Η έκρηξη του παγιδευμένου αυτοκινήτου στο κέντρο της Βηρυτού την περασμένη Παρασκευή, που είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό 78 και τον θάνατο οκτώ ατόμων, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της λιβανέζικης ΚΥΠ, Βισάμ Αλ Χασάμ, που ήταν και ο στόχος της επίθεσης, ήταν επόμενο ν’ ανοίξει τον ασκό του Αιόλου σε μια χώρα που σπαράσσεται από εσωτερικές αντιθέσεις, οι οποίες στο παρελθόν οδήγησαν σ’ έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο που κράτησε 15 χρόνια (1975-1990).
Η φιλοδυτική αντιπολίτευση κατηγόρησε ανοιχτά το συριακό καθεστώς ότι σχεδίασε τη δολοφονία και ξεσήκωσε τους οπαδούς της σε διάφορες πόλεις του Λιβάνου, που συγκρούστηκαν με την αστυνομία, με αποτέλεσμα τουλάχιστον έξι νεκρούς. Μερικές εκατοντάδες διαδηλωτών επιχείρησαν να εισβάλουν στο γραφείο του πρωθυπουργού, πριν τους σταματήσει η αστυνομία με δακρυγόνα. Η συριακή κυβέρνηση καταδίκασε την επίθεση ως «δειλή και τρομοκρατική», ενώ η Χεζμπολά (που στηρίζει το καθεστώς Ασαντ) την καταδίκασε με τη σειρά της και δήλωσε ότι υποσκάπτει «τη σταθερότητα και την εθνική ενότητα». Οι Αμερικάνοι καταδίκασαν την επίθεση, χωρίς να αναφέρουν λέξη για τη Συρία, ενώ το Ισραήλ τηρεί σιγήν ιχθύος (η ιστοσελίδα του υπουργείου Εξωτερικών δεν είχε ούτε μια ανακοίνωση πάνω στο ζήτημα μέχρι την περασμένη Τρίτη).
Εύλογα προκύπτει το ερώτημα ποιος ήταν πίσω από τη δολοφονία. Η Συρία με τη Χεζμπολά, όπως τις κατηγορεί ο ισραηλινός Τύπος, ή μόνο το συριακό καθεστώς, όπως υποστηρίζει η φιλοδυτική αντιπολίτευση του Λιβάνου; Το Ισραήλ, όπως υπονοεί το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Press TV, για να υποσκάψει τη Χεζμπολά και τη Συρία στο Λίβανο; Ή η Αλ Κάιντα, για να αποσταθεροποιήσει την περιοχή; Χωρίς να αποκλείουμε καταρχάς κανένα από τα παραπάνω σενάρια, ας δούμε πως έχουν τα γεγονότα με την υπόθεση αυτή.
Ο Χασάμ ήταν ο αρχιασφαλίτης που ερευνούσε την υπόθεση της δολοφονίας του πρώην πρωθυπουργού του Λιβάνου Ραφίκ Χαρίρι το 2005. Τον περασμένο Ιούνη, το «Ειδικό Δικαστήριο για το Λίβανο», που έστησε ο ΟΗΕ, ενέπλεξε τέσσερα μέλη της Χεζμπολά στη δολοφονία Χαρίρι. Δεδομένου ότι ο Χασάμ ήταν ο αρχιασφαλίτης επικεφαλής της έρευνας στο εσωτερικό του Λιβάνου (στενά συνδεδεμένος με τη φιλοδυτική αντιπολίτευση), είναι ηλίου φαεινότερο ποιος κρυβόταν πίσω απ’ αυτές τις «αποκαλύψεις». Τον περασμένο Αύγουστο ο Χασάμ έστειλε στη φυλακή τον πρώην υπουργό Πληροφοριών και Τουρισμού, τον ελληνικής καταγωγής καθολικό Μάικλ Σαμάχα, γνωστό για τη φιλοσυριακή του στάση, που συνελήφθη με την κατηγορία ότι σχεδίαζε τρομοκρατικές επιθέσεις στη χώρα, σε συνεργασία με τον επικεφαλής της συριακής ΚΥΠ και έναν ακόμα σύριο αξιωματούχο. Ο Σαμάχα γρήγορα ομολόγησε την ενοχή του (χωρίς εξαναγκασμό –όποιος θέλει το πιστεύει– σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Λιβάνου Νατζίμπ Μικάτι, τον οποίο η λιβανέζικη φιλοδυτική αντιπολίτευση κατηγορεί ως… φιλοσύριο!) και ενέπλεξε τον ίδιο τον Ασαντ, όπως έγραψε η αγγλόφωνη εφημερίδα του Λιβάνου «The Daily Star» τον περασμένο Σεπτέμβρη.
Ωστόσο, δεν έγινε κανένας ιδιαίτερος ντόρος για το γεγονός. Τι όφελος θα είχαν επομένως η Συρία και η Χεζμπολά από τη δολοφονία του αρχιασφαλίτη; Αν ο Χασάν είχε στοιχεία που «καίνε» τη Χεζμπολά για τη δολοφονία του Χαρίρι, θα τα είχε παρουσιάσει ήδη (μετά πολλών επαίνων, ως φιλοδυτικός που ήταν), όμως κανένα νέο στοιχείο δεν είχε δοθεί στη δημοσιότητα, πέραν των κατηγοριών που το στημένο δικαστήριο του ΟΗΕ φρόντισε να αποδώσει σε τέσσερα μέλη της Χεζμπολά. Η Χεζμπολά συμμετέχει στην κυβέρνηση και κανέναν λόγο δε θα είχε να την αποσταθεροποιήσει πολιτικά. Με μια τέτοια δολοφονική επίθεση (παρόμοια είχε να γίνει από το 2008) ήταν σίγουρο ότι θα υποσκαπτόταν η κυβερνητική σταθερότητα και θα έπαιρναν αέρα οι φιλοδυτικές δυνάμεις.
Από την άλλη, γιατί το καθεστώς Ασαντ να σκοτώσει τώρα τον Χασάν; Από τη στιγμή που ο Σαμάχα έχει ήδη ομολογήσει την ενοχή του και έχει εμπλέξει το συριακό καθεστώς στην «τρομοκρατία», τι χειρότερο θα μπορούσε να περιμένει το συριακό καθεστώς από τις «αποκαλύψεις» του αρχιασφαλίτη; Πιθανότερο είναι, επομένως, η επίθεση να οργανώθηκε απ’ αυτούς που έχουν κάθε όφελος να ξεσηκώσουν τις φιλοδυτικές δυνάμεις και να υποσκάψουν τη φήμη της Χεζμπολά. Ο νοών νοείτω.
Τώρα, ο Λίβανος μοιάζει να μπαίνει σε εμφυλιοπολεμικά μονοπάτια. Μετά τις ταραχές που συγκλόνισαν τη χώρα το Σαββατοκύριακο, η κοινοβουλευτική ομάδα του φιλοδυτικού «Κινήματος για το Μέλλον» (του υιού Χαρίρι) ζητά την παραίτηση της κυβέρνησης και δηλώνει ότι δεν θα παίρνει μέρος σε οποιεσδήποτε πολιτικές δραστηριότητες: εθνικό διάλογο, κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις και πολιτικές συναντήσεις με την κυβέρνηση και τους αξιωματούχους της, μέχρι αυτή να παραιτηθεί. Αυτό θα σηματοδοτήσει νέα περίοδο αστάθειας για τη χώρα, που κανείς δε μπορεί να προβλέψει πού θα οδηγήσει.
