Την Παρασκευή 8 Φλεβάρη ξεκίνησε στην πρωτεύουσα του Μαρόκο Ραμπάτ η δίκη 24 σαχράουϊ αγωνιστών. Η δίκη γίνεται σε στρατοδικείο, μολονότι αυτό απαγορεύεται όχι μόνο από τη διεθνή αλλά και από τη μαροκινή νομοθεσία. Οι συλλήψεις των αγωνιστών είχαν γίνει στις 8 Νοέμβρη του 2010, μέρα κατά την οποία ο στρατός εισέβαλε και διέλυσε την κατασκήνωση διαμαρτυρίας χιλιάδων Σαχράουι κοντά στη Λαγιούν, πρωτεύουσα της Δυτικής Σαχάρας. Εκτοτε βρίσκονται προφυλακισμένοι με τη δίκη τους να έχει αναβληθεί τρεις φορές μέχρι σήμερα.
Στις 9 Οκτώβρη του 2010, χιλιάδες Σαχράουι κατασκήνωσαν στην περιοχή Γκντιμ Ιζίκ, η οποία βρίσκεται 12 χιλιόμετρα από τη Λαγιούν της Δυτικής Σαχάρας, διαμαρτυρόμενοι για τη φτώχεια αλλά και την πολιτική διακρίσεων απέναντι στο λαό των Σαχράουϊ από την κυβέρνηση του Μαρόκο. Η κατασκήνωση διαμαρτυρίας διήρκεσε περίπου ένα μήνα και θεωρήθηκε από πολλούς διανοούμενους της Δύσης προάγγελος της «αραβικής άνοιξης». Οταν στις 8 Νοέμβρη ο μαροκινός στρατός εισέβαλε στην κατασκήνωση για να τη διαλύσει, ξέσπασαν συγκρού-σεις μεταξύ διαδηλωτών και στρατού, κατά τις οποίες σκοτώθηκαν 18 στρατιώτες και 36 πολίτες και τραυματίστηκαν πάνω από 900.
Οι συλλήψεις διαδηλωτών ξεπέρασαν τις τρεις χιλιάδες την ίδια μέρα και τις μέρες που ακολούθησαν, ενώ έγιναν και δεκάδες συλλήψεις πολιτικών ακτιβιστών, οι οποίοι βρίσκονταν σε λίστες που είχε καταρτίσει η κυβέρνηση του Μαρόκο πριν την εισβολή. Μετά την εισβολή του στρατού στην κατασκήνωση, οι διαδηλωτές κατευθύνθηκαν προς τη Λαγιούν, όπου συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις καταστολής και παράλληλα επιτέθηκαν και πυρπόλησαν τράπεζες, κυβερνητικά κτίρια και εκατοντάδες αυτοκίνητα.
Η δίκη των ακτιβιστών έχει ξεσηκώσει διεθνές κίνημα αλληλεγγύης, ενώ το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ έχει ζητήσει από την κυβέρνηση του Μαρόκο να τους απελευθερώσει και να δρομολογήσει τις διαδικασίες διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την αυτονόμηση της περιοχής από το Μαρόκο. Οι ακτιβιστές κατηγορού-νται για τους θανάτους των στρατιωτών και για τους ακρωτηριασμούς που υπέστησαν τα σώματα τους μετά θάνατον. Από τη μεριά τους οι κατηγορούμενοι υποστηρίζουν ότι η δίκη τους είναι πολιτική, λόγω της δράσης τους, κάτι το οποίο αρνείται να αναγνωρίσει το Μαρόκο.
Να θυμίσουμε ότι η Δυτική Σαχάρα βρίσκεται υπό την κατοχή του Μαρόκο από το 1975, ύστερα από την αποχώρηση των ισπανών αποικιοκρατών, ενώ από το 1975 έως το 1991 το Μέτωπο Εθνικής Απελευθέρωσης Δυτικής Σαχάρας Πολισάριο διεξήγαγε ένοπλο αγώνα για να διώξει τα στρατεύματα κατοχής του Μαρόκο. Ο πόλεμος σταμάτησε το 1991, ύστερα από διαπραγματεύσεις με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ. Η συμφωνία περιλάμβανε τη δέσμευση της κυβέρνησης να σεβαστεί το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Σαχράουιϊ και να διεξάγει δημοψήφισμα για ανεξαρτητοποίηση της περιοχής. Εκτοτε, η κυβέρνηση του Μαρόκο αθέτησε τη δέσμευσή της, ενώ έχει εφαρμόσει πολιτική διακρίσεων εναντίον του λαού των Σαχράουϊ. Παράλληλα, έχει μεταφέρει εκατοντάδες χιλιάδες μαροκινούς έποικους στην περιοχή, προκειμένου να αλλάξει τα δημογραφικά δεδομένα στην περιοχή.
