«Χωρίς ανάπτυξη τι Ασφαλιστικό να συζητήσουμε τώρα…»! Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ νόμισε ότι είπε σοφή κουβέντα και μειδίασε με τη χαρακτηριστική του αυταρέσκεια, όταν διαπίστωσε πως οι δημοσιογράφοι του τηλεοπτικού πάνελ συμφωνούσαν μαζί του. Δεν ξέρουμε πόσο συνειδητοποίησε αυτό που ξεστόμισε ή αν του ξέφυγε εν τη ρύμη του λόγου, όμως δεν είναι ειδικότητά μας τα ψυχολογικά προφίλ των πολιτικάντηδων. Οποιος έχει στοιχειώδη επαφή με την έννοια της Κοινωνικής Ασφάλισης, ως θεσμού προστασίας της εργατικής δύναμης μέσα στον καπιταλισμό, αντελήφθη αμέσως την κοινωνική γαϊδουριά που κρύβεται πίσω από τη φράση που ξεστόμισε το απύλωτο στόμα του Φίλη.
Τα ασφαλιστικά δικαιώματα των εργαζόμενων συνδέθηκαν από τον Φίλη ευθέως με την πορεία της καπιταλιστικής οικονομίας. Αντί για κοινωνικά δικαιώματα, κατακτημένα με σκληρούς και συχνά αιματηρούς αγώνες κατά τον τελευταίο ενάμιση αιώνα, που πρέπει να έχουν ένα στάνταρ αξιοπρεπούς διαβίωσης, μετατράπηκαν σε παρακολούθημα του ΑΕΠ. Κατά τον Φίλη, τα κοινωνικοασφαλιστικά δικαιώματα πρέπει να ανεβοκατεβαίνουν σαν ασανσέρ, ανάλογα με την ανοδική ή πτωτική πορεία του ΑΕΠ. Ο πυρήνας της άποψής του είναι πανομοιότυπος με αυτόν του νεοφιλελευθερισμού. Η κοινωνική ασφάλιση για όλους αυτούς δεν είναι παρά ένα λογιστικό μέγεθος, που μετριέται με έσοδα και δαπάνες. Ενα λογιστικό μέγεθος αποκοινωνικοποιημένο. Γι’ αυτό μιλάμε για κοινωνική γαϊδουριά.
Σπεύδουμε να προλάβουμε την κουτοπόνηρη (ή αφελή) ένσταση, ότι το ηγετικό στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ ήθελε να πει πως αν δεν υπάρχει ανάπτυξη δεν υπάρχει αύξηση της απασχόλησης και επομένως αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών. Αυτό ακριβώς το σημείο διαχωρίζει εκείνους που ανήκουν στο εργατικό στρατόπεδο από εκείνους που ανήκουν στο αστικό στρατόπεδο. Οσοι ανήκουν στο εργατικό στρατόπεδο συσπειρώνονται γύρω από την άποψη πως τα βάρη της κρίσης δεν πρέπει να τα πληρώσουν οι εργαζόμενοι. Οσοι ανήκουν στο αστικό στρατόπεδο υποστηρίζουν ότι τα βάρη της κρίσης πρέπει «να μοιραστούν δίκαια» και αφού κλείσουν προκλητικά τα μάτια στον συσσωρευμένο στα χέρια της κεφαλαιοκρατίας κοινωνικό πλούτο, υποστηρίζουν πως αναπόφευκτα πρέπει να περικοπούν ασφαλιστικά δικαιώματα, διότι τα Ταμεία «δε βγαίνουν», δεν είναι «βιώσιμα».
Αναφερόμενοι ειδικά στο ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα, πρέπει να σημειώσουμε και κάτι ακόμη, το οποίο επίσης διαχωρίζει αυτούς που ανήκουν στο εργατικό στρατόπεδο απ’ αυτούς που ανήκουν στο αστικό στρατόπεδο. Πρόκειται για την επί δεκαετίες συστηματική καταλήστευση των ασφαλιστικών ταμείων, προς όφελος της κεφαλαιοκρατίας, χωρίς την οποία τα Ταμεία δε θα βρίσκονταν στο σημερινό τους χάλι. Ολες οι κυβερνήσεις που προώθησαν αντιασφαλιστικές ανατροπές (από το 1990 μέχρι σήμερα) πήραν γομολάστιχα και έσβησαν αυτή τη ληστεία, χωρίς ποτέ να αναζητήσουν τα κλοπιμαία από τους ληστές. Το ίδιο έκανε και ο Φίλης, το ίδιο κάνουν όλα τα ηγετικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που αναφέρονται στο Ασφαλιστικό.
Το πολύ να αναφερθούν στο PSI, που άρπαξε μερικές δεκάδες δισ. από το ασφαλιστικό σύστημα, εξανεμίζοντας τα τελευταία αποθεματικά που είχαν απομείνει σ’ αυτό. Το κάνουν για να ρίξουν στη συγκυβέρνηση των Σαμαροβενιζέλων την ευθύνη όχι μόνο για όσα έγιναν, αλλά και για τις αντιασφαλιστικές ανατροπές που θα γίνουν επί των ημερών των Τσιπροκαμμένων. Είναι η γνωστή θεωρία της καμμένης γης, την οποία επανέφερε ο Τσίπρας στην πρόσφατη ομιλία του στο συνέδριο του Economist. Ομως τα Ταμεία καταληστεύτηκαν επί δεκαετίες. Τα αποθεματικά τους δεσμεύονταν υποχρεωτικά (άτοκα ή με εξευτελιστικά χαμηλό επιτόκιο) στην ΤτΕ και μετατρέπονταν σε θαλασσοδάνεια προς τους καπιταλιστές. Ετσι, αντί η Κοινωνική Ασφάλιση να είναι ένας κουμπαράς για τα γηρατιά των εργατών, για την αντιμετώπιση της αρρώστιας, της αναπηρίας, της ανεργίας, μετατράπηκε σε μια αντλία που ρουφούσε το ασφαλιστικό απόθεμα των εργατών και το μετέφερε, μέσω του τραπεζικού συστήματος, στις τσέπες των καπιταλιστών.
Μ’ αυτή τη λογική, είτε στην κυνική νεοφιλελεύθερη εκδοχή της είτε στην εκδοχή της κοινωνικής γαϊδουριάς τύπου ΣΥΡΙΖΑ, δεν υπάρχει περίπτωση να μείνουν άθικτα τα ασφαλιστικά δικαιώματα. Γιατί τα αποθεματικά των Ταμείων έχουν καταληστευθεί, η ανεργία εξακολουθεί να κινείται σε εφιαλτικά ποσοστά (ακόμη και έτσι όπως την καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ, κουτσουρεμένη δηλαδή), η υποαπασχόληση και οι άλλες «ελαστικές» μορφές απασχόλησης διευρύνονται συνεχώς, η μαύρη ή η μισο-μαύρη (εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης ασφαλίζονται ως μερικής) εργασία αυξάνεται και οι καπιταλιστές δεν πληρώνουν τις ασφαλιστικές εισφορές, προτιμώντας να τις μετατρέπουν σε κεφάλαιο κίνησης και περιμένοντας να μπουν στην επόμενη ρύθμιση. Αρα, με τη λογιστική προσέγγιση, τα Ταμεία «δεν βγαίνουν» και το «φάρμακο» για τις αστικές κυβερνήσεις είναι πάντοτε η περικοπή συνταξιοδοτικών και λοιπών ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Η κλίνη του Προκρούστη είναι μόνιμα στρωμένη κι αν θέλουμε να πάψει η Κοινωνική Ασφάλιση να περνά περιοδικά απ’ αυτή, θα πρέπει να σκοτώσουμε τον Προκρούστη.
Πρέπει η εργατική τάξη να αποτινάξει κάθε συναίνεση προς τη λογιστική προσέγγιση και να δει την Κοινωνική Ασφάλιση ταξικά. Μόνο τότε θα μπορέσει να αντισταθεί αποφασιστικά και να διεκδικήσει πίσω αυτά που της έχουν ήδη αρπάξει.
Η Κοινωνική Ασφάλιση δεν είναι παραχώρηση, αλλά δικαίωμα. Η εργατική τάξη είναι ο παραγωγός όλου του κοινωνικού πλούτου. Από την εκμετάλλευση της εργασιακής της δύναμης βγαίνουν όλα αυτά τα αμύθητα κέρδη, τα οποία είτε μετατρέπονται σε κεφάλαιο είτε χρησιμοποιούνται για την προκλητική παρασιτική διαβίωση των καπιταλιστών. Το να μπορεί ο εργάτης να ζήσει αξιοπρεπώς στα γηρατειά του είναι στοιχειώδες δικαίωμα, το οποίο δεν πρέπει να επιτρέψουμε να μπει σε καμιά λογιστική ή δημοσιονομική ζυγαριά.
Τα κοινωνικοασφαλιστικά δικαιώματα διαμορφώθηκαν μέσα από σκληρούς αγώνες ενάμιση αιώνα. Η αστική τάξη αναγκάστηκε να τα αναγνωρίσει, ποτέ δεν τα παραχώρησε. Δεν επιτρέπεται, λοιπόν, στο όνομα της κρίσης, να δεχόμαστε ως φυσιολογικό το πετσόκομμα αυτών των δικαιωμάτων. Δεν είναι οι εργάτες υπεύθυνοι για την κρίση, αλλά το καπιταλιστικό σύστημα. Τα κοινωνικοασφαλιστικά δικαιώματα συναρτώνται με τις ανάγκες διαβίωσης των συνταξιούχων και αυτό ποτέ δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί. Να σηκώσουν οι καπιταλιστές, με τις αμύθητες περιουσίες, τα βάρη της κρίσης του συστήματός τους.
Γι’ αυτό και ένας πρέπει να είναι ο ταξικός μπούσουλας: πλήρης ασφάλιση και πλήρης χρηματοδότησή της από τους καπιταλιστές και το κράτος τους. Ούτε βήμα πίσω απ’ αυτό. Καμιά συζήτηση λογιστικού τύπου, με αναλογιστικές μελέτες και τα παρόμοια.
