Ολες οι ρυθμίσεις του αντεργατικού και αντιλαϊκού πολυνομοσχέδιου -σκούπα, που ψηφίστηκε την περασμένη Τρίτη στη Βουλή, προβλέπονται λεπτομερώς στο νέο αναθεωρημένο Μνημόνιο (δεύτερη αναθεώρηση, μετά από εκείνη του Αυγούστου). Ετσι εξηγείται το γεγονός ότι, μολονότι το Μνημόνιο υπογράφτηκε στις 22 Νοέμβρη, δόθηκε στη δημοσιότητα το βράδυ της Πέμπτης 9 Δεκέμβρη, λίγες ώρες πριν δοθεί το πολυνομοσχέδιο. Η κυβέρνηση εφάρμοσε την τακτική του κεραυνοβόλου πολέμου. Να μην ξέρουν οι εργαζόμενοι τι έρχεται. Εδωσε στη δημοσιότητα το πολυνομοσχέδιο Παρασκευή, μέρα επικοινωνιακά νεκρή, για να το ψηφίσει με συνοπτικές διαδικασίες Δευτέρα-Τρίτη, χωρίς να προλάβουν να γίνουν ζυμώσεις και να οργανωθούν αντιστάσεις. Και ταυτόχρονα έδωσε στη δημοσιότητα το καινούργιο Μνημόνιο, για να μην προλάβει να γίνει καμιά συζήτηση επ’ αυτού. Στο κόλπο και η πουλημένη συνδικαλιστική γραφειοκρατία, που είχε αποφασίσει πριν από δυο μήνες 24ωρη απεργία για τις 15 Δεκέμβρη, δίνοντας στην κυβέρνηση την άνεση να σχεδιάσει την τακτική της.
Εκείνο που επιβεβαιώνεται για μια ακόμη φορά είναι πως το Μνημόνιο είναι κινούμενη άμμος. Σε κάθε επικαιροποίηση, από τη μια συγκεκριμενοποιούνται μέτρα που προηγουμένως περιγράφονταν γενικά και, από την άλλη προστίθενται νέα μέτρα. Τα νέα μέτρα, μάλιστα, αναφέρονται ακόμα και σε θέματα που μπορούν να χαρακτηριστούν λεπτομέρειες, γεγονός που δείχνει το χαρακτήρα της επιτήρησης. Η τρόικα δεν ασκεί μια γενική οικονομική εποπτεία, αλλά συμπεριφέρεται σαν κυβέρνηση, ασκώντας οικονομική και κοινωνική πολιτική ακόμα και στις λεπτομέρειες, όπως θα δούμε παρακάτω.
Μεγαλώνει το πακέτο
Οταν υπογράφτηκε και ψηφίστηκε το Μνημόνιο, μας πληροφόρησαν ότι θα εφαρμόσουν μέχρι και το 2013 ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εξοικονόμησης 30 δισ. ευρώ. Τόσο ήταν το συνολικό πακέτο, μοιρασμένο με τάξη σε κάθε χρόνο. Εκτοτε, τα κυβερνητικά στελέχη μάς διαβεβαίωναν πως το Μνημόνιο θα εκτελεστεί κανονικά, ο ίδιος δε ο Παπανδρέου, από το βήμα της ΔΕΘ, διακήρυξε πως το Μνημόνιο τελειώνει το 2013. Βέβαια, από τότε μεσολάβησε ο «αγώνας για την επιμήκυνση», αυτός όμως αφορά μόνο την αποπληρωμή των δόσεων μετά το 2014. Το συνολικό μέγεθος των παρεμβάσεων υποτίθεται πως δεν αλλάζει. Το πακέτο υποτίθεται πως παραμένει στα 30 δισ. ευρώ.
Στο πρόσφατο επικαιροποιημένο Μνημόνιο, όμως, διαβάζουμε: «Η κυβέρνηση θα προσδιορίσει τα υπόλοιπα μέτρα που είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων του ελλείμματος για το 2014 στη μεσοπρόθεσμη έκθεση στρατηγικής για τον προϋπολογισμό το Μάρτιο. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις υποδεικνύουν την ανάγκη προσδιορισμού σειράς πρόσθετων διαρθρωτικών μέτρων ύψους περίπου 5 τοις εκατό του ΑΕΠ που πρέπει να υλοποιηθούν την περίοδο 2012-14».
Σπεύδουμε να διευκρινίσουμε πως δεν πρόκειται για μέτρα που υπαγορεύονται από την τελική αναθεώρηση του ελλείμματος που έκανε η Eurostat. Η αύξηση της Εurostat ήταν 1,8% του ΑΕΠ και όχι 5%. Επιπρόσθετα, υποτίθεται πως το 1,8% θα καλυφθεί μέσα στο 2011, ενώ στο επικαιροποιημένο Μνημόνιο γίνεται λόγος για νέα μέτρα που θα αφορούν την περίοδο 2012-14.
Για τι ποσό μιλάμε; Με βάση τις προβλέψεις για την εξέλιξη του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια (πήραμε το μέσο όρο), μιλάμε για 11,8 δισ. ευρώ! Δηλαδή, το πακέτο των 30 δισ., αν προσθέσουμε και το 1,8% του ΑΕΠ που προσέθεσε στο έλλειμμα η Eurostat, γίνεται 47 δισ. ευρώ. Δηλαδή, το αρχικό πακέτο αυξάνεται κατά 57%! Και αυξάνεται στη ζούλα, χωρίς να γίνει καμιά συζήτηση. Ελάχιστες εφημερίδες κάτι έπιασαν, αλλά δεν έδωσαν καμιά πολιτική σημασία σ’ αυτό. Οσο για την αντιπολίτευση, κοιμάται τον ύπνο του δικαίου.
Για ποιο λόγο προστίθεται αυτό το τόσο μεγάλο ποσό στο πακέτο; Γιατί απλούστατα τα νούμερα δεν βγαίνουν. Κι αυτό το ήξεραν από την αρχή. Πώς να βγουν τα νούμερα, όταν στο τέλος του προγράμματος το ελληνικό κράτος θα χρωστά περισσότερα απ’ όσα στην αρχή του; Πώς να βγουν τα νούμερα, όταν η οικονομία βυθίζεται σε «ύφεση» και τα φορολογικά έσοδα μειώνονται; Εβαλαν στην αρχή τα 30 δισ. ευρώ σαν ένδειξη και πλέον άρχισαν ν’ αυξάνουν το πακέτο.
Από πού θα αναζητηθούν αυτά τα πρόσθετα λεφτά; Οχι βέβαια από τους καπιταλιστές, αν αναλογιστούμε πως την περίοδο εκείνη υποτίθεται ότι θ’ αρχίσει η ανάπτυξη, οπότε οι επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να επιβαρυνθούν. Αλλωστε, όταν γίνεται λόγος για διαρθρωτικά μέτρα, ξέρουμε ότι αυτά αφορούν μισθούς σε δημόσιο και ΔΕΚΟ, συντάξεις, παροχές υγείας, διάφορες κοινωνικές δαπάνες.
Η συγκεκριμενοποίηση αναμένεται σύντομα, διότι στο κεφάλαιο που αφορά τις «Δράσεις για την τέταρτη αξιολόγηση (δράσεις που πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2011)» αναφέρεται: «Η κυβέρνηση παρουσιάζει μια έκθεση δημοσιονομικής στρατηγικής η οποία καθορίζει τα διαρθρωτικά μέτρα δημοσιονομικής στρατηγικής που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 5% του ΑΕΠ, τα οποία θα διασφαλίσουν την επίτευξη των στόχων του ελλείμματος μέχρι το 2014».
Επομένως, τότε που θα γίνεται η συζήτηση και θα φουντώνουν και πάλι τα τεχνητά διλήμματα και οι εκβιασμοί («πρέπει να πάρουμε την τέταρτη δόση, αλλιώς δεν θα έχουμε να πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις»), θα μας σκάσουν και το παραμύθι των νέων «διαρθρωτικών μέτρων», πέραν αυτών που περιλάμβανε αρχικά το Μνημόνιο.
Η ασφάλιση στο στόχαστρο
Οπως είναι γνωστό, το ασφαλιστικό σύστημα βρίσκεται από την αρχή στο στόχαστρο του Μνημόνιου. Η κυβέρνηση προσπάθησε να εξαπατήσει τους εργαζόμενους, ότι οι αλλαγές στον τομέα της κύριας σύνταξης τέλειωσαν και απομένουν πλέον μόνο οι αλλαγές στην επικουρική ασφάλιση και στα βαρέα και ανθυγιεινά. Βέβαια, από την αρχή ήταν σαφές πως έμπαινε ρήτρα, όμως τότε ζούσαμε το παραμύθι του Λοβέρδου, που επέμεινε πως δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρξει καμιά παραπέρα επιβαρυντική ρύθμιση. Τώρα, έφτασε ο χρόνος να ειπω- θούν τα πράγματα πιο καθαρά.
Με τη στυγνή τεχνοκρατική γλώσσα, το Μνημόνιο περιλαμβάνει κεφάλαιο με τον τίτλο «Αναμένουμε την ολοκλήρωση της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης το 2011, με την πλήρη εξοικονόμηση των προβλεπόμενων εξοικονομήσεων», στο οποίο η κυβέρνηση αναλαμβάνει την εξής υποχρέωση: «Για να διασφαλίσουμε ότι τόσο τα κύρια όσο και τα επικουρικά συνταξιοδοτικά ταμεία είναι βιώσιμα (με την αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης να περιορίζεται στις 2,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ για την περίοδο 2009-2060) έχουμε ήδη δεσμευθεί να προσαρμόσουμε τις παραμέτρους του κύριου συνταξιοδοτικού συστήματος εάν χρειαστεί και θα μεταρρυθμίσουμε σε ξεχωριστή βάση τα επικουρικά ταμεία και τα ταμεία πρόνοιας. Οι όποιες αναγκαίες προσαρμογές θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του Ιουνίου 2011 και θα υλοποιηθούν όχι αργότερα από το τέλος του 2011, σε διαβούλευση με τους ειδικούς από το Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΚΤ».
Οπως αντιλαμβάνεστε, προαναγγέλλουν νέα αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης. Για να μειωθεί, φυσικά, όχι για να αυξηθεί. Επιπλέον, για πρώτη φορά στην ιστορία των Μνημονίων, μπαίνουν στην κλίνη του Προκρούστη και τα ταμεία πρόνοιας, που δίνουν το εφάπαξ και στηρίζονται αποκλειστικά σε εισφορές των εργαζόμενων. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, ότι μέσα στο 2011 θα βάλουν χέρι και στο εφάπαξ τουλάχιστον των δημοσίων υπαλλήλων, δεδομένου ότι το Ταμείο το ‘χουν κατακλέψει και δεν έχει χρήματα.
Στο τμήμα που γίνεται η συγκεκριμενοποίηση των διάφορων μέτρων προβλέπεται ότι μέχρι το τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2011 θα πρέπει να ολοκληρωθεί η νέα μεταρρύθμιση έτσι που να επιτευχθεί «μείωση της συνολικής (βασικής, ανταποδοτικής, συμπληρωματικής και κάθε άλλης σχετικής σύνταξης) αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών του δημοσίου τομέα, για την περίοδο 2009-2060 κάτω των 2,5 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ».
Ας αναλογιστούμε μόνο την «πείνα» που έχει πέσει στα έσοδα των Ταμείων, για να καταλάβουμε τι μέλλεται να γίνει. Η ανεργία κάνει θραύση, οι διαθεσιμότητες, η εκ περιτροπής εργασία, η μερική απασχόληση κάνουν θραύση, οι καπιταλιστές δεν πληρώνουν εισφορές αλλά τις χρησιμοποιούν σαν κεφάλαιο κίνησης. Το Μνημόνιο, όμως, δεν ενδιαφέρεται για τα έσοδα, αλλά μόνο για τις δαπάνες. Γι’ αυτό και απαιτεί –εκτός των άλλων– και νέα επίθεση στις συντάξεις.
Σε ό,τι αφορά τις επικουρικές συντάξεις, το Μνημόνιο γίνεται συγκεκριμένο: «Ως το πρώτο τρίμηνο του 2012, η κυβέρνηση υλοποιεί τη μεταρρύθμιση των δευτερευουσών/επικουρικών συνταξιοδοτικών συστημάτων, αρχίζοντας τον υπολογισμό των παροχών με βάση το νέο σύστημα πλασματικών καθορισμένων εισφορών. Η κυβέρνηση παγώνει τις ονομαστικές επικουρικές συντάξεις και μειώνει τα ποσοστά αναπλήρωσης για τα κεκτημένα δικαιώματα, με βάση την αναλογιστική μελέτη που θα εκπονηθεί από την Εθνική Αναλογιστική Αρχή. Σε περίπτωση που η αναλογιστική μελέτη δεν είναι έτοιμη, τα ποσοστά αναπλήρωσης θα μειωθούν, αρχής γενομένης από την 1η Ιανουαρίου 2012, για την αποφυγή πρόσθετων ελλειμμάτων».
Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα, λοιπόν. Οι επικουρικές συντάξεις θα μειωθούν, ανεξάρτητα από την αναλογιστική μελέτη, η οποία άλλωστε είναι ένα πρόσχημα και γίνεται κατά παραγγελίαν. Θα βάλλουν όλα τα επικουρικά ταμεία σ’ ένα μύλο, θα τα αλέσουν και θα βγάλουν έναν πολτό επικουρικής σύνταξης-πείνας. Ο στόχος πλέον διακηρύσσεται ευθέως, ενώ την εποχή που ψηφιζόταν το Μνημόνιο και ο αντιασφαλιστικός νόμος έλεγαν απλώς ότι πρέπει να κοιτάξουν και την αναλογιστική ισορροπία των επικουρικών ταμείων. Αποθρασυμμένοι, πλέον, λένε στα ίσια ότι στόχος τους είναι να πετσοκόψουν και τις επικουρικές συντάξεις.
Απολύσεις στο δημόσιο τομέα
Σύμφωνα με το Μνημόνιο, μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 2011 θα πρέπει να έχει επιτευχθεί: «Μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα επιπροσθέτως του κανόνα της μιας πρόσληψης ανά πέντε συνταξιοδοτήσεις. Αυτό θα επιτρέψει εξοικονόμηση τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ».
Τα 600 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε περισσότερους από 20.000 εργαζόμενους σε ετήσια βάση. Δεδομένου ότι δεν θα φύγουν όλοι στην αρχή του χρόνου, μιλάμε σίγουρα για 30.000 άτομα, επιπλέον της εφαρμογής του κανόνα 1 πρόσληψη για κάθε 5 αποχωρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα έχουμε μόνο απολύσεις συμβασιούχων, αλλά θα πρέπει να περιμένουμε και απολύσεις από τις ΔΕΚΟ, γιατί δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν οι απαιτήσεις του Μνημόνιου και παράλληλα να έχουμε μαζικές μετατάξεις από τις ΔΕΚΟ στο Δημόσιο. Δεν αποκλείεται να επιχειρήσουν να διώξουν ακόμα και εργαζόμενους αορίστου χρόνου, από οργανισμούς που θα καταργηθούν ή θα συγχωνευτούν, επομένως θα πάψουν να υπάρχουν οι οργανικές θέσεις.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Πάγκαλος πριν από καιρό είχε πει στα ίσια, ότι μπο- ρούν να απολυθούν και μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι, στο βαθμό που πάψουν να υφίστανται οι οργανικές θέσεις στις οποίες έχουν προσληφθεί. Πράγματι, το άρθρο 103, παράγραφος 4 του Συντάγματος προβλέπει ότι «οι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν». Πρόκειται για διάταξη που ουδέποτε οδήγησε σε απολύσεις, μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί για απολύσεις από μια αδίστακτη δωσιλογική κυβέρνηση.
Υγεία: από την τσέπη των ασθενών
Μία από τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν μέχρι το τέλος του χρόνου είναι η εξής: «Η κυβέρνηση καθορίζει ένα σύστημα κοστολόγησης για τα νοσοκομεία με βάση τα ιατρικά περιστατικά, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για τη σύνταξη των προϋπολογισμών των νοσοκομείων από το 2013».
Εδώ φωτογραφίζεται το λεγόμενο «ανοιχτό νοσήλιο». Δηλαδή, τα νοσοκομεία θα κοστολογούν κάθε ιατρική πράξη όπως ακριβώς την κοστολογούν τα ιδιωτικά νοσοκομεία και θα χρεώνουν το κόστος στα ασφαλιστικά ταμεία. Με άλλα λόγια, το κράτος απεκδύεται κάθε ευθύνης του για χρηματοδότηση της νοσοκομειακής περίθαλψης και εγκαθιδρύονται αγοραίες σχέσεις μεταξύ νοσοκομείων και ασφαλιστικών ταμείων. Για την ακρίβεια, μεταξύ νοσοκομείων και ασθενών. Γιατί τα ασφαλιστικά ταμεία ήδη δεν μπορούν ν’ αντέξουν τις χρεώσεις, πόσο μάλλον όταν καθιερωθεί το ανοιχτό νοσήλιο που θα εκτινάξει τις χρεώσεις στα ύψη. Ετσι, θα κληθούν οι ασθενείς να βάλλουν ακόμα πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη.
Πριν φτάσουν στο ανοιχτό νοσήλιο, υπάρχουν τα άμεσα μέτρα. Αυτά είναι όλα όσα έχει ήδη ανακοινώσει η κυβέρνηση. Επειδή, όμως, η τρόικα αμφιβάλλει για την απόδοσή τους (όσο κι αν καμαρώνει ο Λοβέρδος για την υποταγή του, φαίνεται πως δεν έπεισε και τόσο τους τροϊκανούς), το Μνημόνιο σημειώνει: «Εάν η εφαρμογή των παραπάνω μέτρων είναι ανεπαρκής για την επίτευξη των επιδιωκόμενων εξοικονομήσεων, τόσο μέσα στο 2011 όσο και σε μεσοπρόθεσμη βάση, η κυβέρνηση θα εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα, μετά από συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ΕΚΤ και το προσωπικό του ΔΝΤ».
Αφού σημειώσει πως η κυβέρνηση επιβάλλει την πληρωμή σε όλα τα νοσοκομεία και κέντρα υγείας και διευρύνει τη λειτουργία του ολοήμερου ωράριου των νοσοκομείων και για να αυξηθούν τα έσοδα, το Μνημόνιο σημειώνει: «Η κυβέρνηση αυξάνει και διασφαλίζει την είσπραξη της συμμετοχής των ασθενών για υπηρεσίες εξωτερικών ιατρείων από 3 ευρώ σε 5 ευρώ και επεκτείνει αυτή τη χρέωση σε αδικαιολόγητες επισκέψεις στα επείγοντα περιστατικά».
Τι ακριβώς σημαίνει το τελευταίο; Τι σημαίνει αδικαιολόγητη επίσκεψη στα επείγοντα και ποιος θα διαπιστώνει το αδικαιολόγητο; Είναι προφανές ότι θα καλείσαι να πληρώσεις ακόμα κι αν σε πάνε σηκωτό με το ασθενοφόρο. Εμας, όμως, αυτή η αναφορά περί «αδικαιολόγητων επισκέψεων» μας οδηγεί στην υποψία ότι το επόμενο βήμα θα είναι η καθιέρωση πλαφόν ετήσιων επισκέψεων που θα καλύπτουν τα ασφαλιστικά ταμεία. Μόλις ξεπεράσει το πλαφόν, ο ασθενής θα καλείται να πληρώσει από την τσέπη του.
Αλλωστε, όλα είναι ανοιχτά κι ας λέει ο Λοβέρδος (κατά τη γνώριμη συνήθειά του), ότι τα έχει δρομολογήσει όλα. Το Μνημόνιο απαιτεί: «Η κυβέρνηση συστήνει μια ανεξάρτητη ομάδα εργασίας από ειδικούς εμπειρογνώμονες στον τομέα της υγείας, έργο της οποίας είναι η παραγωγή, μέχρι τα τέλη Μαΐου 2011, λεπτομερούς έκθεσης (λεπτομερές προσχέδιο) για μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του συστήματος υγείας (δημόσιου και ιδιωτικού). Αυτή η ομάδα εργασίας θα έχει πρόσβαση σε όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες και θα λαμβάνει επαρκή διοικητική υποστήριξη. Θα παράγει μια ενδιάμεση έκθεση το Μάρτιο του 2011».
Εργασιακός μεσαίωνας
Οπως σημειώσαμε στην αρχή, το Μνημόνιο ασχολείται ακόμα και με λεπτομέρειες που αφορούν τους μισθούς και τις εργασιακές σχέσεις. Μέσα από τις γραμμές του ξεπηδούν ανατριχιαστικές λεπτομέρειες που δείχνουν καθαρά ότι, πέρα από την εξασφάλιση των τόκων για τους τοκογλύφους του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου, στόχος της οικονομικής κατοχής είναι και η «κινεζοποίηση» του ελληνικού προλεταριάτου.
Υπάρχει, για παράδειγμα, πρόβλεψη για το πετσόκομμα των μισθών των τραπεζοϋπάλληλων: «Οι αρχές θα παρέχουν στις τράπεζες την απαραίτητη ευελιξία για τις αναγκαίες μειώσεις στο κόστος τους. Ως το τέλος Φεβρουαρίου 2011, οι αρχές θα καταθέσουν νομοθετικές ρυθμίσεις οι οποίες θα κατατάξουν όλους τους εγγεγραμμένους τραπεζικούς υπάλληλους στο ίδιο καθεστώς που ισχύει για τον ιδιωτικό τομέα ανεξάρτητα από το ιδιοκτησιακό καθεστώς της τράπεζας. Η ευρύτερη μεταρρύθμιση του συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων αναμένεται να αυξήσει την ευελιξία στον καθορισμό των μισθών και των συνθηκών εργασίας και στον χρηματοπιστωτικό τομέα».
Το κράτος δεσμεύεται να λειτουργήσει ως χωροφύλακας των τραπεζιτών, ρυθμίζοντας με νόμο θέματα που ανήκουν στο πεδίο των συλλογικών διαπραγματεύσεων, οι οποίες –κατά τα άλλα– είναι ακόμα… ελεύθερες! Η αναφορά στην «ευρύτερη μεταρρύθμιση του συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων» γίνεται κυρίως για τη διαιτησία. Δίνοντας στους καπιταλιστές το δικαίωμα της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία, τους εξασφαλίζει την έκδοση, με συνοπτικές διαδικασίες, διαιτητικών αποφάσεων που θα νομοθετούν και τις πιο παράλογες απαιτήσεις τους, ακόμα και στις περιπτώσεις που θα συναντήσουν αντίσταση από τους εργαζόμενους ή που η συνδικαλιστική γραφειοκρατία δεν θα τολμήσει να συναινέσει.
Στο κεφάλαιο «Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις – Για την ενδυνάμωση των θεσμών της αγοράς εργασίας» περιλαμβάνονται ένα προς ένα όλα τα μέτρα για τις συλλογικές συμβάσεις και τη διαιτησία, που ψηφίστηκαν με το πολυνομοσχέδιο. Με τη διαφορά ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται και για την κατάργηση της επέκτασης των κλαδικών και επαγγελματικών συμβάσεων σε όσους δεν εκπροσωπούνται στις διαπραγματεύσεις, ρύθμιση η οποία δεν περιλήφθηκε στο πολυνομοσχέδιο, προκειμένου να μπορεί να δημαγωγεί η Κατσέλη. Θα περιληφθεί σε επόμενη φάση (αναλυτικά γράφουμε στην ανάλυσή μας για το πολυνομοσχέδιο).
Ακόμα και στις λεπτομέρειες μπαίνει το Μνημόνιο. Π.χ. αναφέρει ότι η κυβέρνηση θα τροποιήσει τη νομοθεσία ώστε να επεκταθεί η δοκιμαστική περίοδος για τους νεοπροσληφθέντες στον ένα χρόνο. Επίσης, ότι θα καταργηθεί ο χρονικός περιορισμός για τους ενοικιαζόμενους εργαζόμενους (η κυβέρνηση σε πρώτη φάση τον διπλασίασε, από 18 σε 36 μήνες).
Υπάρχει ακόμα και η υποχρέωση της κυβέρνησης να καταργήσει τη ρύθμιση που προβλέπει υψηλότερο ωρομίσθιο για τους μερικής απασχόλησης εργαζόμενους. Πρόκειται για την προσαύξηση του 7,5% για όσους εργάζονται λιγότερες από 4 ώρες τη μέρα! Τα καθάρματα δεν αφήνουν τίποτα να πέσει κάτω. Την ίδια ώρα που μοιράζουν εγγυήσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ στους τραπεζίτες, αρπάζουν τη μπουκιά από το στόμα των πιο εξαθλιωμένων εργαζόμενων, εκείνων που πρέπει να ζήσουν με εργασία λιγότερη των τεσσάρων ωρών την ημέρα!
Νομίζουμε πως δεν πρέπει να μένει πια καμιά αμφιβολία σε κανέναν για το ότι το Μνημόνιο είναι κινούμενη άμμος. Οι δόσεις των δανείων είναι το πρόσχημα για να περνούν συνεχώς νέα μέτρα. Οχι μόνο για να εξασφαλίζουν οι τοκογλύφοι τους τόκους, αλλά και για να δημιουργήσουν ένα εργατικό δυναμικό «κινέζικου» τύπου.
