Ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα που θα ανακοινωθεί από τη στρατιωτική χούντα, το οποίο θα επικυρώνει την εκλογή ως προέδρου του Αμπντέλ Φατάχ Σίσι και την άσκηση και τυπικά πλέον της εξουσίας από το στρατό, ο πραγματικός νικητής των προεδρικών εκλογών είναι η μαζική αποχή.
Η εκλογή Σίσι ήταν εξαρχής σίγουρη. Ομως ο ίδιος και οι δυνάμεις που τον στηρίζουν ήθελαν μαζική προσέλευση στις κάλπες ως απόδειξη υποστήριξης στο πρόσωπό του από την συντριπτική πλειοψηφία της αιγυπτιακής κοινωνίας και νομιμοποίησης του πραξικοπήματος ανατροπής του ισλαμιστή προέδρου Μόρσι και του οργίου καταστολής που ακολούθησε ενάντια στη Μουσουλμανική Αδελφότητα και σε κάθε φωνή αντίστασης και διαμαρτυρίας. Ο ίδιος ο Σίσι είχε δηλώσει αρκετές φορές ότι ήθελε να προσέλθουν στις κάλπες 40 εκατομμύρια ψηφοφόροι, δηλαδή το 80% του εκλογικού σώματος. Με στόχο να ξεπεράσει κατά πολύ το Μόρσι, που είχε συγκεντρώσει 16 εκατομμύρια ψήφους στις προεδρικές εκλογές του 2011, στις οποίες συμμετείχε το 52% του εκλογικού σώματος.
Στο κενό οι εκκλήσεις για συμμετοχή
Ομως, παρά τις εκκλήσεις Σίσι για συμμετοχή ρεκόρ και την ξέφρενη προπαγανδιστική εκστρατεία που στήθηκε, η προσέλευση στις κάλπες ήταν απογοητευτική, πολύ χαμηλότερη από την αναμενόμενη, προκαλώντας πανικό και απεγνωσμένες κινήσεις από τη στρατιωτική χούντα και τα κρατικά και ιδιωτικά μίντια.
Η εικόνα έξω από τα εκλογικά τμήματα που μετέδωσαν τα διεθνή πρακτορεία στη διάρκεια τόσο του εκλογικού διήμερου 26 – 27 Μάη όσο και την τρίτη μέρα της παράτασης δεν έχει καμιά σχέση με την εικόνα που καλλιεργούσαν μήνες τώρα τα κρατικά και ιδιωτικά μίντια περί της τεράστιας λαϊκής αποδοχής και υποστήριξης στο πρόσωπο του εθνοσωτήρα Σίσι.
Τη Δευτέρα 26 Μάη, εκτός από μερικά εκλογικά τμήματα στο Κάιρο όπου οπαδοί του Σίσι τραγουδούσαν και χόρευαν στο ρυθμό ενός τραγουδιού γραμμένου ειδικά για τις εκλογές, σε πολλές περιοχές οι ουρές ήταν μικρές ή ανύπαρκτες, ενώ στα προπύργια της Μουσουλμανικής Αδελφότητας τα εκλογικά τμήματα ήταν στη συντριπτική πλειοψηφία έρημα. Οι αντιπρόσωποι στα εκλογικά τμήματα του δεύτερου υποψήφιου, του νασεριστή Χαμντίν Σαμπάχι, εκτιμούσαν ότι η προσέλευση στις κάλπες τη Δευτέρα ήταν 10 – 15%. Εκτίμηση που συμπίπτει με την αντίστοιχη ( 10 – 12%) του National Human Rights Council της Αιγύπτου, μια από τις εγχώριες οργανώσεις που παρακολουθούσε ως παρατηρητής τις εκλογές, ενώ τα κρατικά και ιδιωτικά μίντια την ανέβαζαν στο 20 – 30%.
Πανικός στα κανάλια
Το ίδιο βράδυ, όταν έκλεισαν οι κάλπες, τα τηλεοπτικά κανάλια άρχισαν να εξαπολύουν κεραυνούς οργής εναντίον του εκλογικού σώματος για τη χαμηλή συμμετοχή στις εκλογές, ενώ ο υπουργός Δικαιοσύνης απειλούσε με την εφαρμογή του νόμου που προβλέπει την επιβολή προστίμου 72 δολαρίων σε όσους δεν ψηφίσουν, μεγάλο ποσό για τους περισσότερους Αιγύπτιους.
Γνωστοί τηλεπαρουσιαστές σε αλλόφρονα κατάσταση επιδόθηκαν σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια με στόχο να αυξηθεί η συμμετοχή στις εκλογές επικρίνοντας δριμύτατα τους ψηφοφόρους, βρίζοντας, εκφοβίζοντας, απειλώντας, ακόμη και εκλιπαρώντας. Σκηνές απείρου κάλλους, που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο και προκαλούν πολύ γέλιο.
Ιδού, ενδεικτικά, μερικές. «Τι θέλετε; Θα φιλήσω τα πόδια των γονιών σας… Πρέπει να βγάλω τα ρούχα μου και να βγω γυμνός στον αέρα για να με πιστέψουν οι άνθρωποι;» ρωτούσε ο δημοφιλής τηλεσχολιαστής Tawfiq Okasha στο ιδιωτικό κανάλι al – Faraeen. Στη συνέχεια, θέτοντας το ερώτημα τι πρέπει να συμβεί σε μια γυναίκα αν προτιμήσει να πάει για ψώνια ή να μαγειρέψει την ημέρα της αργίας αντί να ψηφίσει, απάντησε χτυπώντας δυνατά το χέρι στο γραφείο και ουρλιάζοντας: «Αυτή πρέπει να τουφεκιστεί. Πρέπει να αυτοκτονήσει με πιστόλι». «Οποιος δεν πάει να ψηφίσει, δίνει φιλί ζωής στους τρομοκράτες. Πηγαίνετε να ψηφίσετε. Οσοι δεν πάνε είναι προδότες, προδότες, προδότες, που ξεπουλούν αυτή τη χώρα», φώναζε άλλος σχολιαστής στο ιδιωτικό κανάλι al – Nahar. «Πού είναι οι άνθρωποι; Πρέπει να κατέβουμε αύριο. Μόνο για αύριο. Κατεβείτε μόνο για μια ώρα. Για μισή ώρα», καλούσε η γνωστή τηλεπαρουσιάστρια Lamis al – Hadidi.Και συμπλήρωνε ο σύζυγός της Amr Adeeb, επίσης τηλεπαρουσιαστής: «Είμαι πρόθυμος να κόψω τις φλέβες μου για τη χώρα, τώρα, στον αέρα, για να πάνε οι άνθρωποι να ψηφίσουν».
Κινήσεις απόγνωσης
Η χαμηλή συμμετοχή ανάγκασε τη στρατιωτική χούντα να κηρύξει την τελευταία στιγμή τη δεύτερη μέρα των εκλογών αργία στο δημόσιο και στις τράπεζες και να καλέσει τους ιδιώτες καπιταλιστές να δώσουν άδεια στο προσωπικό τους με την ελπίδα να αυξηθεί η προσέλευση στις κάλπες. Χωρίς και πάλι το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Το κλίμα ήταν ακόμη πιο υποτονικό και η συμμετοχή ακόμη χαμηλότερη την Τρίτη 27 Μάη. Η κεντρική εκλογική επιτροπή έδωσε για το διήμερο συνολικά ποσοστό συμμετοχής 35% στα 53 εκατομμύρια του εκλογικού σώματος. Ποσοστό που θεωρείται από πολλούς αναλυτές υψηλότερο από το πραγματικό και φυσικά πολύ χαμηλότερο από το 52% των προεδρικών εκλογών του 2012.
Πανικόβλητη η στρατιωτική χούντα έδωσε εντολή στην εκλογική επιτροπή να παρατείνει για μια μέρα την ψηφοφορία με την ελπίδα να αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής. Χωρίς αντίκρισμα και πάλι. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των «Reuters» και «Associated Press», σε εκλογικά τμήματα στο Κάιρο και στην Αλεξάνδρεια υπήρχαν ελάχιστοι ή καθόλου ψηφοφόροι. Την ίδια εικόνα μετέφεραν και τα κανάλια που μετέδιδαν ζωντανά από περισσότερες από δέκα περιοχές της Αιγύπτου, ενώ αλάτι στην πληγή έριξαν ακόμη και φιλοκυβερνητικές εφημερίδες, όπως η «Al Shorouk», που κυκλοφόρησε με τίτλο «Οι κάλπες ψάχνουν για ψηφοφόρους» και η «Al Masry al Youm» με τίτλο «Το κράτος ψάχνει ψήφους».
Συν τοις άλλοις, η παράταση της ψηφοφορίας προκάλεσε αντιδράσεις. Η αμερικάνικη Democracy International, από τους ξένους παρατηρητές της εκλογικής διαδικασίας, δήλωσε ότι η παράταση της ψηφοφορίας «εγείρει πολλά ερωτηματικά σχετικά με την ανεξαρτησία της εκλογικής επιτροπής, την αμεροληψία της κυβέρνησης και την ακεραιότητα της εκλογικής διαδικασίας» και ανακοίνωσε ότι οι ομάδες των παρατηρητών της έξω από το Κάιρο ολοκλήρωσαν την αποστολή τους στις 27 Μάη και συνεπώς δεν θα παρακολουθούσαν την ψηφοφορία την ημέρα της παράτασης. Την ίδια μέρα και για τον ίδιο λόγο αποχώρησαν από την Αίγυπτο και άλλες ομάδες ξένων παρατηρητών, ενώ και ο Χαμντίν Σαμπάχι, ο αντίπαλος του Σίσι, απέσυρε τους αντιπροσώπους του από τα εκλογικά τμήματα της χώρας, καταγγέλλοντας «στρέβλωση της λαϊκής βούλησης» και άσκηση βίας σε βάρος αντιπροσώπων του.
Πλήγμα στο κύρος Σίσι
Μετά απ’ όλα αυτά, είναι φανερό ότι το εκλογικό αποτέλεσμα που θα ανακοινώσουν οι εκλογομάγειροι της στρατιωτικής χούντας δεν έχει ιδιαίτερη σημασία ούτε μπορεί να συγκαλύψει το γεγονός ότι ο πραγματικός νικητής των προεδρικών εκλογών είναι η μαζική αποχή.
Το αποτέλεσμα αυτό αποκαλύπτει ότι ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας, εκτός από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και τους υποστηρικτές της, γυρίζει την πλάτη στο Σίσι. Σε αποχή από τις εκλογές είχαν καλέσει, εκτός από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, το Κίνημα 6 Απρίλη και άλλες πολιτικές και νεολαιίστικες συλλογικότητες που είχαν παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη λαϊκή εξέγερση της 25ης Γενάρη του 2011. Μεγάλος απών από τις εκλογές ήταν η νεολαία καθώς και πολλοί αστοφιλελεύθεροι και κοσμικοί πολίτες που θεωρούν το Σίσι συνεχιστή του δικτατορικού καθεστώτος Μουμπάρακ, δεν έχουν πειστεί ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τα φλέγοντα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα ή καταδικάζουν το λουτρό αίματος και το όργιο καταστολής σε βάρος των Αδελφών Μουσουλμάνων και κάθε φωνής αντίστασης στη στρατιωτική χούντα. Είναι όμως επίσης έκφραση της βαθιάς δυσαρέσκειας και της απογοήτευσης ενός τμήματος της κοινωνίας που θεωρεί ότι πήγε χαμένο το αίμα των εκατοντάδων νεκρών και των χιλιάδων θυμάτων της λαϊκής εξέγερσης της 25ης Γενάρη και όσων ακολούθησαν.
Το αποτέλεσμα αυτό, εκτός των άλλων, υπονομεύει την εγκυρότητα της εκλογής Σίσι και συνιστά σοβαρό πλήγμα στο κύρος και στην αξιοπιστία του, ο οποίος ήθελε να χρησιμοποιήσει τη μαζική συμμετοχή για να στείλει το μήνυμα έξω και μέσα στη χώρα ότι απολαμβάνει την υποστήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας του πληθυσμού, ότι η ανατροπή Μόρσι δεν ήταν πραξικόπημα αλλά λαϊκή εξέγερση ανάλογη της 25ης Γενάρη του 2011 και ότι η εκστρατεία εξόντωσης του ισχυρότερου πολιτικού του αντίπαλου, της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, είναι «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας». Ταυτόχρονα, το αποτέλεσμα αυτό αποδομεί την εικόνα του σωτήρα της χώρας, του αναμφισβήτητου ηγέτη και μόνου ικανού να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της χώρας, που καλλιεργούσαν συστηματικά μήνες τώρα τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα που τον στηρίζουν.
