Στον τέταρτο γύρο φτάνει αισίως ο αγώνας… κατς που διεξάγεται μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ για το ποιος θα επιβάλει τους όρους του για το επικείμενο BREXIT.
Η Βρετανία επιζητεί μία μεταβατική περίοδο και θέλει από τώρα να συμφωνηθεί η σχέση της με την ΕΕ μετά από την αποχώρηση. Αυτό είναι που θέλουν και οι βρετανοί καπιταλιστές, οι οποίοι διά στόματος του προέδρου του Συνδέσμου Βρετανών Βιομηχάνων, Πολ Ντρέσλερ, απαιτούν μία συμφωνία. Το ερώτημα δεν είναι αν θα φύγουμε, λέει ο Ντρέσλερ, αλλά το πώς θα φύγουμε. Επαναλαμβάνοντας ότι οι βρετανικές εταιρίες είναι στενά συνδεδεμένες με την ΕΕ και ότι τα δύο τρίτα των εισαγωγών της Ανατολικής Αγγλίας προέρχονται από αυτήν, ο Ντρέσλερ υποστήριξε ότι αν η Βρετανία αποχωρήσει χωρίς συμφωνία, τα λιμάνια και τα αεροδρόμια της περιοχής θα αντιμετωπίσουν μεγάλη αναστάτωση και κατέληξε: «Οι επιχειρήσεις στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι καθαρές. Είναι κρίσιμο να σχεδιαστεί μια μεταβατική περίοδος μέχρι τρία χρόνια για την αποφυγή να φτάσουμε στο χείλος του γκρεμού σε περίπτωση μη συμφωνίας».
Από τη μεριά τους, οι Εργατικοί έχουν ξεκαθαρίσει ότι θα στοχεύσουν σε μία συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ, με τον σκιώδη υπουργό για το Brexit, Κιμ Στάρμερ, να δηλώνει ότι ενδεχόμενος τελικός προορισμός για το Εργατικό Κόμμα είναι η παραμονή σε ένα είδος «τελωνειακής ένωσης».
Από την άλλη μεριά, οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να μην δελεάζονται από τα βρετανικά «τσαλιμάκια». Ο διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit, Μισέλ Μπαρνιέ, απέρριψε κάθε συζήτηση, η Βρετανία να χαίρει «ειδικής μεταχείρισης» ως προς τη συμμόρφωση με τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε «μεταβατικής περιόδου» μετά το Brexit. Υποστήριξε δε ότι η Βρετανία, όσο παραμένει στην ενιαία αγορά, θα υπόκειται στους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς και τη δικαστική εξουσία των Βρυξελλών.
Αυτά τα αδιέξοδα βαθαίνουν την πολιτική κρίση στη Βρετανία, που σοβεί από τότε που έγινε το δημοψήφισμα, κέρδισε το Brexit και ο Ντέιβιντ Κάμερον παραιτήθηκε αφήνοντας τη θέση του στην Τερίζα Μέι. Το κόμμα των Τόρηδων κυβερνά πια με τη στήριξη ενός ακροδεξιού βορειοϊρλανδικού κόμματος, ενώ στο εσωτερικό του μαίνεται ο εμφύλιος ανάμεσα στους οπαδούς ενός «μαλακού» Brexit (που βρίσκονται σε ανοιχτή γραμμή με τους βρετανούς καπιταλιστές) και τους οπαδούς του «σκληρού» Brexit, με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών, Μπόρις Τζόνσον. Στη μέση η Μέι, μοιάζει με φουσκωτή κούκλα που η μια φράξια την πετάει στην άλλη και τανάπαλιν.
Η πρόσφατη ομιλία της «Θάτσερ τσέπης» (αυτό το προσωνύμιο της έχουν κολλήσει) στη Φλωρεντία κατέδειξε το στρατηγικό αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η ίδια και το κόμμα της. «Αυτό το κεφάλαιο της ευρωπαϊκής ιστορίας μπορεί να μνημονεύεται από τους ιστορικούς του μέλλοντος όχι ως μια σχέση που τελείωσε, αλλά ως μια νέα συμμαχία που άρχισε», διακήρυξε η Μέι, κάνοντας έκκληση για ένα «ομαλό» Brexit. Πρότεινε μια περίοδο μετάβασης, που θα ξεκινήσει μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων (31 Μάρτη του 2019). Δεν προσδιόρισε την περίοδο της μετάβασης, αλλά ο Τύπος κάνει λόγο για διετία. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι τα τέλη Μάρτη του 2021 τα πράγματα θα παραμείνουν ως έχουν: ελεύθερη διακίνηση αγαθών και μετακίνηση ανθρώπων και συμμετοχή της Βρετανίας στον κοινοτικό προϋπολογισμό, αλλά με ένα στάνταρ ποσό (20 δισ. λίρες, περίπου 22 δισ. ευρώ).
Οι Βρυξέλλες δεν μετακινήθηκαν από τη θέση τους ότι δεν πρόκειται να συμφωνήσουν σε οποιαδήποτε «ειδική μεταχείριση» της Βρετανίας, ενώ έγινε ολοφάνερο ότι με την πρόταση της Μέι μετακινήθηκε η βρετανική κυβέρνηση, γεγονός που αποκάλυψε την αδυναμία της σ’ αυτόν τον αγώνα κατς με τους ιμπεριαλιστές της ηπειρωτικής Ευρώπης. Είναι λογικό, μετά απ’ αυτά, στο Βερολίνο και το Παρίσι να περιμένουν τη νέα «προσφορά» της Μέι.
Η ομιλία της Μέι στη Φλωρεντία θεωρήθηκε (και ήταν) «άδειασμα» του Τζόνσον που είχε γράψει άρθρο 4.200 λέξεων στη «Ντέιλι Τέλεγκραφ» υπέρ του «σκληρού» Brexit, απορρίπτοντας κάθε ιδέα βρετανικής συμμετοχής στον κοινοτικό προϋπολογισμό κατά τη μεταβατική περίοδο. Ως γνήσιος λαϊκιστής, ο Τζόνσον επανέλαβε όσα έλεγε και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας των οπαδών του Brexit: αν σταματήσουμε να συμμετέχουμε στον κοινοτικό προϋπολογισμό, τότε η Βρετανία θα εξοικονομεί 350 εκατ. λίρες τη βδομάδα, που θα μπορούσαν να διατεθούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Στον Τζόνσον δεν απάντησε η πρωθυπουργός, αλλά ο επικεφαλής της Βρετανικής Στατιστικής Αρχής, Ντέιβιντ Νόργκροουβ, κατηγορώντας τον για «ξεκάθαρη παραποίηση των επίσημων στατιστικών». Αντίθετα, η Μέι αντιμετώπισε τον υπουργό της σαν… κακομαθημένο παιδί. «Ο Μπόρις είναι ο Μπόρις» είπε χαμογελώντας από καναδικού εδάφους. Αντίθετα, η υπουργός Εσωτερικών Αμπερ Ραντ, που στο δημοψήφισμα είχε ταχθεί με το Bremain του Κάμερον, δήλωσε ότι ο Τζόνσον «φαίνεται πως θέλει να οδηγήσει την κυβέρνηση από το πίσω κάθισμα»! «Η κυβέρνηση οδηγείται από το μπροστινό κάθισμα» απάντησε η Μέι στην υπουργό της, χωρίς να την κατονομάσει.
Οπως αντιλαμβάνεστε, αυτή δεν είναι εικόνα ιμπεριαλιστικής κυβέρνησης ικανής να χειριστεί ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, όπως είναι η αποχώρηση από την ΕΕ και η διαμόρφωση μιας νέας σχέσης της Βρετανίας με τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της ηπειρωτικής Ευρώπης. Τηρουμένων των αναλογιών, θυμίζει την κυβέρνηση Τσάμπερλεν πριν από τον Β παγκόσμιο πόλεμο, που προσπαθούσε να συγκρατήσει τη ναζιστική Γερμανία με την «πολιτική του κατευνασμού», αγνοώντας τις προειδοποιήσεις του Τσόρτσιλ και άλλων. Γι’ αυτό ανησυχούν οι βρετανοί καπιταλιστές. Γι’ αυτό τα ΜΜΕ προβλέπουν ότι η Μέι δε θ’ αντέξει να βγάλει τη θητεία της και θ’ αναγκαστεί να παραιτηθεί για να προκηρυχτούν εκλογές.
Και γι’ αυτό αναθάρρησαν οι Εργατικοί του Τζέρεμι Κόρμπιν, που από «λούζερ» και «απολίθωμα», προβάλλεται πλέον ως ο στιβαρός ηγέτης που θα σώσει τη Γηραιά Αλβιόνα από περιπέτειες. Λίγο πριν ξεκινήσει το συνέδριο του Εργατικού Κόμματος, που κράτησε ολόκληρη την εβδομάδα που διανύουμε, βουλευτές του κόμματος και πρόεδροι συνδικάτων απηύθυναν στον Κόρμπιν μια ανοιχτή επιστολή (δημοσιεύτηκε στον «Ομπζέρβερ»), ζητώντας του να δεσμευτεί στο συνέδριο ότι η Βρετανία θα παραμείνει στην ενιαία αγορά και ότι θα τεθεί τέλος στο «καταστροφικό Brexit». Φαίνεται πως ο Τόνι Μπλερ διευρύνει την επιρροή του. «Στο συνέδριό μας, αυτή την εβδομάδα, οι Εργατικοί θα πρέπει να δεσμευτούμε ότι θα παραμείνουμε στην ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, χωρίς να αποκλείουμε επιλογές σχετικά με το πώς θα επιτύχουμε αυτό το στόχο» (δηλαδή νέο δημοψήφισμα, αν χρειαστεί), αναφερόταν στην επιστολή, που προκάλεσε αίσθηση.
Ο Κόρμπιν απάντησε μέσω του BBC ότι λαμβάνει υπόψη του τα μέλη του κόμματος που θέλουν τη διατήρηση των στενότερων δεσμών με την ΕΕ, όμως δεν έκανε βήμα προς τη θέση τους (και θέση Μπλερ). Είπε μόνο πως μια μεταβατική περίοδος με πλήρη πρόσβαση στην ενιαία αγορά θα πρέπει να διαρκέσει όσο χρειάζεται. Εκείνο που ενδιαφέρει τον Κόρμπιν αυτή τη στιγμή είναι να εκμεταλλευτεί το μομέντουμ που έχουν ο ίδιος και το κόμμα του, για να γίνει πρωθυπουργός. Στην ομιλία του στο κλείσιμο του συνέδριου κάλεσε την Μέι «ή να συνέλθει ή να φύγει», αφήνοντας τους Εργατικούς να χειριστούν τις διαπραγματεύσεις για το Brexit. Αφού σημείωσε καυστικά ότι στο υπουργικό συμβούλιο της Μέι «ο ένας θέλει να φάει τον άλλο», ο Κόρμπιν κατέληξε με τη λαϊκιστική κορόνα: «Οι Εργατικοί είναι οι μόνοι που μπορούν να ενώσουν όσους θέλουν και όσους δε θέλουν το Brexit». Πώς θα γίνει αυτό το μαγικό; Με τον τρόπο που ο Τσίπρας θα έσκιζε τα Μνημόνια και τους εφαρμοστικούς τους νόμους και θα ανάγκαζε τη Μέρκελ να συμφωνήσει (ντάλα μεσημέρι μάλιστα)…
Οπως όλα δείχνουν, αυτοί που αποφάσισαν να φύγουν από την ΕΕ, εμφανιζόμενοι ως το δυνατό μέρος της διαπραγμάτευσης, οι Βρετανοί, το μόνο που κατάφεραν ήταν να βυθιστούν σε μια κρίση, ενδυναμώνοντας εκ των πραγμάτων το άλλο μέρος. Ετσι, στη διαπραγμάτευση με τον γερμανογαλλικό άξονα οι βρετανοί ιμπεριαλιστές προσέρχονται αδυνατισμένοι και χωρίς καθαρό στρατηγικό ορίζοντα.
