την οποία θα επωφεληθούν τελικά και άλλες εργαζόμενες; Γιατί δε λύνει νομοθετικά το τεράστιο πρόβλημα της θεμελίωσης δικαιώματος συνταξιοδότησης μητέρων με ανήλικα παιδιά στον ιδιωτικό τομέα, το οποίο κρατά σε ομηρία χιλιάδες εργαζόμενες; (Θα επανέλθουμε).
