Οπως είναι γνωστό, το Μνημόνιο προβλέπει αλλαγές στο καθεστώς των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, έτσι που οι επιχειρησιακές συμβάσεις να υπερτερούν και των Κλαδικών και της ΕΓΣΣΕ. Θα μπορεί, δηλαδή, μια επιχείρηση να εκβιάζει τους εργαζόμενους και να τους υποχρεώνει να υπογράφουν συμβάσεις με μισθούς μικρότερους και από τα βασικά. Η Κατσέλη, μετά από συνεννόηση με τους εργατοπατέρες της ΓΣΕΕ, είπε στην τρόικα ότι «η επιθυμητή ευελιξία για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, προωθείται αποτελεσματικότερα μέσα από κλαδικές και τοπικές και όχι από επιχειρησιακές συμβάσεις εργασίας, για τις οποίες εκφράστηκε προβληματισμός, με δεδομένες και τις ιδιαιτερότητες της Ελληνικής αγοράς εργασίας». Αυτά τα ανακοίνωσε γραπτά, με «άτυπο ενημερωτικό σημείωμα», στο οποίο εισαγωγικά έγραφε: «Παρακαλούμε, τα αναγραφόμενα να μην αποδοθούν ως επίσημες δηλώσεις της Υπουργού ή του Αναπληρωτή Υπουργού, αλλά σε κύκλους του Υπουργείου». Γιατί η Κατσέλη δεν πήρε την ευθύνη να ανακοινώσει ότι αυτές (υποτίθεται πως) είναι οι θέσεις της; Γιατί δεν ξέρει αν θα τις εγκρίνει η τρόικα, που έχει και τον τελικό λόγο. (Εμείς γράφουμε όλη την αλήθεια, γιατί –όπως και άλλη φορά έχουμε γράψει– δεν παίζουμε το παιχνίδι του off the record, που μετατρέπει τους δημοσιογράφους σε παπαγαλάκια. Οποιοι θέλουν ας γίνουν παπαγαλάκια, εμείς όχι).
Στον Αυτιά, που εμφανίστηκε την περασμένη Δευτέρα, η Κατσέλη δεν επανέλαβε τα ίδια, αλλά μίλησε σιβυλλικά: «Στα εργασιακά αυτή τη στιγμή επίκειται μια Υπουργική Απόφαση. Θέλουμε να δώσουμε μεγαλύτερη ευελιξία στις συμβάσεις και στις συλλογικές ρυθμίσεις, έτσι ώστε π.χ. σε μια περιοχή που είναι σε αποβιομηχάνιση ή που κλείνουν πάρα πολλές επιχειρήσεις και εταιρίες να μπορούν να έχουν πιο ευέλικτους όρους εργασίας για να απασχοληθεί πάλι ο κόσμος. Αλλά αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο τελευταίο στάδιο της ρύθμισης και θα υπάρξουν σύντομα αποφάσεις». Τι σημαίνει «πιο ευέλικτοι όροι εργασίας»; Καταστρατήγηση και των συλλογικών συμβάσεων και των νόμων. Ο Αυτιάς της ζήτησε να διευκρινίσει αν «υπάρχει πιθανότητα τα 739 ευρώ του κατώτατου μισθού να πάνε πιο κάτω, δηλαδή να πάμε σ’ αυτό που ήθελε η τρόικα, τα 590». Για να την αβαντάρει, μάλιστα, συμπλήρωσε: «Υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο; Δηλαδή αντιστέκεται η Ελλάδα σ’ αυτό;». Η Κατσέλη, όμως, δεν ήθελε να πει τίποτα δημόσια, γι’ αυτό και επιβεβαίωσε ότι συζητούν τη δυνατότητα καταστρατήγησης ακόμη και της ΕΓΣΕΕ: «Είναι κάτι το οποίο το συζητάμε, υπάρχει και εγώ είμαι υπέρ αυτού σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις, π.χ. όταν πάει να κλείσει μια επιχείρηση ότι “κοίταξε, θα κλείσω και θα απολύσω 1.000 ανθρώπους, μπορούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο για ένα πολύ συγκεκριμένο χρονικό διάστημα;”. Αυτό είναι κάτι που λέμε ναι, να το δούμε. Το θέμα είναι να υπάρξει μια συλλογική ρύθμιση, να αποφασίσουν μαζί ότι για ένα μικρό χρονικό διάστημα θα δεχτούμε κάτι λιγότερο για να μπορέσουμε να κρατήσουμε τις δουλειές μας».
Ακριβώς το ίδιο, με ελάχιστα πιο καμουφλαρισμένο τρόπο, βγήκε και υποστήριξε μια μέρα μετά (Τρίτη) ο Παναγόπουλος της ΓΣΕΕ με δήλωσή του. «Οταν μια επιχείρηση βρίσκεται στα πρόθυρα του να κλείσει γίνονται διαπραγματεύσεις και στις διαπραγματεύσεις όλα τα μέτρα και τα εργαλεία προκειμένου να διασωθεί και η επιχείρηση και η απασχόληση τότε πρέπει να λαμβάνονται. Δεν είναι όμως οι συμβάσεις που λύνουν το ζήτημα», είπε, για να καταλήξει ως εξής: «Είμαστε εντελώς αντίθετοι στο να υπάρχουν γενικοί κανόνες. Στην περίπτωση αυτή λειτουργεί εξαιρετικά εκβιαστικά και ως εκ τούτου πρέπει να αντιμετωπίζεται κατά επιχείρηση, περίπτωση προς περίπτωση χωρίς να υπάρχουν ασφυκτικές και διοικητικές υποχρεώσεις. Αυτό να καθορίζεται πραγματικά με γνώμονα το τι πρόβλημα έχει η κάθε συγκεκριμένη επιχείρηση. Αν προκύπτει πρόβλημα κλεισίματος μιας επιχείρησης μπορούμε να δούμε πως θα σώσουμε την επιχείρηση και τις θέσεις εργασίας».
Οι εργατοπατέρες έχουν πραγματικά ξεπεράσει κάθε όριο. Εμφανίζονται έτοιμοι να συμφωνήσουν μέτρα κατά των εργατών, αλλά «κατά περίπτωση». Λες και φταίνε οι εργάτες για τα –υπαρκτά ή ανύπαρκτα– προβλήματα μιας καπιταλιστικής επιχείρησης, λες και ήταν συνέταιροι στα κέρδη, για να γίνουν συνέταιροι και στις –υπαρκτές ή ανύπαρκτες– ζημιές. Μέχρι τώρα, οι εργατοπατέρες κάτι τέτοια τα έκαναν στη ζούλα και αφού πρώτα φρόντιζαν να τουμπάρουν τους εργάτες με εκβιασμούς. Απ’ όσο μπορούμε να θυμηθούμε είναι η πρώτη φορά που αυτό διακηρύσσεται με τόσο απροκάλυπτο τρόπο.
Τώρα ξέρουμε τι πρόκειται να γίνει. Φυσικά και θα υπάρξει μια γενική ρύθμιση, η οποία θα περιέχει τάχα εγγυήσεις για μη καταστρατήγηση κ.τ.λ. Μια ρύθμιση που θα δίνει τη δυνατότητα, με συνοπτικές διαδικασίες, καπιταλιστές που αντιμετωπίζουν –ή λένε πως αντιμετωπίζουν– προβλήματα, λόγω της κρίσης, να πληρώνουν τους εργαζόμενους λιγότερα και από τα βασικά της ΕΓΣΣΕ. Καταλαβαίνετε τι έχει να γίνει. Δεν τους φτάνουν όλα τα μέτρα «ελαστικότητας» (με κορυφαίο σ’ αυτή τη φάση την «εκ περιτροπής εργασία»), δεν τους φτάνει η μείωση της αμοιβής των νεοπροσλαμβανόμενων στο 70% του βασικού, δεν τους φτάνουν οι συμβάσεις «μαθητείας» με ανασφάλιστους και εξευτελιστικά αμειβόμενους νέους, θέλουν να ρίξουν και όλους τους μισθούς κάτω από την ΕΓΣΣΕ, φορτώνοντας περισσότερα βάρη στις πλάτες των εργατών, χωρίς να βάλουν στις επιχειρήσεις λεφτά από τα ταμεία τους.
