Σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο του ΕΟΠΥΥ (άρθρο 19, παρ. 1α του νόμου 3918/2011) έπρεπε να δίνεται από τον κρατικό προϋπολογισμό 0,6% του ΑΕΠ. Ο νόμος αυτός δημοσιεύτηκε στις 3 Μάρτη του 2011, δηλαδή σε μια χρονική στιγμή που είχε ήδη επιβληθεί η στυγνή μνημονιακή πολιτική από την κυβέρνηση Παπανδρέου.
Το 2012 και το 2013 τα κονδύλια από τον κρατικό προϋπολογισμό δόθηκαν, όπως προβλεπόταν από την προαναφερθείσα διάταξη του ιδρυτικού νόμου του ΕΟΠΥΥ. Από το 2014 άρχισε η μείωση της θεσπισμένης χρηματοδότησης του ΕΟΠΥΥ από τον κρατικό προϋπολογισμό. Οι μνημονιακές κυβερνήσεις (συμπεριλαμβανόμενης της συγκυβέρνησης Τσίπρα-Καμμένου) πετσόκοψαν την κρατική χρηματοδότηση, χωρίς να έχει τροποποιηθεί η διάταξη του νόμου 3918/2011. Συγκεκριμένα, το 2014 και το 2015 δόθηκαν από τον κρατικό προϋπολογισμό 633 εκατ. και 526 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα, ενώ στον προϋπολογισμό του 2016 προβλέπονται πάλι 526 εκατ. ευρώ.
Η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου ακολούθησε τη μνημονιακή πεπατημένη. Τον κρατικό προϋπολογισμό του 2015 συνέταξε και ψήφισε η συγκυβέρνηση των Σαμαροβενιζέλων. Οι Τσιπροκαμμένοι, ενώ μπορούσαν να αποκαταστήσουν την αδικία σε βάρος του ΕΟΠΥΥ, δεν το έκαναν. Οχι μόνο εφάρμοσαν ως είχε τον προϋπολογισμό του 2015, αλλά ενέγραψαν το ίδιο πετσοκομμένο ποσό και στον κρατικό προϋπολογισμό του 2016. Απαντώντας σε δική μας ερώτηση, στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στις 8 Γενάρη, ο λαλίστατος Γ. Κατρούγκαλος, είπε ότι κανιβάλιζαν τα χρήματα που έπρεπε να δοθούν στον ΕΟΠΥΥ, προκειμένου να πληρωθούν οι συντάξεις. Δεν είναι, όμως, αυτός ο λόγος και στη συνέχεια θα εξηγήσουμε ποιος είναι ο πραγματικός λόγος.
Παλιά τους τέχνη κόσκινο
Δραστική περικοπή της κρατικής χρηματοδότησης του κλάδου υγείας της Κοινωνικής Ασφάλισης δεν έγινε για πρώτη φορά το 2014. Κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια. Πρόκειται για μια πολύ παλιά τακτική των αστικών κυβερνήσεων, μπλε και πράσινων, πολύ πριν την επιβολή των μνημονίων. Αρχισε να εφαρμόζεται από τις κυβερνήσεις των αρχών της δεκαετίας του ’50, και μάλιστα πολύ άγρια καθώς δεν προβλεπόταν καθόλου κρατική χρηματοδότηση, όχι μόνο για τον κλάδο υγείας, αλλά και για τις συντάξεις και τις υπόλοιπες παροχές σε χρήμα για ασθένεια, εργατικό ατύχημα κτλ.
Τον Οκτώβρη του 1992 (κυβέρνηση Μητσοτάκη), εισήχθη διάταξη στο άρθρο 35 του αντιασφαλιστικού νόμου 2084/1992, σύμφωνα με την οποία έπρεπε να δίνονται από τον κρατικό προϋπολογισμό για τον κλάδο υγείας 3,8% επί των συνολικών αποδοχών των εργαζόμενων. Ομως, η διάταξη αυτή θα εφαρμοζόταν μόνο για τους εργαζόμενους που θα ασφαλίζονταν για πρώτη φορά από την 1η Γενάρη του 1993. Προφανώς, η διάταξη τέθηκε έτσι για να αποκλειστεί η πλειοψηφία των εργαζόμενων, που είχε πρωτοασφαλιστεί μέχρι τις 31 Δεκέμβρη του 1992. Περιορίζοντας την κρατική χρηματοδότηση στους νέους ασφαλισμένους, ελαχιστοποιούσαν το ποσό που έπρεπε να δίνει ο κρατικός προϋπολογισμός για τον κλάδο υγείας.
Μέχρι το 2003, τα ποσά για τον κλάδο υγείας, σύμφωνα με τη διάταξη του νόμου 2084/1992, καταβλήθηκαν. Σύμφωνα με στοιχεία από τους προϋπολογισμούς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, για τα έτη 2001, 2002 και 2003 τα ποσά αυτά ήταν 71,21 εκατ., 125 εκατ. και 144,6 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα. Εύκολα διαπιστώνει κανείς, ότι με την πάροδο των χρόνων το σχετικό κονδύλι που έπρεπε να καταβάλλει ο κρατικός προϋπολογισμός αυξανόταν, καθώς αυξάνονταν οι νέοι ασφαλισμένοι. Την τριετία 2001-2003 είχε υπερδιπλασιαστεί.
Αυτή η εξέλιξη δεν άρεσε στην κυβέρνηση Σημίτη, που έβαλε μπροστά τις διαδικασίες για να καταργήσει τη διάταξη του νόμου 2084/1992 που προέβλεπε κρατική συμμετοχή στον κλάδο υγείας. Το έργο ανέλαβε ο τότε υπουργός Εργασίας Δ. Ρέππας. Στην αρχή, ο Ρέππας δοκίμασε να καταργήσει τη σχετική διάταξη με τροπολογία στον αντιασφαλιστικό νόμο 3029/2002. Για μια σειρά λόγους, που δεν είναι του παρόντος να αναφερθούν, ο Ρέππας υπαναχώρησε και απέσυρε την τροπολογία. Ομως δεν είχε παραιτηθεί από την επιδίωξη, ούτε είχε αλλάξει την τακτική του. Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ πήρε το σχετικό κονδύλι από τον κρατικό προϋπολογισμό για τελευταία φορά το 2003 (144,6 εκατ. ευρώ). Μολονότι δεν είχε καταργηθεί η διάταξη του Ν. 2084/1992, το 2004 ο Ρέππας δεν έδωσε στο ΙΚΑ το σχετικό κονδύλι από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Τον Απρίλη του 2004 και το 2007 έγιναν εκλογές και τις κέρδισε η ΝΔ με αρχηγό τον Κ. Καραμανλή. Και οι δύο κυβερνήσεις του συνέχισαν την τακτική που εγκαινίασε η κυβέρνηση Σημίτη. Μέχρι και το 2009 δεν έδωσαν δεκάρα από τον κρατικό προϋπολογισμό στον κλάδο υγείας. Το ίδιο συνέχισε να κάνει η κυβέρνηση Παπανδρέου (Σεπτέμβρης του 2009) το 2010 και το 2011.
Πόσα λεφτά κλάπηκαν από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ από τη μη εφαρμογή της σχετικής διάταξης; Δεν μπορούμε να κάνουμε ακριβή υπολογισμό, γιατί λείπουν τα απαραίτητα στοιχεία. Δηλαδή, πόσοι ήταν κάθε χρονιά οι ασφαλισμένοι που ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά μετά την 1η Γενάρη του 1993. Αν πάρουμε σαν βάση το 2003, που δόθηκαν στον κλάδο υγείας 144,6 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό (ποσό που είναι το ελάχιστο, δεδομένου ότι εξακολούθησαν να αυξάνονται οι νέοι ασφαλισμένοι και κατ’ επέκταση και οι εισφορές), μπορούμε με απόλυτη βεβαιότητα να πούμε ότι οι πράσινες και μπλε κυβερνήσεις έκλεψαν την περίοδο 2004-2011 τουλάχιστον 1.157 εκατομμύρια ευρώ από τον κλάδο υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ!
Με τον αντιασφαλιστικό νόμο 2084/1992 (άρθρο 35, παρ. 5) προβλέφτηκε και συμμετοχή του συνταξιούχου για τον κλάδο υγείας (4% επί των συντάξεων) και συμμετοχή των φορέων που έδιναν τις συντάξεις (6% επί των συντάξεων). Ποια ήταν η τύχη αυτής της διάταξης, μέχρι την ψήφιση και δημοσίευση του ιδρυτικού νόμου του ΕΟΠΥΥ (Ν. 3918/2011), οπότε καταργήθηκε η συμμετοχή του φορέα στον κλάδο υγείας με 6%, δεν το γνωρίζουμε. Θα το ψάξουμε και θα επανέλθουμε.
Θεωρήθηκε μεγάλη η χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ!
Με το νόμο 3918/2011 έγιναν περικοπές στην κρατική χρηματοδότηση του κλάδου υγείας, καταφέροντας μεγάλο πλήγμα στον ΕΟΠΥΥ, από την ίδρυσή του ήδη.
Ενα από τα βασικά επιχειρήματα των πράσινων και μπλε κυβερνήσεων ήταν ότι είναι μεγάλη η κατανάλωση φαρμάκου στην Ελλάδα. Πρόκειται για μεγάλο ψέμα, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο προκειμένου να περισταλεί δραστικά η φαρμακευτική περίθαλψη στην Ελλάδα. Δεν πρόκειται για δικό μας συμπέρασμα. Στις αρχές της δεκαετίας του '90, μελέτη του ΙΟΒΕ (Ιδρυμα Οικονομικών και Οικομηχανικών Ερευνών), που ανήκει στο ΣΕΒ, απέδειξε ότι η Ελλάδα βρέθηκε από τη 12η στην προτελευταία θέση της ΕΕ των 15, όσον αφορά την κατανάλωση φαρμάκου. Αυτή η μελέτη, στην οποία καταγράφονταν και οι καταναλώσεις φαρμάκων και όχι μόνο οι δαπάνες, ήταν η τελευταία. Δεν επαναλήφθηκε γιατί τα δεδομένα της υπονόμευαν τη διαχρονική κυβερνητική προπαγάνδα περί πολυφαρμακίας και σπατάλης στην κατανάλωση φαρμάκου στη χώρα μας.
Με το ιδρυτικό νόμο του ΕΟΠΥΥ, λοιπόν, εισήχθη διάταξη που όρισε στο 0,6% του ΑΕΠ την κρατική συμμετοχή για την ενίσχυση των πόρων του ΕΟΠΥΥ. Ταυτόχρονα, καταργήθηκε και η διάταξη για συμμετοχή του φορέα συνταξιοδότησης στις δαπάνες του κλάδου υγείας με 6% επί των συντάξεων. Οπως αναφέραμε στην αρχή, από το 2014 άρχισε να ψαλιδίζεται η κρατική συμμετοχή του 0,6%, χωρίς να έχει καταργηθεί η σχετική διάταξη. Το 2014 και το 2015 δόθηκαν 633 και 526 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα, και για το 2016 προβλέπεται να δοθούν πάλι 526 εκατ. ευρώ.
Ποια ήταν τα κονδύλια που έπρεπε να δοθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό; Το 2014 και το 2015 έπρεπε να δοθούν 2.119 εκατ. ευρώ και για το 2016 έπρεπε να εγγραφούν στον προϋπολογισμό 1.047 εκατ. ευρώ, σύνολο για την τριετία 2014-2016 3.166 εκατ. ευρώ. Θα δοθούν μόνο 1.725 εκατ. ευρώ, μειώνοντας το προβλεπόμενο ποσό κατά 1.441 εκατ. ευρώ ή κατά 46%!
Οι χρηματοδοτικές ανάγκες του ΕΟΠΥΥ, προκειμένου να φυτοζωεί, παρέχοντας ιατροφαρμακευτικά «καθρεφτάκια» στους «ιθαγενείς», και όχι πραγματική και δωρεάν περίθαλψη, είναι τεράστιες. Η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου, αντί να ενεργοποιήσει την παρ. 5 του άρθρου 35 του νόμου, για συμμετοχή του ασφαλιστικού φορέα στις δαπάνες του κλάδου υγείας με το 6% επί των καταβαλλόμενων συντάξεων, κατέφυγε πάλι στη γνωστή λύση, επιβαρύνοντας τα «ιπποζύγια» με αύξηση κατά 2% της εισφοράς υγείας επί των κύριων συντάξεων και με επιβολή για πρώτη φορά κράτησης 6% επί των επικουρικών συντάξεων (παρασυρόμαστε κι εμείς από το συρμό και μιλάμε για επικουρική σύνταξη, ενώ θα έπρεπε να μιλάμε για προνοιακό φιλοδώρημα).
Τι θα κόψουν από τις συντάξεις;
Οι Τσιπροκαμμένοι παίζουν στην κυριολεξία με τα νούμερα. Στην έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, που συνοδεύει το μνημονιακό νόμο 4336/2015, αναφέρεται ότι το 2015 και το 2016 θα περικοπούν από τις συντάξεις (με την αύξηση των εισφορών για τον κλάδο υγείας) 422 και 854 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα. Μεταγενέστερα, στην εισηγητική έκθεση του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2016, εμφανίζουν άλλη εκδοχή, αναφέροντας ότι τα ποσά που θα κοπούν από τις συντάξεις το 2015 και το 2016 είναι 355 και 711 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα.
Οι πολιτικοί αυτοί αγύρτες είναι μαθημένοι στο ψέμα. Θεωρούν τον ελληνικό λαό τόσο ευκολόπιστο ώστε να καταπίνει τις ψευτιές τους χωρίς να διαμαρτύρεται. Ομως, μετά τις μέχρι τώρα εξελίξεις και ιδιαίτερα μετά τη διαφαινόμενη μετατροπή των συντάξεων σε φιλοδωρήματα, αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για τη συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου.
Οσα και αν είναι τελικά τα ποσά που θα κοπούν από τις συντάξεις με την αύξηση της εισφοράς για τον κλάδο υγείας, αυτά θα πάνε στον ΕΟΠΥΥ, με στόχο να το δοθεί ένα φιλί ζωής και να αποτραπεί προσωρινά το κλείσιμό του. Δε θα συνυπολογισθούν στα 2.250 εκατ. ευρώ που η συγκυβέρνηση δεσμεύτηκε να κόψει από τις συντάξεις (0,25% του ΑΕΠ το 2015 και 1% του ΑΕΠ το 2016). Στο πακέτο των 2.250 εκατ. ευρώ περιλαμβάνεται μέχρι στιγμής μόνο το κόψιμο 29,9 εκατ. ευρώ το 2015 και το 2016, που προκύπτει από την κατάργηση των λεγόμενων πρόωρων συντάξεων.
Αναμένεται το μεγάλο κόψιμο των συντάξεων και η κατάργηση του ΕΚΑΣ, με το νέο αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο, που θα είναι καταστροφικό για την εργατική τάξη, τους ανέργους, τους αγρότες και όλη την εργαζόμενη και σκληρά εκμεταλλευόμενη ελληνική κοινωνία. Γι’ αυτό και το νέο αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο δεν πρέπει να περάσει, όποιο και αν είναι το τίμημα, όσες θυσίες κι αν χρειαστούν.
ΥΓ. Την Παρασκευή 8 Γενάρη, στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο Κατρούγκαλος, έδειξε ότι θέλει δημοσιογράφους-κολαούζους που σαν νεκροθάφτες θα υπερασπίζονται τα κοινωνικά τερατουργήματά του. Μεταξύ των άλλων, έσπευσε να διαφημίσει το άρθρο 60 του σχεδίου που ο ίδιος διέρρευσε, που φέρει το τίτλο «Αντικειμενικό σύστημα τεκμαρτού υπολογισμού εισφορών». Είπε με το γνωστό του στόμφο, απευθυνόμενος στους συντάκτες: «Δεν θα έχετε προσέξει ενδεχομένως ότι έχουμε ένα άρθρο για αντικειμενικοποίση των εισφορών». Από την προηγούμενη ήδη μέρα, όχι μόνο «είχαμε προσέξει» τη συγκεκριμένη διάταξη, αλλά και είχαμε γράψει ποιος είναι ο πραγματικός της σκοπός: εργαλείο σ’ ένα σχέδιο διάλυσης της Κοινωνικής Ασφάλισης. Δεσμευτήκαμε, δε, ότι το επόμενο σχόλιό μας θα αφορά αυτό το ζήτημα.
