Η μεγαλύτερη σύνοδος κορυφής στη σύγχρονη ιστορία της Κίνας πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο στις 3, 4 και 5 Νοεμβρίου. 48 ηγέτες αφρικανικών κρατών, συνοδευόμενοι από 1.700 κυβερνητικούς αξιωματούχους και οικονομικούς παράγοντες, συγκεντρώθηκαν στην κινέζικη πρωτεύουσα για να πάρουν μέρος στην τριήμερη σινοαφρικανική σύνοδο.
Προσκεκλημένοι ως παρατηρητές ήταν ακόμη και οι ηγέτες πέντε αφρικανικών χωρών που έχουν αναγνωρίσει την Ταϊβάν.
Από μόνη της η σύνοδος αυτή αποτελεί ένα σημαντικό πολιτικό γεγονός, πρωτίστως όμως αποτελεί ένα οικονομικό γεγονός τεράστιας σημασίας. Αλλωστε, στο επίκεντρο της συνόδου ήταν η παραπέρα ανάπτυξη των οικονομικών δεσμών ανάμεσα στην Κίνα και τις αφρικανικές χώρες. Η Κίνα χρειάζεται το φυσικό πλούτο της Αφρικής, το πετρέλαιο και τις πρώτες ύλες για να τροφοδοτήσει τη βιομηχανίας της, επενδύει στην κατασκευή οδικών δικτύων, σιδηροδρομικών γραμμών, λιμανιών και γενικότερα έργων υποδομής, με στόχο την παραπέρα ανάπτυξη του διμερούς εμπορίου, και προσβλέπει στην υποστήριξη από τις χώρες της Αφρικής των θέσεων και των διπλωματικών της κινήσεων στα πλαίσια του ΟΗΕ και άλλων πολυεθνικών οργανισμών.
Από το τέλος της δεκαετίας του ’90, η οικονομική παρουσία της Κίνας στην Αφρική αναπτύσσεται ραγδαία. Η Κίνα είναι σήμερα ο τρίτος κατά σειρά εμπορικός εταίρος της Αφρικής, μετά τις ΗΠΑ και τη Γαλλία. Το διμερές εμπόριο, από τα 10 δισ. δολάρια το 2000, αναμένεται να φτάσει στα 50 δισ. φέτος και στα 100 δισ. μέχρι το 2010. Μεγάλο μέρος του εμπορίου αποτελεί το πετρέλαιο, αφού το ένα τρίτο των κινέζικων εισαγωγών πετρελαίου προέρχεται από την Αφρική, με ανοδική τάση. Το 2000, η Κίνα εισήγαγε από την Αφρική 4.5 βαρέλια πετρελαίου περίπου την ημέρα και το 2006 υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσει τα 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Επειδή στις παραδοσιακές πηγές και αγορές πετρελαίου ο ανταγωνισμός με τους δυτικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς της αφήνει ελάχιστα περιθώρια, η Κίνα κατευθύνεται κυρίως σε χώρες όπου ο ανταγωνισμός είναι μικρότερος, το ρίσκο μεγαλύτερο ή οι κυρώσεις σε βάρος τους εμποδίζουν τις δυτικές εταιρίες να κάνουν επενδύσεις. Για τους λόγους αυτούς, η Αφρική αποτελεί πρόσφορο έδαφος. Από το Σουδάν, για παράδειγμα, στο οποίο έχουν επιβληθεί κυρώσεις λόγω Νταρφούρ, η Κίνα προμηθεύεται το 10% των εισαγωγών πετρελαίου και έχει κάνει μεγάλες επενδύσεις στην σουδανική πετρελαϊκή υποδομή. Η Αγκόλα, αντί να εφαρμόσει τους όρους που ήθελαν να της επιβάλουν οι δυτικοί δανειστές το 2004, πήρε χαμηλότοκο δάνειο από την Κίνα, ύψους 2 δισ. δολαρίων και από τότε έχει ξεπεράσει τη Σαουδική Αραβία, που ήταν ο μεγαλύτερος προμηθευτής πετρελαίου της Κίνας. Στη Νιγηρία η κρατική εταιρία πετρελαίου αγόρασε το 45% του κοιτάσματος πετρελαίου και φυσικού αερίου Αkpo, που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, έναντι 2.3 δισ. δολαρίων. Στη συνέχεια, συνήψε με την κυβέρνηση συμφωνία ύψους 8 δισ. δολαρίων για την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής μεταξύ Λάγος και Κάνο και άλλων έργων υποδομής. Στην Κένυα, έχει αναλάβει την έρευνα για τον εντοπισμό κοιτασμάτων πετρελαίου σε έξι περιοχές στα βόρεια και στα νότια της χώρας.
Εκτός από τον τομέα του πετρελαίου, η Κίνα κινείται δραστήρια και σε άλλους τομείς για να ενισχύσει την οικονομική παρουσία και κατ’ επέκταση την πολιτική της επιρροή στην Αφρική. Για παράδειγμα, έχει διαγράψει χρέη 10 δισ. δολαρίων που όφειλαν στο κινέζικο κράτος 31 αφρικανικά κράτη. Εχει επίσης υπογράψει με 28 χώρες της Αφρικής συμφωνίες, με βάση τις οποίες 190 προϊόντα των χωρών αυτών εξάγονται αφορολόγητα στην Κίνα. Στη σύνοδο κορυφής του Πεκίνου, η κινέζικη κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των αφορολόγητων προϊόντων θα υπερδιπλασιαστεί.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου, υπογράφτηκαν 12 σημαντικές συμφωνίες μεταξύ κινέζικων εταιριών και αφρικανικών κυβερνήσεων και εταιριών, μεταξύ των οποίων η κατασκευή αυτοκινητόδρομων ταχείας κυκλοφορίας στη Νιγηρία, η εγκατάσταση τηλεπικοινωνιακού δικτύου στην Γκάνα και η ανέγερση εργοστασίου τήξης αλουμινίου στην Αίγυπτο. Στο κλείσιμο της συνόδου, η κινέζικη κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα διπλασιάσει μέχρι το 2009 την οικονομική βοήθεια προς τις χώρες της Αφρικής, ότι θα τους χορηγήσει προνομιακά δάνεια 3 δισ. και εξαγωγικές πιστώσεις 2 δισ. δολαρίων στα επόμενα τρία χρόνια, ότι θα αναλάβει την εκπαίδευση 15.000 τεχνικών στελεχών και ότι θα χρηματοδοτήσει την κατασκευή σχολείων και νοσοκομείων.
Ο κινέζικος ιμπεριαλισμός κάνει όλο και πιο δυναμική την οικονομική και πολιτική παρουσία του στο διεθνές προσκήνιο. Το μέλλον επιφυλάσσει πολλές ακόμη δυσάρεστες εκπλήξεις στους ανταγωνιστές του. Η πολιτική του στο ζήτημα του Ιράν είναι μόνο μια μικρή γεύση.
