Υστερα από συζητήσεις επί συζητήσεων, ψηφίστηκε τον περασμένο μήνα από τη βουλή του Λιβάνου ο νόμος για τα δικαιώματα των παλαιστίνιων προσφύγων στο Λίβανο.
Ο νόμος αυτός ουσιαστικά δεν αλλάζει την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των προσφύγων. Τους δίνει για πρώτη φορά το δικαίωμα να αποκτήσουν δωρεάν άδεια εργασίας για να εργάζονται νόμιμα στον ιδιωτικό τομέα, να αποζημιώνονται σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος και να καταβάλλουν εισφορές για να πάρουν σύνταξη. Αλλά μέχρις εκεί. Γιατί για να προσλάβει ένας λιβανέζος εργοδότης κάποιον Παλαιστίνιο που διαθέτει άδεια εργασίας πρέπει να δηλώσει στο υπουργείο Εργασίας ότι δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά που προορίζει για τον Παλαιστίνιο κάποιος λιβανέζος πολίτης. Πόσοι, άραγε, λιβανέζοι εργοδότες είναι διατεθειμένοι να μπουν σ’ αυτή τη διαδικασία και για ποιο λόγο να το κάνουν, όταν μπορούν να προσλαμβάνουν Παλαιστίνιους χωρίς άδεια εργασίας και να τους πληρώνουν πολύ λιγότερο, συνεχίζοντας να κάνουν αυτό που έκαναν μέχρι τώρα και οι λιβανέζικες αρχές έκαναν τα στραβά μάτια;
Ο νόμος δεν καταργεί την απαγόρευση για τους παλαιστίνιους πρόσφυγες να εργάζονται στο δημόσιο τομέα και να ασκούν τα επαγγέλματα του γιατρού, του δικηγόρου και του μηχανικού, για τα οποία απαιτείται η εγγραφή τους στις αντίστοιχες επαγγελματικές ενώσεις. Ομως οι τελευταίες αρνούνται επικαλούμενες την πολιτική της «αμοιβαιότητας», που σημαίνει ότι οι Παλαιστίνιοι, επειδή δεν έχουν δικό τους κράτος, δεν μπορούν να εργάζονται όπως άλλοι ξένοι που ανήκουν σε αναγνωρισμένα κράτη, τα οποία μπο- ρούν να προσφέρουν ανάλογα προνόμια στους Λιβανέζους.
Επίσης οι Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να μην έχουν δικαίωμα ιδιοκτησίας και κληρονομιάς καθώς και πρόσβασης σε κρατικές ιατρικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες. Οι τελευταίες παρέχονται στους πρόσφυγες από την UNRWA, η οποία όμως το τελευταίο διάστημα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα χρηματοδότησης.
Υπολογίζεται ότι στο Λίβανο ζουν 400.000 περίπου παλαιστίνιοι πρόσφυγες, απόγονοι οι περισσότεροι αυτών που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους μετά τη δημιουργία του Ισραήλ το 1948 και αργότερα κατά τον πόλεμο του 1967. Οι περισσότεροι από τους μισούς εξακολουθούν να ζουν σε άθλιες συνθήκες στα 12 στρατόπεδα του ΟΗΕ, που είναι διάσπαρτα σ’ όλη τη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της UNRWA, το 60% περίπου των Παλαιστίνιων στο Λίβανο είναι άνεργοι, μόνο το 7% έχει σταθερή δουλειά και απ’ αυτούς το 90% εργάζονται για την UNRWA. Βασική αιτία για τη φτώχεια, την περιθωριοποίηση και τις άθλιες συνθήκες ζωής των παλαιστίνιων προσφύγων θεωρείται η έλλειψη βασικών δικαιωμάτων και η πολιτική διακρίσεων σε βάρος τους από τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις του Λιβάνου. Τα χριστιανικά κόμματα είναι αυτά που πρόβαλαν τη σφοδρότερη αντίδραση στο συγκεκριμένο νόμο και σε κάθε προπάθεια στο παρελθόν παραχώρησης κάποιων δικαιωμάτων στους παλαιστίνιους πρόσφυγες, γιατί φοβούνται ότι θα είναι τα πρώτα βήματα για την πολιτογράφησή τους και την ενσωμάτωσή τους στη λιβανέζικη κοινωνία. Γεγονός που θα αλλάξει δραματικά τα δημογραφικά δεδομένα σε βάρος τους και υπέρ των μουσουλμάνων, που αποτελούν την πλειοψηφία του πληθυσμού, και αναγκαστικά θα επιφέρει ανατροπές στο πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης του Λιβάνου.
