Χεζμπολά και Αντίσταση

Ποτέ άλλοτε στην ιστορία της Μέσης Ανατολής μία οργάνωση δεν έγινε τόσο δημοφιλής όσο η Χεζμπολά σήμερα. Οποια κι αν είναι η θέση των κάθε λογής αναλυτών, δημοσιογράφων και «ειδικών» πάνω στα τεκταινόμενα του πρόσφατου πολέμου, όλοι συμφωνούν ότι ο Χασάν Νασράλα έχει γίνει ήρωας στα μάτια των αραβικών λαών, απ’ το Κάιρο μέχρι τη Ραμάλα. Κι αυτό σίγουρα όχι επειδή είναι «καλός μουσουλμάνος», αλλά γιατί η οργάνωσή του πέτυχε την ταπεινωτική ήττα των Σιωνιστών σ’ ένα πόλεμο που μόνο με την αμερικανοβρετανική εισβολή στο Ιράκ μπορεί να συγκριθεί από την άποψη των καταστροφών.
 

► Ποιά είναι η Χεζμπολά;
 

Ποιά είναι όμως η οργάνωση που ταπείνωσε τόσο τον ισραηλινό νεοναζισμό; Ποιοί οι στόχοι της και η ταξική της φύση;

Πολλά έχουν γραφτεί για το ρόλο αυτής της οργάνωσης που ιδρύθηκε το 1982 από διάσπαση του κινήματος Αμάλ, την επαύριο της ισραηλινής εισβολής στο Λίβανο. Οι δυτικές κυβερνήσεις τη θεωρούν «τρομοκρατική», γι’ αυτό και ΗΠΑ, Καναδάς, Ολλανδία την έχουν θέσει στη λίστα με τις «τρομοκρατικές οργανώσεις», ενώ Βρετανία και Αυστρία έχουν θέσει στην ίδια λίστα μόνο την «Εξωτερική Οργάνωση Ασφαλείας» (External Security Organisation) της οργάνωσης, όπως χαρακτηρίζει το ένοπλο τμήμα της Χεζμπολά η Βρετανική κυβέρνηση (βλ. https://www.homeoffice.gov.uk/security/terrorism-and-the-law/terrorism-act/proscribed-groups). Σε μία προσπάθεια να σφίξει ο κλοιός γύρω απ’ τη Χεζμπολά, το Μάρτη του 2005, πέρασε στο Ευροκοινοβούλιο ψήφισμα που κατήγγειλε τις «τρομοκρατικές μεθόδους της Χεζμπολά» καλώντας όλα τα κράτη μέλη να ενεργήσουν έτσι ώστε να την σταματήσουν. Παρολαυτά δεν έθεσε άμεσο ζήτημα κατάταξής της στις «τρομοκρατικές οργανώσεις». Κι αυτό γιατί η Χεζμπολά δεν είναι μια «τυπική φανατική ισλαμική οργάνωση», όπως παρουσιάζεται απ’ τη Δύση, αλλά μια οργάνωση που μόνο «φανατική» δε μπορεί να χαρακτηριστεί.
 

Ο πολιτικός της λόγος διαφέρει από τις «άγριες κραυγές» για τζιχάντ των διάφορων οργανώσεων της Αλ-Κάιντα, παρά το γεγονός ότι πολλές φορές οι ηγέτες της Χεζμπολά έχουν μιλήσει πολύ σκληρά για την Αμερική. Παρολαυτά, η στάση της τόσο στο ζήτημα των γυναικών όσο και των μη μουσουλμάνων (που δεν τους θεωρεί συλλήβδην εχθρούς) είναι πολύ διαφορετική από το πρόσωπο που επιχείρησαν να της δώσουν στη Δύση. Γι’ αυτό, αν και η Δύση τη θεωρεί «τρομοκρατική», ο συνασπισμός «Αντίσταση και Ανάπτυξη» που υποστήριξε η Χεζμπολά (σε συνεργασία με την Αμάλ) κατόρθωσε να εκλέξει 35 απ’ τις 128 έδρες του λιβανέζικου κοινοβουλίου τον περασμένο Μάη (οι 14 απ’ τις οποίες ανήκουν στη Χεζμπολά) και να επικρατήσει συντριπτικά στο Νότιο Λίβανο κερδίζοντας και τις 23 έδρες που αντιστοιχούν στην περιφέρεια αυτή.
 

Κατά τη διάρκεια του πολέμου η Χεζμπολά κατόρθωσε να συσπειρώσει το 87% του λιβανέζικου πληθυσμού υπέρ της, στην τελευταία δημοσκόπηση που έγινε στις 26 Ιούλη στο Λίβανο για λογαριασμό του «Κέντρου Ερευνας και Ενημέρωσης της Βυρητού». Η καθολική αποδοχή της Αντίστασης που διεξήγαγε η Χεζμπολά φάνηκε ακόμα κι από τις ανταποκρίσεις των ελληνικών ΜΜΕ, με αποκορύφωμα τη δέηση υπέρ της Αντίστασης και του ίδιου του Νασράλα από ορθόδοξο ιερέα που αναμεταδόθηκε από ελληνικά τηλεοπτικά κανάλια!
 

Η δύναμη της Χεζμπολά δεν προέκυψε μόνο επειδή συμβολίζει την Αντίσταση στους Ισραηλινούς εισβολείς. Είναι πλέον ευρέως γνωστό, ότι η οργάνωση είναι «κράτος εν κράτει» μέσα στο Λίβανο, αφού ο μηχανισμός της πραγματοποιεί κρατικές λειτουργίες, από τη λειτουργία νοσοκομείων και σχολείων μέχρι το μάζεμα των σκουπιδιών. Πράγμα που παραδέχεται ακόμα και το CNN σε άρθρο του με τίτλο «Το μυστικό όπλο της Χεζμπολά», που δημοσιεύτηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου (25/7/2006). Ενώ σύμφωνα με το ειδησεογραφικό πρακτορείο του «Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων» του ΟΗΕ (IRIN, 29/3/06), η Χεζμπολά λειτουργεί τουλάχιστον τέσσερα νοσοκομεία, 12 κλινικές, 12 σχολεία και δύο αγροτικά κέντρα που προμηθεύουν με τεχνική βοήθεια και εκπαίδευση τους αγρότες. Διαθέτει επίσης περιβαλλοντικό τμήμα και ένα ευρύ πρόγραμμα κοινωνικής βοήθειας. Η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που δίνεται από την οργάνωση είναι φτηνότερη από τα περισσότερα ιδιωτικά νοσοκομεία της χώρας και δωρεάν στα μέλη της Χεζμπολά. Πολλά από αυτά τα ιδρύματα βρίσκονται στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές του Λιβάνου, όπως τα νότια προάστια της Βηρυτού, ο Νότιος Λίβανος και η κοιλάδα Μπεκάα, ενώ υπάρχουν ειδικά προγράμματα οικονομικής βοήθειας και συσσιτίων στις φτωχές οικογένειες.
 

Η Χεζμπολά σίγουρα δεν αγωνίζεται για να ανατρέψει τον καπιταλισμό στο Λίβανο. Αυτό που κάνει θυμίζει περισσότερο το σοσιαλδημοκρατικό «κράτος πρόνοιας», που αναδύθηκε σε διάφορες καπιταλιστικές χώρες μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, παρά μία κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση. Ομως αυτό, σε μία χώρα που το 35% ζει κάτω από το όριο φτώχειας (ποσοστό που είναι πολλαπλάσιο στο Νότιο Λίβανο), είναι αρκετό για να γίνει δημοφιλής. Κι έγινε ακόμα πιο δημοφιλής με την απόφασή της να αποζημιώσει τους πληγέντες από τον πρόσφατο πόλεμο με το Ισραήλ.

► Οι αποζημιώσεις
 

Να πως σχολιάζει ο γνωστός Βρετανός δημοσιογράφος Ρόμπερτ Φισκ την απόφαση της Χεζμπολά να αποζημιώσει τους πληγέντες: «Τα περισσότερα νοικοκυριά στο Νότο έχουν λάβει – ή συνεχίζουν να λαμβάνουν – μια ελάχιστη αποζημίωση 12.000 δολαρίων ή για νέα έπιπλα ή για να καλύψουν το κόστος του ενοικίου μίας οικογένειας μέχρι οι ομάδες της Χεζμπολά να ξαναφτιάξουν τα σπίτια τους. Τα χρήματα αυτά πληρώνονται σε μετρητά -σχεδόν όλα σε φρέσκα 100δόλαρα- σε 15.000 οικογένειες σε όλο το Λίβανο που η περιουσία τους καταστράφηκε απ’ τους Ισραηλινούς. Πρόκειται για ένα λογαριασμό 180 εκατ. δολαρίων που θα αυξηθεί πολύ περισσότερο όταν η ανοικοδόμηση κι άλλες αποζημιώσεις πληρωθούν. Στα 20 τετραγωνικά χιλιόμετρα των νοτίων προαστίων της Βηρυτού, που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή σημαντικά μέσα σε 35 μέρες ισραηλινών βομβαρδισμών, 500.000 κάτοικοι -οι περισσότεροι Σιίτες- έχασαν τα σπίτια τους.
Αλλά τα χρήματα ρέουν. Για παράδειγμα, ένας Σιίτης ιδιοκτήτης τεσσάρων ορόφων μιας πολυκατοικίας, ο Χουσεΐν Σελίμ, έχει ήδη λάβει 42.000 δολάρια σε μετρητά για την ιδιοκτησία και τα χαμένα έπιπλα. Κι η Χεζμπολά έχει υποσχεθεί να ξαναχτίσει ολόκληρη την περιοχή του δήμου με δικά της έξοδα» (Ιντιπέντεντ, 24/8/2006).
 

Κι ο Φισκ καταλήγει: «Είναι ο στρατός των εργατών της Χεζμπολά που του έχουν πει να ξαναχτήσει αυτά τα χωριά. Η πολιτική και οικονομική οργάνωση του αντάρτικου στρατού θα προσλάβει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους για να ανοικοδομήσουν μια πραγματική πόλη μέσα στη Βηρυτό και να μετατρέψουν την έρημη γη του Νοτίου Λιβάνου ξανά στα αγροτικά και καπνοπαραγωγά χωριά που υπήρχαν πριν από δύο μήνες» (στο ίδιο).
 

Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο (27/8/), συνεργεία μηχανικών της Χεζμπολά έχουν καταγράψει ήδη 182 πολυκατοικίες με 4.000 διαμερίσματα πλήρως κατεστραμμένα και άλλα 192 κτίρια με διάφορες ζημιές στα νότια προάστια της Βηρυτού και κοντεύουν να ολοκληρώσουν την καταγραφή σ’ αυτό τον τομέα. Φυσικά, η καταγραφή θέλει πολύ καιρό ακόμα για να ολοκληρωθεί σ’ όλη τη χώρα, αφού τα κατεστραμμένα κτίρια στο Νότιο Λίβανο εκτιμάται ότι ανέρχονται γύρω στις 15.000.

Πώς λοιπόν να μην ενισχυθεί η δημοτικότητα της οργάνωσης που όχι μόνο ήταν η μόνη που έδιωξε το 2000 τους Σιωνιστές απ’ το Νότιο Λίβανο και η μόνη που κατόρθωσε να τον ταπεινώσει έξι χρόνια αργότερα, αλλά φαίνεται να μην ξεχνάει και τους πληγέντες; Το ερώτημα που εύγλωττα τίθεται είναι πού θα βρει η Χεζμπολά αυτά τα λεφτά. Ενα ποσό τεράστιο, μια και οι ζημιές που προκάλεσε ο πόλεμος στη χώρα υπολογίζονται απ’ την κυβέρνηση σε 3.4 δισ. δολάρια. Πολλοί είναι αυτοί που την κατηγορούν ότι θα στηριχτεί στο Ιράν απ’ το οποίο υπολογίζουν ότι ήδη έχει πάρει 150 εκατ. δολάρια (όπως αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο, 27/8). Είναι άλλωστε γνωστό, ότι η οργάνωση διαθέτει άριστες σχέσεις με τη Συρία και το Ιράν, χώρες απ’ τις οποίες σίγουρα έχει αποκτήσει μεγάλο μέρος του οπλισμού της. Αλλωστε κι ο ίδιος ο εκπρόσωπος της Χεζμπολά, Χουσεΐν Ναμπούλσι, είχε δηλώσει στο ειδησεογραφικό πρακτορείο του ΟΗΕ σε ανύποπτο χρόνο, ότι «δεν αποτελεί μυστικό ότι η Χεζμπολά λαμβάνει οικονομική βοήθεια από το Ιράν, αλλά όχι από τη Συρία. Η Συρία είναι τόσο φτωχή. Ο κόσμος πάντα τονίζει το γεγονός ότι παίρνουμε χρήματα απ’ το Ιράν αλλά δεν αναφέρει το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δίνουν στο Ισραήλ 3 δισ. δολάρια το χρόνο» (IRIN 29/3/06).

Σίγουρα οι οικονομικές δοσοληψίες με το Ιράν δεν αποτελούν… επαναστατική πράξη, αλλά μη ξεχνάμε ότι δε μπορεί κανείς να αναζητά ταξική καθαρότητα σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολά που παίζουν κατά κύριο λόγο εθνικοαπελευθερωτικό ρόλο, έχοντας σίγουρα στο πλάι τους όχι μόνο τις πληβειακές μάζες αλλά και μικροαστικά και αστικά στρώματα. Αυτό δεν το λέμε έχοντας κάνει ολοκληρωμένη ανάλυση της λιβανέζικης κοινωνίας (δεν διεκδικούμε τις δάφνες των «ειδικών»), αλλά με το απλό σκεπτικό ότι δεν είναι δυνατόν μια οργάνωση να εκτελεί τόσες λειτουργίες κρατικού χαρακτήρα και να δίνει τέτοιες αποζημιώσεις χωρίς να έχει κάποια στήριξη σε αστικά στρώματα εντός της χώρας. Αυτό σίγουρα είναι στα «μείον» της οργάνωσης, σε καμία περίπτωση όμως δεν αναιρεί το λόγο να την υποστηρίζουμε όσο εκπροσωπεί την αντίσταση και οι μαχητές της χύνουν ποτάμια αίματος ενάντια στο Σιωνιστικό φασισμό και τους ιμπεριαλιστές πάτρωνές του.

► Χεζμπολά και Αλ-Κάιντα
 

Ανοίγοντας μία παρένθεση θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η Χεζμπολά μπορεί να διαφοροποιείται από την Αλ-Κάιντα, όμως το «άσβεστο μίσος μεταξύ των δύο οργανώσεων», όπως ανέφεραν τα ελληνικά ΜΜΕ, δεν έχει αποτυπωθεί πουθενά. Σε συνέντευξή του στην αραβική εφημερίδα «Αλ Βατάν», στις 19/3/2002, ο Νασράλα είχε εξηγήσει γιατί οι δύο οργανώσεις δεν συνεργάζονται. Είχε πει χαρακτηριστικά ότι «η Χεζμπολά επικεντρώνεται κατά του σιωνιστικού σχεδίου και στην αντίσταση στην κατοχή… Η προτεραιότητα που κυβερνά τις σχέσεις μας, τις φιλίες μας και τις εχθρότητές μας, ή τις επαφές ή τις απομακρύνσεις από οποιονδήποτε είναι η διαμάχη με τον ισραηλινό εχθρό και η αντιπαράθεση με το σιωνιστικό σχέδιο». Σύμφωνα με τον Νασράλα, η οργάνωση του Μπιν Λάντεν προσανατολίζεται αλλού, στο Αφγανιστάν, τη Γιουγκοσλαβία και την Τσετσενία, γι’ αυτό και «μιλάμε για δύο διαφορετικές περιοχές και μάχες που αντιμετωπίζουν δυο τελείως διαφορετικούς εχθρούς. Γι’ αυτό το λόγο δεν συνεργαζόμαστε» (Al-Watan 19/3/02).
 

Το ψήφισμα 1701 επαναλαμβάνει την αναγκαιότητα του αφοπλισμού όλων των ένοπλων ομάδων εκτός του λιβανέζικου στρατού. Στην ουσία επαναλαμβάνει όσα αναφέρει το 1559, που ψηφίστηκε δυο χρόνια πριν (στις 2 Σεπτέμβρη 2004). Πόσο όμως είναι δυνατό κάτι τέτοιο;
 

Η «ειρηνευτική δύναμη» που θα μπει στη χώρα δεν θα έχει τέτοια δυνατότητα. Αυτό το ξεκαθάρισε ο ίδιος ο Κόφι Ανάν σε πρόσφατη δήλωσή του. Αλλωστε, αυτό ήταν και το αγκάθι μεταξύ Γάλλων και Αμερικανών, με τους πρώτους να φοβούνται να παίξουν αυτό το ρόλο και τους δεύτερους να πιέζουν το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας να στηρίζεται στο άρθρο 7 του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ που υποστηρίζει τη χρήση βίας. Τελικά, το σχέδιο που ψηφίστηκε στηρίχτηκε στο άρθρο 6, γι’ αυτό και οι Αμερικανοί πίεσαν στη συνέχεια για νέο ψήφισμα που θα σφίγγει ακόμα περισσότερο τον κλοιό γύρω από τη Χεζμπολά. Τέτοιο ψήφισμα δεν βγήκε ενώ ακόμα και οι Σιωνιστές «πάγωσαν» την απαίτηση για άμεσο αφοπλισμό της οργάνωσης συνιστώντας στις δυνάμεις του ΟΗΕ να προσανατολιστούν στην προσπάθεια να εμποδιστεί το λαθρεμπόριο όπλων για τον επανεξοπλισμό της.
 

Ομως, για την ώρα τα πράγματα δεν είναι καθόλου ξεκάθαρα κι ο λιβανέζικος στρατός που αναπτύχθηκε στο Νότιο Λίβανο κάθε άλλο παρά μπορεί να παίξει ένα τέτοιο ρόλο. Η κυβέρνηση του Λιβάνου μάλιστα το έθεσε ευθέως, ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αφοπλισμού της Χεζμπολά ισοδυναμεί με αυτοκτονία, τη στιγμή που ήταν η μόνη που αντιστάθηκε. Αλλά και μία ανακοίνωση που διανεμήθηκε στο εσωτερικό του λιβανέζικου στρατού, τη βδομάδα του δεκαπενταύγουστου, που αποκάλυψε ο «Γκάρντιαν» (19/8), δείχνει την αύξηση της δημοτικότητας της Χεζμπολά ακόμα και μέσα στο λιβανέζικο στρατό (που όταν αυτή πολεμούσε, αυτός έχαφτε μύγες στα βόρεια). Σύμφωνα με την ανακοίνωση αυτή, οι Λιβανέζοι στρατιώτες καλούνται να σταθούν «στο πλάι της αντίστασής σας και του λαού σας που εξέπληξε όλο τον κόσμο με την αποφασιστικότητά του και κατέστρεψε το πρεστίζ του αποκαλούμενου αήττητου στρατού μετά την ήττα του».
 

Αυτή η ανακοίνωση έφερε τον πανικό στις αντίθετες στη Χεζμπολά πολιτικές δυνάμεις μέσα στο Λίβανο που καλούσαν για τον αφοπλισμό της. Την ίδια στιγμή ο Νιζάρ Αμπτέλ Καντέρ (στρατηγός εν αποστρατεία και πρώην επιτελάρχης του στρατού), ο οποίος έχει στενή επικοινωνία με την διοίκηση του λιβανέζικου στρατού, δήλωνε ότι «ο στρατός γνωρίζει ότι υπάρχει από ένα όπλο σε κάθε σπίτι του Νοτίου Λιβάνου και δεν πρόκειται να ψάξει γι’ αυτά. Συμφώνησε όμως με τη Χεζμπολά, με την οποία διαθέτει άριστες σχέσεις συνεργασίας εδώ και χρόνια καθώς ένα μεγάλο μέρος του στρατού είναι απ’ το Νότιο Λίβανο, να παραδοθούν όσα όπλα βρεθούν». Ομως η Χεζμπολά έχει ήδη κρύψει τα όπλα της και ο οποιοσδήποτε «αφοπλισμός» θα είναι ένας αφοπλισμός «μαϊμού».
 

► Ποιο το μέλλον της αντίστασης;
 

Στην τελευταία του συνέντευξη στη λιβανέζικη εφημερίδα «Daily Star» (28/8/06), ο Νασράλα δήλωσε ότι αν η αντίσταση γνώριζε έστω και κατά 1% ότι το Ισραήλ θα απαντούσε μ’ αυτό τον τρόπο στην αιχμαλωσία των δύο ισραηλινών στρατιωτών, η οργάνωση δεν θα έκανε αυτή την ενέργεια. Είχαν προηγηθεί δηλώσεις ηγετικών στελεχών που έλεγαν ότι η οργάνωση δεν περίμενε τέτοια απάντηση απ’ τους Σιωνιστές, αλλά μια περιορισμένη επίθεση δύο τριών ημερών. Πράγμα που είχε κάνει άλλωστε παλαιότερα σε άλλες περιπτώσεις μαχών με τη Χεζμπολά.
 

Είναι σίγουρο ότι ο Νασράλα δεν έκανε τυχαία αυτές τις δηλώσεις. Προσπαθεί να απαντήσει σε εσωτερικές πιέσεις (από μικροαστικά ή αστικά στρώματα;), προσπαθώντας να δείξει πιο «μετριοπαθές» πρόσωπο; Θα φανεί το επόμενο διάστημα πού αποσκοπεί αυτή η στάση, αν σηματοδοτεί κάποια στροφή ή αποτελεί απλώς ένα προπαγανδιστικό τέχνασμα.

Ταυτόχρονα όμως στην ίδια συνέντευξη απέκλεισε τον αφοπλισμό της οργάνωσης και εγγυήθηκε ότι ο στρατός του δε θα φέρει όπλα δημόσια (αν τα βρούνε έχουν το δικαίωμα να τα κατασχέσουν, δήλωσε χαρακτηριστικά). Προέβλεψε επίσης ότι δεν θα υπάρξει δεύτερος γύρος (εφόσον οι Σιωνιστές αποχωρούν αντί να αυξάνουν τα στρατεύματά τους στην περιοχή) και εγγυήθηκε ότι η Χεζμπολά δεν θα απαντήσει σε σιωνιστικές προκλήσεις που θα πυροδοτήσουν ένα νέο πόλεμο για την ώρα, αν και εξακολουθεί να έχει το δικαίωμα να απαντά στις σιωνιστικές επιθέσεις στο Λίβανο.
 

Οι δηλώσεις Νασράλα αποτυπώνουν περισσότερο τον αναγκαστικό συμβιβασμό που έκανε η Χεζμπολά, παρά μια τακτική εγκατάλειψης της αντίστασης. Ομως, όπως και στην περίπτωση της Χαμάς, όσες δυνάμεις στο εσωτερικό της Χεζμπολά και να θέλουν ηπιότερη στάση απέναντι στο Ισραήλ, δεν τους αφήνει η ίδια η πραγματικότητα και η σιωνιστική βαρβαρότητα. Αυτή η βαρβαρότητα που ριζοσπαστικοποιεί όλο και περισσότερο τις αραβικές μάζες που βλέπουν ότι μόνο με το όπλο στο χέρι αντιμετωπίζεται ο φασισμός των Σιωνιστών.