Τις μέρες αυτές συμπληρώνεται ένας χρόνος από την έναρξη της λαϊκής εξέγερσης στη Συρία. Μια εξέγερση που ξεκίνησε από μαζικές ειρηνικές διαδηλώσεις, που χτυπήθηκαν ανελέητα από το καθεστώς Ασαντ, και έχει καταλήξει σε εμφύλιο πόλεμο. Παρά το συνεχές λουτρό αίματος, οι διαδηλώσεις συνεχίζονται, όμως οι αγώνες και το αίμα του συριακού λαού γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από πολιτικούς παράγοντες που επιδιώκουν την ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ και την αναδιανομή της εξουσίας, ενώ η χώρα έχει γίνει πεδίο άγριου ανταγωνισμού ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.
Η Ρωσία και η Κίνα έχουν καταφέρει να αποτρέψουν ανοιχτή επέμβαση (στρατιωτική ή «ανθρωπιστική») των Αμερικάνων και των συμμάχων τους, δίνοντας στο καθεστώς Ασαντ το χρόνο και τη δυνατότητα να κλιμακώσει τον πόλεμο εναντίον των αντιπάλων του. Ομως, επειδή η κατάσταση στη Συρία ήταν και παραμένει περίπλοκη, και οι Αμερικάνοι ήταν διστακτικοί να εξοπλίσουν ένοπλες ομάδες, γιατί δεν είχαν καθαρή εικόνα για το πού τελικά θα κατέληγαν τα όπλα τους.
Η αντιπολίτευση είναι διασπασμένη. Το Συριακό Εθνικό Συμβούλιο, που σχηματίστηκε τον περασμένο Αύγουστο από Σύριους του εξωτερικού και έχει την έδρα του στην Τουρκία, λειτουργεί ως εξόριστη κυβέρνηση της αντιπολίτευσης και έχει επαφές με τους Αμερικάνους και τους συμμάχους τους, τους οποίους έχει καλέσει επανειλημμένα να προχωρήσουν σε στρατιωτική επέμβαση και την επιβολή απαγόρευσης πτήσεων σ’ όλη τη Συρία για να ανατραπεί το καθεστώς Ασαντ. Ομως η πολιτική επιρροή του μέσα στη Συρία είναι περιορισμένη. Από την άλλη, οι τοπικές επιτροπές συντονισμού, που δρουν στο εσωτερικό της χώρας και έχουν σηκώσει από πολύ νωρίς το βάρος της οργάνωσης και του συντονισμού των λαϊκών κινητοποιήσεων τάσσονται σταθερά εναντίον κάθε ξένης στρατιωτικής επέμβασης. O Ελεύθερος Συριακός Στρατός, που διοικείται από αξιωματικούς αποσκιρτήσαντες από τον κυβερνητικό στρατό με έδρα την Τουρκία, έχει αντιθέσεις με το Συριακό Εθνικό Συμβούλιο, οι οποίες μάλιστα οξύνθηκαν τελευταία μετά την ανακοίνωση του τελευταίου ότι συγκροτήθηκε ένα στρατιωτικό συμβούλιο το οποίο θα οργανώνει την ένοπλη αντίσταση στη Συρία, χωρίς να ενημερωθεί και να ερωτηθεί προηγουμένως η διοίκηση του Ελεύθερου Συριακού Στρατού.
Αυτή τη στιγμή, μετά την κατάληψη, ύστερα από πολιορκία ενός μήνα, της συνοικίας Μπαμπ Αμρ της πόλης Χομς, προπύργιο των ανταρτών, στα τέλη Φλεβάρη και την κατάληψη στις 14 Μαρτίου ενός ακόμη σημαντικού κέντρου αντίστασης, της πόλης Ιντλίμπ κοντά στα σύνορα με την Τουρκία, το καθεστώς Ασαντ φαίνεται να κερδίζει έδαφος σε βάρος του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, που δεν διαθέτει ούτε τον εξοπλισμό ούτε την αριθμητική δύναμη για να αντιμετωπίσει τη δύναμη πυρός ενός από τους ισχυρότερους στρατούς της Μέσης Ανατολής. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνεται και από την διαμεσολαβητική προσπάθεια του Κόφι Ανάν, ως εκπροσώπου του ΟΗΕ και του Αραβικού Συνδέσμου. Την ίδια μέρα που ανακοινώθηκε η κατάληψη της Ιντλίμπ, ο Μπασάρ Ασαντ έστειλε την απάντησή του στις προτάσεις που του είχε καταθέσει ο Κόφι Ανάν κατά τη συνάντησή τους στις 9 Μαρτίου και παράλληλα υπέγραψε το διάταγμα διεξαγωγής βουλευτικών εκλογών στις 7 Μαΐου.
Ανάλογη εικόνα μεταφέρουν δύο αμερικάνικες εφημερίδες τις τελευταίες μέρες. Επικαλούμενη δηλώσεις ανώτατων αμερικάνων αξιωματούχων που παρακολουθούν συστηματικά τις εξελίξεις στη Συρία, η «McClatchy Newspapers» (9/3/12), μεταξύ άλλων, αναφέρει:
«Μήνες από τότε που οι ΗΠΑ τάχθηκαν με το μέρος των ανταρτών εναντίον του σύρου προέδρου Μπασάρ Ασαντ, ανώτατοι αξιωματούχοι της υπηρεσίας Πληροφοριών παραδέχτηκαν την Παρασκευή ότι ο Ασαντ όχι μόνο μπορεί να επιβιώσει από την εξέγερση, αλλά επίσης ότι δεν θα μπορούσαν να πουν με πεποίθηση ότι η αντιπολίτευση εκπροσωπεί την πλειοψηφία του συριακού λαού….
Ιδιαίτερα, οι αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν καθαρή εικόνα για το τι συμβαίνει μέσα στη Συρία. Για παράδειγμα, ενώ έχουν γίνει μερικές φαινομενικά υψηλού προφίλ αποσκιρτήσεις από το συριακό στρατό και την κυβέρνηση – συμπεριλαμβανομένου αυτή τη βδομάδα ενός άντρα που παρουσιάστηκε ως αναπληρωτής υπουργός πετρελαίου – το καθεστώς Ασαντ έχει μείνει στο μεγαλύτερο βαθμό άθικτο, που υποδηλώνει ότι η λαϊκή δυσαρέσκεια απέναντι στο δικτάτορα δεν είναι τόσο μεγάλη όσο παρουσιάζεται….
Η συριακή σύγκρουση θεωρείται ως μια διαμάχη ανάμεσα στη σιιτική μειοψηφία των Αλαουιτών του Ασαντ και τη σουνιτική πλειοψηφία. Ομως οι αξιωματούχοι είπαν ότι, ενώ η ηγεσία του στρατού είναι ως επί το πλείστον Αλαουίτες, το κύριο σώμα του στρατού που εκτελεί εντολές είναι σουνίτες. Μέχρι τώρα ο στρατός παραμένει συνεκτικός.
Ενας αξιωματούχος σημείωσε ότι άλλες μειονότητες –οι Χριστιανοί, οι Κούρδοι και οι Δρούζοι– δεν έχουν εγκαταλείψει ακόμη το καθεστώς… Αξιωματούχοι του Πενταγώνου και ανεξάρτητοι αναλυτές έχουν επίσης επισημάνει ότι η αντιπολίτευση παραμένει αποδιοργανωμένη και διασπασμένη από αλληλοσυγκρουόμενες ατζέντες. Ηγετικό μέλος του Συριακού Εθνικού Συμβουλίου είπε ότι οι προστριβές μεγαλώνουν γιατί αυτοί που αποσκιρτούν ανταγωνίζονται μεταξύ τους για θέσεις κλειδιά στο συμβούλιο. Υπάρχουν διχόνοιες μέσα στο συμβούλιο. Το κύριο πρόβλημα είναι ότι το Συριακό Εθνικό Συμβούλιο μεγαλώνει κάθε μέρα. Ξεκινήσαμε 80 άνθρωποι, τώρα είμαστε 340 και κάθε υψηλόβαθμος αξιωματούχος που αποσκιρτά από το συριακό καθεστώς θέλει να έχει ένα σημαντικό ρόλο».
Την ίδια εικόνα μεταφέρει και η «Ουάσιγκτον Ποστ» (10/3/12) σε σχετικό άρθρο της, το οποίο, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι ένα χρόνο από την έναρξη της εξέγερσης στη Συρία, ο Ασαντ διατηρεί σταθερά τον έλεγχο, ότι ο εσωτερικός του κύκλος παραμένει ακλόνητος, με λίγα σημάδια ότι ανώτεροι παράγοντες του καθεστώτος έχουν τη διάθεση να αποσκιρτήσουν, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης Ομπάμα και των συμμάχων της να χρησιμοποιήσουν κυρώσεις και άλλα μέσα για να προκαλέσουν κύμα αποσκιρτήσεων που θα υπονόμευαν τον Ασαντ. Ακόμη ότι η πολιτική αντιπολίτευση στον Ασαντ είναι αποδιοργανωμένη και χωλαίνει από έλλειψη έμπειρης ηγεσίας, ότι οι στρατιώτες που έχουν αποσκιρτήσει και αποτελούν το κύριο σώμα του ελεύθερου Συριακού Στρατού υπολογίζονται σε 10.000 με 20.000, ότι είναι χαλαρά οργανωμένοι, χωρίς αποτελεσματική διοίκηση και έλεγχο, και έχουν λίγους δεσμούς με την πολιτική αντιπολίτευση.
Παρόλα αυτά, το τοπίο παραμένει θολό. Δεν είναι καθόλου εύκολο για τον Ασαντ να ξεμπερδέψει με τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό, ο οποίος, ακόμη κι αν υποστεί ήττες, μπορεί να συνεχίσει με αντάρτικου τύπου επιθέσεις και σαμποτάζ. Γιατί το αίμα που έχει χυθεί είναι πολύ και οι πληγές στο σώμα της συριακής κοινωνίας δεν είναι εύκολο να επουλωθούν με τους ελιγμούς που κάνει το καθεστώς Ασαντ, όπως το δημοψήφισμα της 26ης Φεβρουαρίου και τις βουλευτικές εκλογές της 7ης Μαΐου.
