Ανεξάρτητα από το ρόλο που έπαιξαν ιστορικά οι ιθαγενείς της Χιλής, το 80% των οποίων είναι Μαπούτσε, που σημαίνει «λαοί της γης» (στον πόλεμο της ανεξαρτησίας από τους Ισπανούς είτε συντάχθηκαν με τους αποικιοκράτες είτε στάθηκαν ουδέτεροι), δε μπορεί κανείς παρά να αισθανθεί οργή για την άγρια καταστολή που υφίστανται από το κράτος της Χιλής, το οποίο εξακολουθεί να εφαρμόζει τους «αντιτρομοκρατικούς νόμους» που είχε θεσπίσει ο Πινοσέτ ακόμα και σήμερα που στην εξουσία βρίσκεται η «αριστερή» πρόεδρος Μισέλ Μπασελέτ.
Οι τελευταίες κινητοποιήσεις ξεκίνησαν το περασμένο φθινόπωρο, με πέντε απεργούς πείνας (δέκα χρόνια κρατούμενους) να συνεχίζουν για πάνω από δύο μήνες την απεργία τους, μέχρι το τέλος του περασμένου χρόνου. Στις 7 Γενάρη, κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων, δολοφονήθηκε ο 20χρονος Μαπούτσε, Ματίας Κατριλέο Κεσάδα (φοιτητής στο Τμήμα Αγορανομίας του Πανεπιστημίου Frontera de Temuco), ενώ μέχρι σήμερα συνεχίζει για τρεις μήνες την απεργία πείνας η πολιτική κρατούμενη Πατρίσια Τρονκόσο Ρόμπλες, η οποία καταγγέλλει την καταπίεση «ενός οικονομικού συστήματος ανήθικου και απάνθρωπου, το οποίο μας καθυποτάσσει, μας κάνει πιο φτωχούς και μας εκμεταλλεύεται» (από την επιστολή της τελευταίας στους γονείς του δολοφονημένου Κεσάδα). Μπορεί οι Μαπούτσε να αριθμούν γύρω στο 1 εκατομμύριο, όμως το κράτος αρνείται τα δικαιώματά τους και οι επιχειρήσεις καταπατούν τη γη τους.
