Ο Ισμαΐλ Χανίγια είναι ο νέος ηγέτης της Χαμάς, αντικαθιστώντας τον Χάλεντ Μεσάλ ύστερα από 21 χρόνια. Ο Μεσάλ παραμένει ηγετικό στέλεχος της Χαμάς, ως επικεφαλής του συμβουλίου της Σούρα, ισοδύναμο του κοινοβουλίου της κυβέρνησης της Χαμάς στη Γάζα.
Η εκλογή του Χανίγια στην ηγεσία της Χαμάς ήρθε μετά από μια πολύμηνη εσωτερική διαδικασία εκλογών, μέσα από την οποία αναδείχτηκαν οι ηγεσίες σε όλους τους τομείς της Χαμάς, στη Γάζα, τη Δυτική Οχθη, στους πυρήνες της στις ισραηλινές φυλακές και στο εξωτερικό. Το καταστατικό λειτουργίας της Χαμάς προβλέπει γενικές εκλογές για την ανάδειξη των ηγεσιών των διάφορων κλάδων και του πολιτικού γραφείου της οργάνωσης κάθε τέσσερα χρόνια. Η ανάληψη της ηγεσίας από τον Χανίγια συμπίπτει χρονικά με την έκδοση του νέου «οδικού χάρτη» της Χαμάς που αφενός δέχεται τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του ‘67 και αφετέρου συνεχίζει να απορρίπτει την ύπαρξη της σιωνιστικής οντότητας.
Στην πρώτη του ομιλία ως ηγέτης της Χαμάς ο Χανίγια δήλωσε ότι η οργάνωση θα συνεχίσει να στέκεται ενάντια σε όποια διπλωματική λύση δεν εγγυάται τα ιστορικά δικαιώματα των Παλαιστινίων, ενώ δήλωσε ότι η Χαμάς απορρίπτει τους τζιχαντιστές, σημειώνοντας ότι το Ισλάμ είναι η θρησκεία της συνύπαρξης και της ειρήνης, προσθέτοντας ότι η Αντίσταση θα συνεχίσει να πολεμά τον πραγματικό τρομοκράτη που δεν είναι άλλος από την ισραηλινή κατοχή. Παράλληλα, τόνισε ότι η Χαμάς επιθυμεί να συνεργαστεί με όλες τις παλαιστινιακές πολιτικές οργανώσεις, προκειμένου να διαμορφώσουν μια κοινή στάση σε όλα τα θέματα πολιτικής και αντίστασης στους σιωνιστές για υποθέσεις εσωτερικής και διεθνούς διαπραγμάτευσης. Συνεχίζοντας, δήλωσε ότι η Χαμάς συνεχίζει να στηρίζει την εξέγερση της παλαιστινιακής νεολαίας στη Δυτική Οχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, που ξεκίνησε τον Οκτώβρη του 2015. Κλείνοντας την ομιλία του, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις επαφές της ηγεσίας της Χαμάς με τον πρώην αρχηγό των υπηρεσιών ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα και επικεφαλής του αποτυχημένου πραξικοπήματος ενάντια στην κυβέρνηση της Χαμάς, Μοχάμεντ Νταχλάν, που όπως δήλωσε θα έχει θετικό αποτέλεσμα για τον παλαιστινιακό λαό!
Σύμφωνα με έγγραφο που διέρρευσε στα ΜΜΕ, την ύπαρξη του οποίου δε διέψευσαν ούτε η Χαμάς ούτε ο Νταχλάν, και αποτυπώνει το περιεχόμενο αυτών των επαφών, ο Νταχλάν πρόκειται να αναλάβει την πρωθυπουργία της κυβέρνησης στη Γάζα, ενώ η Χαμάς θα κρατήσει το υπουργείο Εσωτερικών. Στόχος αυτής της συμμαχίας είναι να αμφισβητηθεί η εξουσία του Αμπάς στη Δυτική Οχθη και οι πρόσφατες αποφάσεις του που έχουν οδηγήσει την πολιορκημένη από τους σιωνιστές Γάζα σε ασφυξία. Ο Νταχλάν, παρά την εκδίωξη του από τη Χαμάς στη Γάζα, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, και αργότερα από τον Αμπάς στη Δυτική Οχθη, θεωρείται ότι διατηρεί ισχυρές γνωριμίες στην αιγυπτιακή χούντα και στη Φατάχ, με πολλά στελέχη της να τον στηρίζουν. Η Χαμάς ελπίζει μέσα από τη συμμαχία με τον αδίστακτο Νταχλάν και τη συμφωνία για συνεργασία ασφαλείας με την Αίγυπτο, να κινήσει κάποια νήματα στο καθεστώς Σίσι, ώστε να χαλαρώσει ο αποκλεισμός της Γάζας τουλάχιστον από την αιγυπτιακή πλευρά, που συνεχίζεται με αμείωτη ένταση μετά την ανατροπή της κυβέρνησης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας από τον δικτάτορα Σίσι το 2013.
Η συνεργασία ασφαλείας, που υπογράφηκε τον περασμένο Ιούνη από τον αναπληρωτή υπουργό Εσωτερικών της Χαμάς, Ταουφίκ Αμπού Ναΐμ και τον αιγύπτιο ομόλογό του, προβλέπει τη δημιουργία μιας νεκρής ζώνης πλάτους 100 μέτρων κατά μήκος των συνόρων της Γάζας με την Αίγυπτο, που θα εποπτεύεται με κάμερες, φυλάκια και προβολείς. Αυτή η ζώνη θα είναι κλειστή στρατιωτική ζώνη και όλα τα υφιστάμενα κτίρια εντός αυτής θα κατεδαφιστούν. Δεν είναι ξεκάθαρο τι θα γίνει με τα τούνελ που διατρέχουν τα σύνορα στην περιοχή της Ράφα, που ακόμα και σήμερα, παρά τη δραματική μείωσή τους, αποτελούσαν σημαντική πηγή τροφοδοσίας με είδη πρώτης ανάγκης του παλαιστινιακού λαού της Γάζας. Παρά το γεγονός ότι η Χαμάς έχει αρνηθεί κατ’ εξακολούθηση οποιαδήποτε σχέση με το αντάρτικο στην περιοχή του Σινά, που αποτελεί πονοκέφαλο για τον Σίσι, η αιγυπτιακή χούντα δε δεχόταν τους ισχυρισμούς της και χρησιμοποιούσε το αντάρτικο σαν δικαιολογία για να επιβάλλει τον αποκλεισμό στη Γάζα. Στόχος του Σίσι ήταν να σύρει τη Χαμάς σε συνεργασία ασφαλείας, όπως και έγινε. Η Χαμάς, ύστερα και από τον διπλωματικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλλει τα καθεστώτα του Κόλπου στον μοναδικό σύμμαχό της στην ευρύτερη περιοχή, το Κατάρ, βλέπει στην Αίγυπτο έναν πιθανό σύμμαχο για την ίδια. Σε καμιά περίπτωση, όμως, για την Παλαιστινιακή Αντίσταση.
Ο Νταχλάν, ο σημερινός σύμμαχος της Χαμάς, ήταν τη δεκαετία του ‘90 επικεφαλής του κύματος καταστολής και συλλήψεων χιλιάδων μελών της Χαμάς και άλλων οργανώσεων της Αντίστασης, που αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τη Συμφωνία του Οσλο και την Παλαιστινιακή Αρχή που σχηματίστηκε τότε για πρώτη φορά με βάση αυτή τη συμφωνία. Το 2007 ηγήθηκε των δυνάμεων της Φατάχ με στόχο να πάρει τον έλεγχο της Γάζας από τη Χαμάς, σπάζοντας τα μούτρα του ο ίδιος και η πάνοπλη Προεδρική Φρουρά του Αμπάς, που αναγκάστηκε σε άτακτη φυγή από τη Γάζα ύστερα από λίγες μέρες.
Παρά το γεγονός ότι αποτελεί ένα αστικό εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα, η Χαμάς εξακολουθεί να αποτελεί δύναμη αντίστασης στους σιωνιστές ανεξάρτητα από τον πραγματιστικό και χωρίς αρχές χαρακτήρα της πολιτικής της. Μέσα από τη συνεργασία με τον Νταχλάν επιδιώκει όχι τόσο να ενισχυθεί πολιτικά, αλλά κυρίως να εκτονώσει την πίεση που δέχεται από τον Αμπάς που παίζει ξεδιάντροπα το παιχνίδι των σιωνιστών στοχεύοντας να σώσει το τομάρι του και να παραμείνει στην ηγεσία της Παλαιστινιακής Αρχής και της Φατάχ. Είναι αμφίβολο αν αυτός ο πολιτικός οπορτουνισμός αποδώσει κάτι θετικό στη Χαμάς ή στον παλαιστινιακό λαό, έστω και παροδικά. Εξάλλου, δεν είναι πρώτη φορά που οργάνωση που βρίσκεται στην ηγεσία του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του παλαιστινιακού λαού περνάει από σταδιακή «ωρίμανση» και στο τέλος παύει να εξυπηρετεί τα συμφέροντα αυτού του αγώνα. Αν η Χαμάς πάψει να στοιχίζεται με τους πόθους του παλαιστινιακού λαού για πραγματική λευτεριά και ανεξαρτησία, θα έχει την τύχη της Φατάχ και του Αραφάτ που από ηγέτης μετατράπηκε σε δεσμοφύλακα του παλαιστινιακού λαού και δήμιο της Αντίστασης, αφήνοντας ένα κενό το οποίο θα καλύψει μια νέα καθοδήγηση που θα εξυπηρετεί αποτελεσματικά αυτόν τoν αγώνα.
