Τo 92,5% των εργαζόμενων πρέπει να αμείβεται με το βασικό των κλαδικών συμβάσεων και όχι με 586 ή 511 ή 751 ευρώ. Eξηγούμαστε:
Σύμφωνα με την εγκύκλιο Ε40/450/29-10-09 του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, οι ασφαλιστικές εισφορές πρέπει να καταβάλλονται σύμφωνα με τις ισχύουσες συλλογικές συμβάσεις εργασίας και όχι με βάση το κατώτατο ημερομίσθιο των 586 ή 511 ευρώ, που επιβλήθηκε στην εργατική τάξη το Φλεβάρη του 2012 με την 6η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου. Αναφέρει η εγκύκλιος:
«Οπως σας είναι γνωστό και με βάση τις διατάξεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας, οι καταβαλλόμενες ασφαλιστικές εισφορές δεν πρέπει να υπολείπονται της ΕΓΣΣΕ ή από τις ισχύουσες, κάθε φορά, Εθνικές ομοιοεπαγγελματικές, επιχειρησιακές, κλαδικές, διαιτητικές αποφάσεις, κ.λπ.». Στην εγκύκλιο προβλέπονται ένα σωρό ενέργειες γραφείου από τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες, προκειμένου να ελέγξουν εάν είναι αληθή τα δηλούμενα από τους καπιταλιστές εργοδότες στοιχεία. Δεν προβλέπει όμως η εγκύκλιος επιτόπια έρευνα στην καπιταλιστική επιχείρηση από υπηρεσιακούς παράγοντες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πράγματι καταβάλλει αυτό το μεροκάματο στους εργαζόμενους. Να πιστοποιηθεί, δηλαδή, ότι οι καπιταλιστές δεν περιορίζονται μόνο στο να γράφουν στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ) το ασφάλιστρο επί των αποδοχών της ισχύουσας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, αλλά καταβάλλουν πράγματι αυτές τις αποδοχές και δεν πληρώνουν τους εργάτες με τα κατώτατα (586 ή 511 ευρώ) μείον τις κρατήσεις.
Στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ υπάρχει η Διεύθυνση Αναλογιστικών Μελετών και Στατιστικής (ΔΑΜΣ), η οποία ανάμεσα στις άλλες δραστηριότητές της επεξεργάζεται, από το 2004, και τις ΑΠΔ σχεδόν στο σύνολό τους, με μια καθυστέρηση περίπου επτά μηνών (αυτή την περίοδο η ΔΑΜΣ επεξεργάστηκε τις ΑΠΔ του Ιούνη του 2014).
Σύμφωνα με τη ΔΑΜΣ, τον Ιούνη του 2014 ασφαλίστηκαν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ 1.835.888 εργαζόμενοι, 1.366.012 με πλήρη απασχόληση και 469.868 με μερική απασχόληση. Οι πρώτοι ασφαλίστηκαν για 23,03 μέρες, με μέσο μεροκάματο 52,27 ευρώ και μέσες μηνιαίες αποδοχές 1.203,69 ευρώ. Οι μερικώς απασχολούμενοι ασφαλίστηκαν για 17,23 ημέρες, με μέσο μεροκάματο 24,29 ευρώ και μέσες μηνιαίες αποδοχές 418,37 ευρώ. Από μια πρώτη ανάγνωση αυτών των στοιχείων βγαίνει το πρώτο συμπέρασμα: τον Ιούνη του 2014 εξακολουθούν να ισχύουν οι κλαδικές συμβάσεις, με παγωμένο το βασικό μισθό και μερικά εναπομείναντα επιδόματα (μετά την εφαρμογή της 6ης Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου), αφού ο μέσος μηνιαίος μισθός, βάσει του οποίου καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές, είναι πολύ πάνω από τα 586 ευρώ.
Πόσοι απ’ αυτούς τους εργαζόμενους αμείβονταν με τον κατώτατο μισθό των 586 ή 511 ευρώ της κουτσουρεμένης ΕΓΣΣΕ; Σύμφωνα με την ΕΡΓΑΝΗ, τον Οκτώβρη του 2014 αμείβονταν με την ΕΓΣΣΕ μόνο 137.113 εργαζόμενοι, το 7,5% του συνόλου.
Στην πράξη, όμως, οι καπιταλιστές στη μεγάλη πλειοψηφία τους πληρώνουν τους εργαζόμενους με βάση την κουτσουρεμένη ΕΓΣΣΕ των 586 και 511 ευρώ και όχι με βάση τις κλαδικές συμβάσεις.
Η εργατική δύναμη είναι εμπόρευμα. Σε προηγούμενες δεκαετίες, παρατηρούνταν το φαινόμενο το καταβαλλόμενο μεροκάματο να είναι μεγαλύτερο απ’ αυτό που προβλέπονταν από τις Συλλογικές Συμβάσεις. Ετσι, το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έχανε έσοδα, γιατί οι καπιταλιστές κατέβαλαν τις ασφαλιστικές εισφορές επί των αποδοχών των κλαδικών συμβάσεων και όχι επί των αποδοχών που κατέβαλαν πραγματικά στους εργαζόμενους. Τώρα, συμβαίνει το αντίθετο. Είναι μεν αναγκασμένοι να καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές επί των αποδοχών των κλαδικών συμβάσεων, πληρώνουν όμως στους εργαζόμενους μόνο τον κατώτατο μισθό των 586 ή 511 ευρώ.
Οι καπιταλιστές εκμεταλλεύτηκαν μαζικά την 6η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου και από το Μάρτη του 2012 άρχισαν να καταβάλλουν μόνο το κουτσουρεμένο κατώτατο της ΕΓΣΣΕ, καταργώντας στην πράξη τις Κλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Οσοι εργαζόμενοι γνώριζαν ότι ισχύουν οι Κλαδικές Συμβάσεις και απαιτούσαν την εφαρμογή τους απολύονταν, ενώ οι αστογραφειοκράτες της ΓΣΕΕ σφύριζαν κλέφτικα, διαγράφοντας από την οπτική τους τις κλαδικές συμβάσεις. Και όχι μόνον αυτό. Θυμίζουμε ότι ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ έχει χαρακτηρίσει ασύμφορη για τους καπιταλιστές την καταβολή των 751 ευρώ (μεικτά). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλοί εργαζόμενοι να νομίζουν ότι έπαψαν πια να ισχύουν οι Κλαδικές Συμβάσεις Εργασίας, πράγμα που δεν ισχύει, όπως είδαμε.
Δεν είναι, βέβαια, μόνο τα στοιχεία του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που αποδεικνύουν ότι ισχύουν οι Κλαδικές και λοιπές Συμβάσεις Εργασίας. Η ίδια η αντεργατική 6η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου αναφέρει:
«Μετά την πάροδο του τριμήνου (σ.σ. από τις 12 Μάη του 2014) και εφόσον εν τω μεταξύ δεν έχει συναφθεί νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, εξακολουθούν να ισχύουν από τους κανονιστικούς αυτούς όρους αποκλειστικώς οι όροι εκείνοι που αφορούν α) τον βασικό μισθό ή το βασικό ημερομίσθιο και β) τα επιδόματα ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικινδύνου εργασίας, εφόσον τα επιδόματα αυτά προβλέπονταν στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας που έληξαν ή καταγγέλθηκαν, ενώ παύει να ισχύει κάθε άλλο προβλεπόμενο απ’ αυτές επίδομα».
Επομένως, εξακολουθούν να ισχύουν ο βασικός μισθός (ή το βασικό ημερομίσθιο) και τα συγκεκριμένα επιδόματα (παγωμένα) των κλαδικών συμβάσεων εργασίας.
Η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου, προβάλλοντας μόνο το ζήτημα του κατώτατου μισθού των 751 ευρώ και κρύβοντας το γεγονός ότι ισχύουν οι κλαδικές συμβάσεις εργασίας, τις οποίες όμως μαζικά δεν εφαρμόζουν οι καπιταλιστές, ενταφιάζει αυτές τις συμβάσεις, οι οποίες εξακολουθούν να ισχύουν. Παραπέρα η συγκυβέρνηση Τσίπρα- Καμμένου απεμπολεί την υποχρέωσή της να βρει τρόπους για να εφαρμόζονται οι κλαδικές συμβάσεις εργασίας στην πράξη, κλείνοντας το μάτι στους καπιταλιστές να συνεχίσουν να πληρώνουν με βάση τα 586 και 511 ευρώ μεικτά.
Η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου προσπαθεί, ακόμη, να κρύψει το θάψιμο των κλαδικών συμβάσεων, ανακοινώνοντας ότι θα νομοθετήσει τη δυνατότητα να υπογράφονται ελεύθερες συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Αποφεύγει, όμως, όπως ο διάβολος το λιβάνι, να πει το παραμικρό για τη βάση από την οποία θα ξεκινήσουν και τα επιδόματα που θα περιλαμβάνουν. Οι λόγοι είναι προφανείς. Θέλει να παγιδεύσει την εργατική τάξη και όλους τους μισθωτούς εργαζόμενους.
Οι εργαζόμενοι, αντί να εκλιπαρούν τη συγκυβέρνηση να επαναφέρει το βασικό μισθό των 751 ευρώ (υπόσχεση που, όπως αποδείξαμε, είναι παραμύθι), πρέπει να αγωνιστούν για:
– Να εφαρμοστούν στην πράξη οι Κλαδικές και λοιπές Συμβάσεις Εργασίας.
– Να υποχρεωθούν οι καπιταλιστές να καταβάλλουν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ όλες τις ασφαλιστικές εισφορές.
ΥΓ. Υπάρχει και το τεράστιο ζήτημα πόσοι καπιταλιστές καταβάλλουν τις εισφορές στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (και πότε). Αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο χωριστής έρευνάς μας. Οι ενδείξεις λένε ότι ένα σημαντικό τμήμα των καπιταλιστών δεν καταβάλλει τις εισφορές στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
