Την περασμένη Τετάρτη ξεκίνησαν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Κίνας, ενόψει της συνάντησης του Τραμπ με τον Σι στην Οσάκα της Ιαπωνίας, στο πλαίσιο της συνόδου των G20 στα τέλη του μήνα. Τα αποτελέσματα των παζαριών θα τα μάθουμε μετά από τη συνάντηση των δύο ηγετών, ωστόσο μπορούμε να κάνουμε ορισμένες επισημάνσεις βάσει της μέχρι τώρα πορείας των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Εχει περάσει ένας χρόνος από τότε που η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει δασμούς στα εισαγόμενα κινέζικα προϊόντα. Οι δασμοί επιβλήθηκαν σταδιακά, από τις αρχές Ιούλη και μέχρι τον Αύγουστο του 2018. Πάνω από το ένα τρίτο των εισαγόμενων στις ΗΠΑ κινέζικων προϊόντων, αξίας 250 δισ. δολαρίων, υπόκεινταν σε δασμούς. Οι δασμοί για εμπορεύματα αξίας 200 δισ. δολαρίων ήταν 10%, ενώ για τα υπόλοιπα 50 δισ. δολάρια (στα οποία συγκαταλέγονταν το αλουμίνιο και ο χάλυβας) οι δασμοί έφταναν στο 25%. Από τον περασμένο Μάη, οι ΗΠΑ αποφάσισαν να αυξήσουν το ποσοστό των δασμών σε εμπορεύματα αξίας 200 δισ. δολαρίων από το 10% στο 25% και ξεκίνησαν οι απειλές για επιβολή δασμών 25% και σε άλλα εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα, αξίας 325 δισ. δολαρίων, δηλαδή σε όλα σχεδόν τα εισαγόμενα κινέζικα προϊόντα.
Η απάντηση της Κίνας ήταν η επιβολή δασμών στο 90% των εισαγόμενων αμερικάνικων προϊόντων (αξίας 110 δισ. δολαρίων). Από την πρώτη Ιούνη, τα ποσοστά των δασμών στα μισά από αυτά αυξήθηκαν, φτάνοντας σε ορισμένα στο 25%.
Η επιβολή των αμερικάνικων δασμών δε μείωσε το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ σε σχέση με την Κίνα, το οποίο (όπως φαίνεται στο γράφημα, βάσει των επίσημων στοιχείων του αμερικάνικου γραφείου στατιστικής, που αναδημοσιεύουμε από το βρετανικό BBC, https://www.bbc.com/news/business-48196495) το 2018 έφτασε στο επίπεδο ρεκόρ των 419 δισ. δολαρίων. Από τη στιγμή που ένας μεγάλος όγκος εμπορευμάτων εισάγεται από την Κίνα (όπως το 75% των κινητών τηλεφώνων και το 90% των τάμπλετ και λάπτοπ), αυτό ήταν εν μέρει αναμενόμενο, αλλά καθόλου υπέρ της επιχειρηματολογίας Τραμπ για τα «κέρδη» της αμερικάνικης αγοράς. Ας μην ξεχνάμε ότι πολλές αμερικάνικες (και όχι μόνο) εταιρίες έχουν σπεύσει εδώ και χρόνια να επενδύσουν στην Κίνα, με το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων των αμερικάνων επενδυτών στην Κίνα από το 1990 μέχρι το 2018 να φτάνει σχεδόν στα 270 δισ. δολάρια (βλ. https://www.us-china-fdi.com/us-china-foreign-direct-investments/data).Το 2018 οι αμερικάνικες επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 124.6%, παρά τους δασμούς!
Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι από τα 6 τρισ. δολάρια των άμεσων επενδύσεων το 2017, τα 107.5 δισ. ήταν στην Κίνα, δηλαδή ποσοστό μόλις 1.8% του συνόλου (βλ. https://apps.bea.gov/international/xls/usdia-current/usdia-detailedcountrybyselectedindustry-2010-2017.xlsx). Το 2010, από τα 3.74 τρισ. δολάρια των αμερικάνικων άμεσων επενδύσεων στο εξωτερικό, τα 59 δισ. περίπου ήταν στην Κίνα, δηλαδή ποσοστό μόλις 1.6% του συνόλου.
Αντίθετα, οι κινέζικες επενδύσεις στις ΗΠΑ καταποντίστηκαν, από τα 29.4 δισ. δολάρια το 2017 στα 4.8 δισ. δολάρια το 2018 (μείωση 84%)!
Ποιο είναι το σημαντικότερο αποτέλεσμα των δασμών; Η αύξηση των τιμών των προϊόντων, που μεταφέρεται στις τσέπες του αμερικάνου καταναλωτή αλλά και αμερικάνων καπιταλιστών που βλέπουν να ακριβαίνουν τα εξαρτήματα που εισάγουν από την Κίνα για να κατασκευάσουν τα δικά τους εμπορεύματα.
Θα αναγκαστεί ο Τραμπ να καταλήξει σε μία εμπορική συμφωνία με την Κίνα; Αυτό θα το δούμε το επόμενο διάστημα. Ομως, ανεξάρτητα με την όποια λύση βρουν, οι εμπορικές κόντρες δεν πρόκειται να σταματήσουν.
Οι δασμοί είναι μόνο ένα μέρος του εμπορικού πολέμου. Υπάρχουν και άλλα μέτωπα, όπως τα εμπορικά εμπόδια, σαν αυτά που επέβαλε τον περασμένο μήνα η αμερικάνικη κυβέρνηση στις εταιρίες που πουλούν εξαρτήματα στην κινέζικη εταιρία τηλεπικοινωνιών Huawei (που αναπτύσσει το ταχύτατο δίκτυο σύνδεσης της κινητής τηλεφωνίας 5G). Η Huawei μπήκε στη «μαύρη λίστα» του αμερικάνικου υπουργείου Εμπορίου, πράγμα που σημαίνει ότι οι αμερικάνικες εταιρίες απαγορεύεται να συναλλάσσονται μαζί της χωρίς κυβερνητική άδεια! Οι ΗΠΑ κατηγορούν την Κίνα για κλοπή τεχνολογικής γνώσης και αθέμιτες επιχορηγήσεις που σπάνε τον «υγιή ανταγωνισμό» και σε συνδυασμό με το υποτιμημένο κινέζικο νόμισμα, οδηγεί σε πιο φτηνά κινέζικα εμπορεύματα. Η Κίνα από τη μεριά της κατηγορεί τις ΗΠΑ για εμπορικό «μπούλινγκ». Αυτό είναι το «ελεύθερο εμπόριο» στην εποχή του ιμπεριαλισμού!
