Την παράταση των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας για ένα εξάμηνο, μέχρι το τέλος Γενάρη του 2016, αποφάσισε η σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις 19 Ιούνη, παρά τις αντιδράσεις ισχυρών γερμανικών και άλλων ευρωπαϊκών καπιταλιστικών ενώσεων, τα συμφέροντα των οποίων πλήττονται από τις κυρώσεις, αλλά και την εκτίμηση πρόσφατης έκθεσης του Αυστριακού Ινστιτούτου Οικονομικής Ερευνας (WIFO) ότι οι επιπτώσεις των κυρώσεων είναι μεγαλύτερες από τις αρχικά προβλεπόμενες από τις Βρυξέλλες, το κόστος των οποίων υπολογίζεται σε 100 δισ. ευρώ και 2.5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε περίπτωση που οι κυρώσεις παραταθούν για λίγα χρόνια ακόμη. Υπενθυμίζουμε ότι τον Ιούλιο του 2014 επιβλήθηκαν αρχικά κυρώσεις στους τομείς των εξοπλισμών, της ενέργειας και του τραπεζικού συστήματος και στη συνέχεια προστέθηκαν η απαγόρευση χορήγησης βίζας και το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων σε μια σειρά ρώσους κυβερνητικούς αξιωματούχους και κορυφαίους οικονομικούς παράγοντες.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε χαρακτηρίζοντας την «τυχοδιωκτική στρατηγική των κυρώσεων» της Ευρωπαϊκής Ενωσης ως «απελπισμένο πολιτικό εκβιασμό», που δεν πρόκειται να κάνει τη Ρωσία να «θυσιάσει τα εθνικά συμφέροντα και την αρχειακή θέση της σε ζητήματα-κλειδιά». Ταυτόχρονα, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε την αντίστοιχη παράταση των κυρώσεων σε βάρος της ΕΕ, των ΗΠΑ, της Αυστραλίας, του Καναδά και της Νορβηγίας, που επιβλήθηκαν τον Αύγουστο του 2014 σε κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, φρούτα και λαχανικά.
Σημειωτέον ότι, παρόλο που πολλές χώρες της ΕΕ (Αυστρία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Τσεχία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα κ.ά.) έχουν εκφράσει επανειλημμένα τις επιφυλάξεις ή την αντίθεσή τους στη διατήρηση των κυρώσεων χαρακτηρίζοντάς τις αναποτελεσματικές και επιζήμιες, τελικά έβαλαν την ουρά στα σκέλια και υποτάχτηκαν στις εντολές του γαλλογερμανικού άξονα. Γεγονός που επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά ότι σε ένα ιμπεριαλιστικό συνασπισμό όπως η ΕΕ, η δύναμη του κεφαλαίου που εκπροσωπεί κάθε κυβέρνηση είναι αυτό που καθορίζει το ποιος παίρνει και επιβάλλει τις αποφάσεις. Τα συμφέροντα και οι θέσεις των πιο αδύναμων μελών ελάχιστα λαμβάνονται υπόψη. Απλά καλούνται και υποχρεώνονται να δώσουν τη συγκατάθεσή τους σε ειλημμένες αποφάσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, η στρατηγική συνεργασία και οι συμφωνίες της αστικής τάξης του γαλλογερμανικού άξονα με τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές καθορίζουν την πολιτική των κυρώσεων που επιβάλλουν στην ΕΕ.
Ωστόσο, η επιβολή των κυρώσεων δεν εμποδίζει πολλούς καπιταλιστές να συνεχίζουν τις μπίζνες με τη Ρωσία παρακάμπτοντας τις κυρώσεις.
Στις 18 Ιούνη, την ώρα που οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συζητούσαν στις Βρυξέλλες την εξάμηνη παράταση των κυρώσεων, η Gazprom, η ολλανδική Royal Dutch Shell, η γερμανική ΕΟΝ και η αυστριακή OMV υπέγραψαν κατά τη διάρκεια του ετήσιου Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ στην Πετρούπολη μνημόνιο συνεργασίας για την κατασκευή ενός νέου αγωγού, δυνατότητας μεταφοράς 55 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, που σημαίνει ότι θα μεταφέρει διπλάσιο όγκο αερίου απ’ αυτόν που μεταφέρει σήμερα ο βόρειος αγωγός (Nord Stream) στη Γερμανία. Οπως επισημαίνει σε σχετικό σχόλιό της η «Le Μonde», «παρά την ένταση στις σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Βρυξελλών, οι Ευρωπαίοι θα χρειαστούν περισσότερο αέριο στο κοντινό μέλλον και η Ρωσία, που θέλει να γίνει ένας αναντικατάστατος εταίρος για την Ευρώπη, είναι η μόνη χώρα που μπορεί να ανταποκριθεί στο αίτημά τους σε ανταγωνιστική τιμή». Παρεμπιπτόντως, να αναφέρουμε πως αυτή η συμφωνία δείχνει τι μέλλον έχει ο Greek Stream ή Νότιος Ευρωπαϊκός Διάδρομος, όπως ονομάστηκε τελικά, τον οποίο ο Π. Λαφαζάνης παρουσιάζει σαν ένα έργο που θα γίνει σίγουρα και τάχιστα.
Επίσης, σύμφωνα με ρεπορτάζ του ρωσικού πρακτορείου «Ria Novosti» (Russian, foreign companies find ways to bypass sanctions, 16/6/15), υπάρχουν νόμιμοι, ημινόμιμοι και παράνομοι τρόποι παράκαμψης των κυρώσεων και είναι όλοι πολύ διαδεδομένοι. Για παράδειγμα, ξένες εταιρίες διοχετεύουν τις εξαγωγές τους στη Ρωσία μέσω τρίτων χωρών, εκτός κυρώσεων, όπως η Τουρκία ή η Βραζιλία. Αλλες εταιρίες συνεχίζουν τις εξαγωγές προς τη Ρωσία χρησιμοποιώντας εργοστάσια που διαθέτουν σε τρίτες χώρες, όπως στην Κίνα και στην Ινδία. Ρωσικές εταιρίες που βρίσκονται στη λίστα των κυρώσεων ιδρύουν νέες εταιρίες και συνεχίζουν να παραγγέλλουν και να παραλαμβάνουν τα ίδια ακριβώς προϊόντα από τους ίδιους ευρωπαίους ή αμερικάνους προμηθευτές. Στον ενεργειακό τομέα, έχει επιτραπεί από τις ευρωπαϊκές Ρυθμιστικές Αρχές η συνεργασία ευρωπαϊκών εταιριών με τον κρατικό πετρελαϊκό όμιλο Rosneft για τη συνέχιση των εργασιών στην Αρκτική, παρόλο που τέτοιας κατηγορίας έργα απαγορεύονται από τις κυρώσεις. Ανάλογοι τρόποι παράκαμψης των κυρώσεων χρησιμοποιούνται και για τη συνέχιση του δανεισμού ρωσικών εταιριών από δυτικές τράπεζες.
Σημειωτέον ότι, παρά τη σκληρή ρητορική του Λευκού Οίκου εναντίον του Κρεμλίνου και τις πιέσεις που ασκεί στους Ευρωπαίους στο ζήτημα των κυρώσεων, αμερικάνικες εταιρίες και τράπεζες συμμετέχουν δυναμικά στο σπορ της παράκαμψης των κυρώσεων. Ετσι εξηγείται η αύξηση, σύμφωνα με τα ρωσικά στατιστικά στοιχεία, του εμπορίου Ρωσίας-ΗΠΑ κατά 6% στους δύο πρώτους μήνες του 2015, ενώ το ίδιο διάστημα οι οικονομικές συναλλαγές ΕΕ-Ρωσίας μειώθηκαν κατά 10%. Φυσικά, το τίμημα πληρώνουν κυρίως οι χώρες της ΕΕ, οι εξαγωγές των οποίων προς τη Ρωσία ήταν κυρίως αγροτικά προϊόντα, γαλακτοκομικά, κρέατα και ψάρια, που κινδυνεύουν να χάσουν οριστικά τη ρωσική αγορά, η οποία καλύπτεται πλέον με εισαγωγές από χώρες εκτός κυρώσεων. Για παράδειγμα, οι εισαγωγές κρέατος από την Τουρκία, σύμφωνα με τα επίσημα ρωσικά στοιχεία, έχουν αυξηθεί κατά 940% το πρώτο τετράμηνο του 2015 σε σχέση με την ίδια περίοδο το 2014, με αποτέλεσμα η Τουρκία να έχει γίνει ο τρίτος μεγαλύτερος προμηθευτής κρέατος για τη ρωσική αγορά μετά τη Λευκορωσία και τη Βραζιλία, με ποσοστό 11,1%. Το ίδιο διάστημα, η Κολομβία βρίσκεται στην πρώτη θέση στις εξαγωγές βοοειδών προς τη Ρωσία, οι οποίες έχουν αυξηθεί κατά 1000%. Οι εξαγωγές λαχανικών από το Πακιστάν έχουν αυξηθεί σε 18.000 τουλάχιστον τόνους από μόλις 1.000 τόνους την ίδια περίοδο το 2014, ενώ οι εξαγωγές ψαριών από τη Γροιλανδία και τα νησιά Φερόε έχουν αυξηθεί κατά 2.671% και 189% αντίστοιχα!
