Η Citigroup είναι η τέταρτη μεγαλύτερη αμερικάνικη τράπεζα βάσει κεφαλαιοποίησης (δηλαδή χρηματιστηριακής αξίας) και η μεγαλύτερη τράπεζα στον κόσμο βάσει ακαθάριστων κερδών. Εχει το μεγαλύτερο δίκτυο υπηρεσιών στην υφήλιο διαθέτοντας 12.000 γραφεία σε 107 χώρες παγκόσμια με πάνω από 200 εκατομμύρια καταθέτες. Μιλάμε για ένα τραπεζικό κολοσσό παγκόσμιας εμβέλειας. Γι’ αυτό και η ανακοίνωση ότι θα προβεί σε κλιμάκωση των μαζικών απολύσεων είναι ένα γεγονός που δε μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Δεν έφτανε που μέσα στο τελευταίο εννιάμηνο απέλυσε 23.000 εργαζόμενους, στόχος είναι η απόλυση άλλων 52.000, οι μισοί από τους οποίους θα απολυθούν άμεσα και οι υπόλοιποι μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2009. Συνολικά δηλαδή η Citigroup απολύει μέσα σε ενάμιση χρόνο το 20% του προσωπικού της παγκόσμια!
Η κακιά η ώρα…
Οι απολογητές του καπιταλισμού θα μιλήσουν ξανά για την «κακιά στιγμή» του αμερικάνικου χρηματοπιστωτικού συστήματος (η Citigroup, ως γνωστόν, ήταν χωμένη με τα μπούνια στα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια και τα «τοξικά» ομόλογα, χάνοντας γύρω στο 1.3 δισ. δολάρια από τα στεγαστικά και 1.4 δισ. από τα «τοξικά» ομόλογα το φθινόπωρο του 2007), θα μιλήσουν για την πτώση κατά 70% της αξίας των μετοχών της το 2008 και τη συνεχιζόμενη για τέταρτο τρίμηνο πτώση των κερδών της, με αποτέλεσμα η χρηματιστηριακή της αξία να πέσει κάτω από το ένα πέμπτο της αξίας της μέσα σε ένα μόλις χρόνο (από τα 250 στα 42.5 δισ. δολάρια). Θα μιλήσουν τέλος για τις μαύρες μέρες που περιμένουν την καημένη την τράπεζα, για την οποία ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι δεν πρόκειται να δει αύξηση κερδών πριν το 2010. Τι να σου κάνει ο κύριος Πάντιτ, ο διευθύνων σύμβουλος της… τραπεζούλας; Επόμενο είναι να ανακοινώσει απολύσεις και περιορισμό του «κόστους λειτουργίας», γιατί δεν είναι δυνατόν να γίνει διαφορετικά όταν η τράπεζα «μπαίνει μέσα»; Τι είναι δηλαδή, φιλανθρωπικό ίδρυμα; Εσείς τι θα κάνατε στη θέση του;
Ο βομβαρδισμός των «επιχειρημάτων» τεράστιος και καταθλιπτικός για τους αμύητους στα τεκταινόμενα στη χρηματοπιστωτική πιάτσα. Ανάθεμα στα «golden boys» που τα ’καναν θάλασσα και έριξαν στο βυθό τέτοιους κολοσσούς που «έδιναν ψωμί σε τόσες οικογένειες».
Η θάλασσα των κερδών
Ομως εμείς θα γίνουμε κακοί, πολύ κακοί. Γιατί πίσω από τις πλερέζες που φοράνε σήμερα οι καπιταλιστές κρύβεται το χρήμα που έχουν τσεπώσει τόσα χρόνια.
Είναι αλήθεια ότι η Citigroup βυθίζεται στο βούρκο που και η ίδια συνέβαλε να δημιουργηθεί. Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο, το βλέπεις ρίχνοντας και μόνο μια ματιά στο καθαρό εισόδημα που δηλώνει ο κολοσσός αυτός, όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 1. Τα στοιχεία συλλέξαμε από διάφορες πηγές και τα μετατρέψαμε σε σταθερά δολάρια 2007 (λαμβάνοντας υπόψη τον επίσημο πληθωρισμό). Οπως φαίνεται από τον πίνακα, λοιπόν, τα 3.6 δισ. δολάρια καθαρό εισόδημα το 2007 είναι κατά 64% κάτω από αυτά που δήλωνε δέκα χρόνια πριν (το 1997).
Αυτό είναι ένα στοιχείο που δείχνει το βάθος της κρίσης στα χρηματοκιβώτια των μεγαλοτραπεζών όπως η Citigroup. Ομως αυτή είναι η μία πλευρά της αλήθειας. Γιατί η άλλη πλευρά φαίνεται στη σωρευτική αύξηση του καθαρού εισοδήματος για όλη τη δεκαετία. Αυτό που φαίνεται λοιπόν από τον Πίνακα 1, είναι ότι η Citigroup, παρά τη μεγάλη κατρακύλα των κερδών της, έχει συσσωρεύσει ένα μεγάλο κομπόδεμα αξίας 64.7 δισ. δολαρίων μέσα στα τελευταία δέκα χρόνια, παρά τη χασούρα που είχε το 2007 (όπως φαίνεται στην γραμμή 8 του Πίνακα, που προκύπτει αν αθροίσει κανείς όλες τις μεταβολές των κερδών σε σχέση με το 1997, που φαίνονται στη γραμμή 6). Δηλαδή, η τράπεζα έχει 64.7 δισ. δολάρια περισσότερα απ’ αυτά που θα είχε αν το καθαρό της εισόδημα παρέμενε σταθερό καθ’ όλη τη δεκαετία.
Γι’ αυτό το λόγο, παρά την καταβαράθρωση των κερδών το 2007, η Citigroup όχι μόνο προχώρησε πρόσφατα στην εξαγορά της Wachovia (που μέχρι πρότινος ήταν η τέταρτη μεγαλύτερη τράπεζα στις ΗΠΑ), αλλά αποφάσισε και την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου κατά 75 δισ. δολάρια. Φυσικά, επειδή «τα λεφτά είναι πολλά», έβαλε το χεράκι του και το κράτος, μιας και η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου έγινε «μέσω κρατικών επενδυτικών κεφαλαίων, ιδιωτών επενδυτών και της στήριξης της αμερικανικής κυβέρνησης» («Ημερησία», αναδημοσίευση από τους Financial Times, 18/11/08), εφόσον η Citigroup ανήκει στο club των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που θα τσεπώσουν ζεστό χρήμα από το πακέτο του σχεδίου Πόλσον.
Ποιο είναι το συμπέρασμα που βγαίνει απ’ όλα αυτά; Οτι οι καπιταλιστές δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν βήμα πίσω από τη διασφάλιση των κερδών τους και μετακυλούν αμέσως τα βάρη της κρίσης στους εργαζόμενους. Μην τους πιστεύετε ότι «μπαίνουν μέσα»… Δεν ενδιαφέρονται για την αύξηση της ανεργίας και την εξαθλίωση των εργαζομένων και δεν πρόκειται να βάλουν δεκάρα τσακιστή από τα κέρδη που αποκόμισαν στις εποχές των «παχιών αγελάδων» για να επιβιώσουν οι εργάτες. Βάζουν το χέρι στην τσέπη μόνο όταν πρόκειται να εξαγοράσουν άλλες εταιρίες, για να συγκεντρωθεί το κεφάλαιο και η παραγωγή σε ακόμα λιγότερα χέρια. Η κρίση, λοιπόν, θα είναι ακόμα πιο καταστροφική, αν η εργατική τάξη δεν υψώσει το ανάστημά της…
