Οι διαφωνίες και οι διαμάχες ανάμεσα στις παλαιστινιακές πολιτικές δυνάμεις και κυρίως ανάμεσα στην ηγεσία της Φατάχ και τη Χαμάς παρουσιάζονται κατά κανόνα από τον αστικό τύπο ως ανταγωνισμός και πάλη για την εξουσία και όχι κυρίως ως αποτέλεσμα διαφορετικής στρατηγικής και τακτικής στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του παλαιστινιακού λαού. Η προπαγάνδα αυτή έχει στόχο να απαξιώσει τις δυνάμεις της παλαιστινιακής αντίστασης, να σπείρει την απογοήτευση και τη σύγχυση στον παλαιστινιακό λαό και στους ανθρώπους σ’ όλο τον κόσμο που είναι αλληλέγγυοι στον ηρωϊκό αγώνα του και τέλος να συγκαλύψει τον προδοτικό ρόλο της κλίκας του Μαχμούντ Αμπάς, που αποκαλύφτηκε περίτρανα κατά τη διάρκεια του ισραηλινού πολέμου στη Γάζα.
Το άρθρο με τίτλο «Η Φατάχ στην πιο βαθιά κρίση της ιστορίας της», του γνωστού παλαιστίνιου δημοσιογράφου Khalid Amayreh, που ζει στη Ραμάλα της Δυτικής Οχθης και αρθρογραφεί στην «Al-Ahram Weekly», παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί δίνει στοιχεία που βοηθάνε να κατανοήσει κανείς τις τρέχουσες εξελίξεις στο παλαιστινιακό.
Ηγετικά στελέχη της Φατάχ κατηγορούν τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς και τους συμμάχους του ότι επιδιώκουν τη «διάσπαση» και τη «διάλυση» του κινήματος για να διευκολύνουν την «καταστροφή» της παλαιστινιακής υπόθεσης.
Μερικά απ’ αυτά τα στελέχη υποστηρίζουν ότι η Φατάχ που προσπαθεί να ανασυγκροτήσει ο Αμπάς είναι «πιο κοντά στο Νετανιάχου παρά στον παλαιστινιακό λαό και στον αγώνα του για ελευθερία και ανεξαρτησία».
Σύμφωνα με πηγές της Φατάχ στη Δυτική Οχθη, ο Αμπάς παίρνει μέτρα για να εδραιώσει υποστηρικτές και συμμάχους του σε «ευαίσθητα πόστα», ενώ «απομονώνει τους αντιπάλους». Ανάμεσα στα μέτρα αυτά συμπεριλαμβάνεται πρόσφατα η απόφασή του να πραγματοποηθεί το 6ο συνέδριο της Φατάχ στη Βηθλεέμ, παρά την ανυποχώρητη αντίθεση της συντριπτικής πλειοψηφίας της ηγεσίας της Φατάχ μέσα και έξω από την Παλαιστίνη. Επιπλέον, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Αμπάς έδωσε το πράσινο φως για το σχηματισμό μιας «κρυφής επιτροπής», που περιλαμβάνει μερικούς από τους κορυφαίους καθεστωτικούς και έμπιστούς του, όπως τον Χουσεΐν αλ Σεΐχ, το Μουχάμεντ Νταχλάν και τον Χακάμ Μπαλάουι, της οποίας βασικό καθήκον είναι να εδραιώσει τον έλεγχο του Αμπάς στις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές ηγεσίες της Φατάχ.
Η σύγκλιση του 6ου συνεδρίου της Φατάχ είναι το βασικό επίμαχο ζήτημα που διαβρώνει ό, τι έχει απομείνει από την εσωτερική ενότητά της.
Το τελευταίο συνέδριο της Φατάχ έγινε το 1989 στο Αλγέρι, που σημαίνει ότι το κίνημα δεν έχει υποστεί καμιά ανανέωση από τότε. Και μόνο το γεγονός αυτό προκαλεί αγανάκτηση και απογοήτευση όχι μόνο στη βάση της ίδιας της Φατάχ, αλλά και ανάμεσα στον παλαιστινιακό λαό συνολικά.
Την περασμένη βδομάδα, ο ηγέτης της Φατάχ Καντούρα Φάρες αναρωτήθηκε «τι είδους δημοκρατικό κίνημα είναι αυτό που έχει να κάνει εκλογές 20 χρόνια;». Ο Φάρες είναι στενός σύμμαχος του φυλακισμένου ηγέτη της Φατάχ Μαρουάν Μπαργκούτι, βασικού αντίπαλου της «συμβιβαστικής γραμμής» του Αμπάς.
Πριν από λίγους μήνες, η ηγεσία της Φατάχ αποφάσισε να σχηματίσει μια «Προπαρασκευαστική Επιτροπή» για να προετοιμάσει το 6ο συνέδριο. Στην επιτροπή, η οποία πραγματοποίησε παρατεταμένες και εντατικές συνεδριάσεις στο Αμμάν, ανατέθηκε το καθήκον της προετοιμασίας της ημερήσιας διάταξης του συνεδρίου, της επιλογής των συμμετεχόντων και του καθορισμού του τόπου πραγματοποίησης του συνεδρίου. Ομως, μετά από πολλές βδομάδες οξυμμένων συζητήσεων και έντονων αντιπαραθέσεων, η επιτροπή δεν κατάφερε να φτάσει σε συμφωνία πάνω στα βασικά επίμαχα ζητήματα.
Στο μεταξύ, τα αντίπαλα στρατόπεδα μέσα στη Φατάχ κατηγορούσαν το ένα το άλλο ότι επηρεάζουν τις συζητήσεις της προπαρασκευαστικής επιτροπής χρησιμοποιώντας αντιδημοκρατικές και ανήθικες τακτικές, όπως την «επιβολή αντιπροσώπων», με σκοπό να προκαθορίσουν το αποτέλεσμα του συνεδρίου.
Τελικά, ο Αμπάς, εξοργισμένος από την άρνηση της επιτροπής να πάρει σοβαρά υπόψιν τις οδηγίες του και να αποδεχτεί τους υποψήφιους που πρότεινε, αποφάσισε να τη διαλύσει και να ακυρώσει όλες τις αποφάσεις της. Η απόφασή του εξόργισε τα μέλη της επιτροπής, μεταξύ των οποίων ιστορικές μορφές της Φατάχ, όπως ο Φαρούκ αλ Καντούμι, ο Μουχάμεντ Τζιχάντ και ο Αμπού Ρατέμπ Γκνέιμ. Επιπλέον, ο Αμπάς αποφάσισε να συγκαλέσει το συνέδριο της Φατάχ στη Βηθλεέμ την 1η Ιουλίου, ενάντια στη θέληση πολλών μέσα στη Φατάχ.
Επικρίνοντας τον Αμπάς ότι καταφεύγει σε «αχαλίνωτο αυταρχισμό», ηγέτες της Φατάχ που είναι αντίθετοι στην «πολιτική γραμμή» που ακολουθεί τον κατηγόρησαν ότι «κρατά τη Φατάχ και όλη την παλαιστινιακή υπόθεση όμηρο στα καπρίτσια ενός προσώπου γνωστού ως Σαλάμ Φαγιάντ», πρωθυπουργού του καθεστώτος της Ραμάλα.
Ο Μουχάμεντ Τζιχάντ, διαπρεπής ηγέτης της Φατάχ, που ζει στην ιορδανική πρωτεύουσα, κατηγόρησε τον Αμπάς ότι «ρίχνει τη χαριστική βολή στο φέρετρο της Φατάχ». Ο ίδιος επέκρινε έντονα το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης στη Ραμάλα και χαιρέτισε τα ηγετικά στελέχη της Φατάχ που αρνήθηκαν να πάρουν μέρος, καλώντας τους να «επαγρυπνούν για να αντιμετωπίσουν τις συνομωσίες που εξυφαίνονται ενάντια στην παλαιστινιακή υπόθεση».
Στο μεταξύ, ο Φαρούκ Καντούμι, που θεωρείται ο Νο 2 στην ηγεσία της Φατάχ, επανέλαβε τη σφοδρή αντίθεσή του στη σύγκληση του 6ου συνεδρίου στην κατεχόμενη Παλαιστίνη, υποστηρίζοντας ότι θα είναι ανώφελο και παράλογο να πραγματοποηθεί το συνέδριο της Φατάχ στη σκιά των ισραηλινών τανκς. Σε συνέντευξή του στο περιοδικό «Al – Kefah al Arabi», στις 22 του Μάη, καταφέρθηκε με δριμύτητα κατά του Αμπάς για κατάχρηση εξουσίας, λέγοντας ότι η Προπαρασκευαστική Επιτροπή, που ορίστηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή της Φατάχ, είχε την αποκλειστική δικαιοδοσία να καθορίσει την ημερομηνία και τον τόπο του συνεδρίου. Σε ερώτηση πώς θα αντιδράσει και τι θα κάνει αν ο Αμπάς προχωρήσει τα σχέδια του να συγκαλέσει το συνέδριο στη Βηθλεέμ, απάντησε ότι «αυτό θα είναι αντικαταστατικό». «Το σημαντικό είναι –είπε– ότι η Προπαρασκευαστική Επιτροπή αποφάσισε να συγκληθεί το συνέδριο έξω από την Παλαιστίνη, αφού η σύγκλησή του μέσα στην κατεχόμενη Παλαιστίνη στην σκιά των ισραηλινών όπλων θα υπονόμευε σοβαρά την ικανότητά του να πάρει αποφάσεις που να είναι ασυμβίβαστες με τα ισραηλινά συμφέροντα. Απλά, δεν υπάρχει καμιά προστασία, καμιά ασφάλεια, καμιά εγγύηση ότι όποιος πρέπει να παρακολουθήσει το συνέδριο θα του επιτραπεί να το παρακολουθήσει. Για όλους αυτούς τους λόγους, δεν είμαστε πεπεισμένοι ότι οι συζητήσεις του συνεδρίου θα είναι ανεπηρέαστες από την ισραηλινή παρέμβαση. Συνεπώς, η σύγκληση του συνεδρίου υπό ισραηλινή κατοχή θα ήταν παράνομη και απαράδεκτη».
Επίσης, ο Καντούμι άσκησε έντονη κριτική στον Αμπάς για την άρνησή του να συναντήσει την Εκτελεστική Επιτροπή της Φατάχ έξω από την κατεχόμενη Παλαιστίνη, λέγοντας ότι «αυτή η συμπεριφορά είναι εντελώς απαράδεκτη». Τέλος, ο Καντούμι επέκρινε έντονα το σχηματισμό της νέας παλαιστινιακής κυβέρνησης στη Ραμάλα, περιγράφοντάς την ως «άνευ σημασίας».
«Η βασική μου φροντίδα –είπε– είναι η απομάκρυνση της ισραηλινής κατοχής. Αυτό είναι το κύριο καθήκον. Οσο για την Παλαιστινιακή Αρχή, αυτή είναι μια από τις εκφράσεις της συμφωνίας του Οσλο, μια διαδικασία που είχε στόχο να ναρκώσει και να αποπροσανατολίσει τον παλαιστινιακό λαό για να επιτρέψει στο Ισραήλ να δημιουργήσει τετελεσμένα και να παγιώσει την οικονομική πολιορκία στο λαό μας».
Πηγές κοντά στον Καντούμι είπαν στο «Παλαιστινιακό Κέντρο Ενημέρωσης» ότι ο βετεράνος παλαιστίνιος ηγέτης «φοβάται ότι το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει στους αντιπάλους του Αμπάς να συμμετάσχουν στο συνέδριο, ώστε να μπορέσει να ισχυριστεί ότι η πλειοψηφία της Φατάχ είναι αποφασιστικά με το μέρος του.
Η εσωτερική κρίση στη Φατάχ δεν είναι σε καμιά περίπτωση νέο φαινόμενο. Εντονη πάλη ανάμεσα στους «πραγματιστές» και τους «πατριώτες» υπήρχε πάντα στις γραμμές της. Εντούτοις, κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του Γιασέρ Αραφάτ, οι διαφορές διατηρούνταν λίγο – πολύ υπό έλεγχο, χάρη στη χαρισματική μορφή του μακαρίτη παλαιστίνιου ηγέτη.
Τώρα, με τον Αμπάς, ηγέτη των «πραγματιστών» στο πηδάλιο της Φατάχ, που απολαμβάνει την υποστήριξη του Ισραήλ, της Δύσης και των αραβικών καθεστώτων ανδρείκελων των ΗΠΑ, η πάλη για την εξουσία βγαίνει στην επιφάνεια και θέτει σοβαρά σε κίνδυνο την όποια ενότητα έχει απομείνει στο κίνημα.
Ωστόσο, τα επίμαχα ζητήματα πηγαίνουν πολύ πιο πέρα από τα προσωπικά ζητήματα. Ο Αμπάς λέγεται ότι είναι αποφασισμένος «να φτάσει σε συμφωνία με το Ισραήλ, ανεξάρτητα κόστους, ανεξάρτητα συνεπειών, και επιδιώκοντας μια τέτοια «εσπευσμένη διευθέτηση» είναι πολύ πιθανόν πρόθυμος να θυσιάσει ουσιαστικά το ύψιστο Δικαίωμα της Επιστροφής και να αποδεχτεί την προσάρτηση από το Ισραήλ της μισής σχεδόν ανατολικής Ιερουσαλήμ, με αντάλλαγμα την επιστροφή εδαφών κάπου αλλού.
Για να προστατέψει τον εαυτό του από την αναμενόμενη παλαιστινιακή και αραβική οργή για την καταστροφή της παλαιστινιακής υπόθεσης, ο Αμπάς λέγεται ότι θα επιδιώξει μια αραβική και ισλαμική ομπρέλλα για να δώσει την εντύπωση ότι η «διευθέτηση» έχει την παλαιστινιακή, αραβική και μουσουλμανική συναίνεση.
Από την άλλη, άλλοι ηγέτες της Φατάχ, που έχουν πλατιά υποστήριξη αλλά στερούνται οικονομικών πόρων και ιδιαίτερα δυτικής υποστήριξης, επιμένουν να υπερασπίζουν τις παλαιστινιακές σταθερές, δηλαδή την πλήρη ισραηλινή αποχώρηση από όλα τα εδάφη που κατακτήθηκαν το 1967, τον επαναπατρισμό όλων των παλαιστίνιων προσφύγων που ξεριζώθηκαν από τις εστίες τους από το Ισραήλ το 1948 και τη δημιουργία ενός βιώσιμου και εδαφικά συνεχόμενου παλαιστινιακού κράτους με την ανατολική Ιερουσαλήμ πρωτεύουσά του.
