Η τελευταία έκθεση του υπουργείου Εμπορίου για την εξέλιξη του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν) της αμερικάνικης οικονομίας αποτύπωσε με ακόμα πιο μελανά χρώματα την οικονομική κρίση που μαστίζει τις ΗΠΑ. Σε σχέση με την προκαταρκτική έκθεση για το 3ο τρίμηνο του 2008, που δημοσιεύτηκε στις 30 Οκτώβρη, η έκθεση για το ίδιο τρίμηνο που δημοσιεύτηκε την περασμένη Τρίτη 25 Νοέμβρη, υπολογίζει την πτώση του ΑΕΠ σε -0.5% (αντί -0.3% που ανέφερε η προκαταρκτική έκθεση), με τις καταναλωτικές δαπάνες να πέφτουν κατά 3.7% (αντί -3.1% στην προκαταρκτική έκθεση) και τις δαπάνες για «διαρκή καταναλωτικά προϊόντα» (δηλαδή οικιακό εξοπλισμό, μηχανήματα, ηλεκτρικές συσκευές, αυτοκίνητα κτλ) να πέφτουν κατά 15.2% (αντί -14.1%).
Οπως είχαμε σημειώσει σε προηγούμενο φύλλο της «Κ», μιλάμε για αρνητικά ρεκόρ εικοσαετίας και βάλε (όσον αφορά στις καταναλωτικές δαπάνες), ενώ η πτώση του ΑΕΠ είναι η μεγαλύτερη των τελευταίων επτά ετών. Στην τελική έκθεση για το ΑΕΠ του τρίτου τριμήνου, που θα δημοσιευτεί τον επόμενο μήνα, τα πράγματα μπορεί να αποτυπω- θούν ακόμα χειρότερα, ενώ όλοι περιμένουν ακόμα μεγαλύτερη πτώση στο τέταρτο τρίμηνο του 2008.
♦ Πακτωλός
Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, η αμερικάνικη κυβέρνηση απαντά με πακτωλό χρημάτων προς τους καπιταλιστές. Πρώτα ήταν το σχέδιο Πόλσον (των 700 δισ. δολαρίων για τις επιχειρήσεις), το οποίο στήριξαν Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί (με τους δεύτερους να είναι οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές). Την περασμένη Τρίτη (την ίδια μέρα που ανακοινωνόταν η έκθεση του υπουργείου Εμπορίου για το ΑΕΠ), ήταν η σειρά της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (FED) να ανακοινώσει πακέτο 800 δισ. δολαρίων, που θα διατεθεί ως εξής: 500 δισ. δολάρια θα δοθούν από τη FED για την άμεση αγορά ομολόγων βασισμένων σε ενυπόθηκα δάνεια των πρόσφατα κρατικοποιημένων επιχειρήσεων χορήγησης στεγαστικών δανείων Fannie Mae και Freddie Mac (τα περιβόητα Mortgage-backed Securities – MBS), 100 δισ. δολάρια θα δοθούν για την αποπληρωμή των χρεών των παραπάνω επιχειρήσεων και άλλα 200 δισ. δολάρια θα δοθούν ως δάνεια σε άτομα και μικρές επιχειρήσεις που κατέχουν «τοξικά» ομόλογα. Επομένως, στους καπιταλιστές θα διατεθούν1.5 τρισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 10.4% του ετήσιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος!
♦ Νέο New Deal
Την ίδια στιγμή, ο Ομπάμα υπόσχεται ότι θα βοηθήσει τους φτωχούς Αμερικανούς δίνοντας περισσότερα χρήματα για τα συσσίτια και τα επιδόματα ανεργίας. Αλλά πόσο θα είναι αυτό το ποσό; «Κάτι της τάξης του 5% με 10% του πακέτου διάσωσης θα ήταν μια καλή εκτίμηση», υποστηρίζει ο Fred Giertz, ειδικός επί θεμάτων κρατικού προϋπολογισμού του πανεπιστημίου του Ιλινόις, σύμφωνα με το αμερικάνικο περιοδικό Business Week (25/11/08). Αυτό σημαίνει ότι δεν θα δοθούν παραπάνω από 70 δισ. δολάρια γι αυτό το σκοπό (θυμίζουμε ότι οι Δημοκρατικοί είχαν προτείνει πρόσφατα σχέδιο 60 δισ. δολαρίων, το οποίο εγκρίθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων αλλά απορρίφθηκε τελικά από τη Γερουσία).
Δεδομένου ότι 38 εκατομμύρια Αμερικάνοι παίρνουν συσσίτιο και γύρω στα 37 εκατομμύρια θεωρούνται φτωχοί (δηλαδή έχουν εισόδημα κάτω του 100% του επίσημου ορίου φτώχειας), τα χρήματα αυτά δεν θα υπερβαίνουν τα 2.000 δολάρια για κάθε φτωχό Αμερικάνο. Σύμφωνα με το Ινστιτού-το Οικονομικής Πολιτικής των ΗΠΑ, σε μελέτη που έκανε για το ελάχιστο κόστος διαβίωσης μιας τετραμελούς αμερικάνικης οικογένειας με δύο παιδιά, η οποία δημοσιεύτηκε στις 29 του περασμένου Οκτώβρη, το μέσο ετήσιο κόστος διαβίωσης ανέρχεται σε 48.800 δολάρια περίπου κατά μέσο όρο σε εθνική βάση. Το ένα τρίτο των οικογενειών, σύμφωνα με τη μελέτη, δεν κερδίζει τόσα χρήματα. Ακόμα κι αν θεωρήσουμε ότι κάθε μέλος της τετραμελούς οικογένειας θα πάρει 2.000 δολάρια (δηλαδή 8.000 δολάρια συνολικά), με την απλή μέθοδο των τριών προκύπτει ότι το ποσό των 8.000 δολαρίων (που θα δοθεί εφάπαξ) φτάνει μόνο για ένα δίμηνο. Μ’ αυτά τα… «στραγάλια» δεν είναι δυνατόν να υπάρξει και μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης. Εδώ είμαστε και θα το δού-με…
ΥΓ: Κατά την παρουσίαση του οικονομικού του επιτελείου ο Ομπάμα υποσχέθηκε ότι θα δώσει πολύ περισσότερα χρήματα. Τα λεφτά αυτά δεν θα πάνε όμως στους φτωχούς Αμερικανούς, αλλά προορίζονται για τη δημιουργία 2.5 εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας μέχρι το 2011. Το «πακέτο» των 178 δισ. για το οποίο έκανε λόγο προεκλογικά μπορεί να ανέλθει στα 700 (μέσα στα επόμενα δύο χρόνια), σύμφωνα με έναν από τους οικονομικούς του συμβούλους. Ομως, αυτά τα ποσά δεν προορίζονται μόνο για επιδόματα στους ανέργους και ενισχύσεις στα φτωχά νοικοκυριά, αλλά και για φοροελαφρύνσεις και άλλες διευκολύνσεις στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Οταν οι πολιτικοί εκπρόσωποι των καπιταλιστών μιλούν για «ενίσχυση των θέσεων εργασίας», επιδοτούν πάντα τους καπιταλιστές δίνοντάς τους τη δυνατότητα να εκμεταλλεύονται περισσότερο την εργατική δύναμη των εργατών τους. Κι ο Ομπάμα να είστε βέβαιοι ότι δεν πρόκειται να κάνει τίποτα το διαφορετικό.
