Ο Didier Fassin είναι γάλλος γιατρός, ανθρωπολόγος και δευτερευόντως συγγραφέας. Με την πρώτη του ιδιότητα έχει εργαστεί σε πολλές χώρες της Αφρικής, την Ινδία και τον Ισημερινό, ενώ έχει διατελέσει αντιπρόεδρος των «Γιατρών χωρίς Σύνορα». Φέρει πολλούς πανεπιστημιακούς τίτλους και έχει τιμηθεί με σημαντικές διεθνείς διακρίσεις.
Σε αυτό το βιβλίο του στηλιτεύει την πρωτοφανή διεθνή συναίνεση στη γενοκτονία των Παλαιστινίων και την προσπάθεια πλήρους εξάλειψής τους από τη Λωρίδα της Γάζας. Χωρίς να παραλείπει τις αναφορές στο παρελθόν, διερευνά με το βλέμμα ενός δικαστή τα πρόσφατα γεγονότα στη Γάζα, αποφεύγοντας κραυγαλέες τοποθετήσεις που αφορούν την Παλαιστινιακή Αντίσταση, αν και οι λέξεις «βιαιοπραγίες της Χαμάς» συναντώνται στο κείμενο του.
Ουδέποτε, στις πολλές γενοκτονίες που έχουν γίνει μέχρι τώρα, -γράφει ο Fassin- δεν έχει υπάρξει τέτοια διεθνής ομοφωνία, συγκάλυψη και συναίνεση στον αφανισμό ενός λαού. Αν και π.χ. η γενοκτονία των Χερέρο από τους Γερμανούς το 1904 αναγνωρίστηκε ως τέτοια μετά από 117 χρόνια, το 2021, ωστόσο πάντα υπήρχαν κάποιες επίσημες αντιδράσεις όταν συνέβαιναν μεγάλης έκτασης μαζικά εγκλήματα. Για τον Fassin, «η συναίνεση στον αφανισμό της Γάζας συνιστά τεράστια ηθική ήττα του κόσμου και μείζον γεγονός της σύγχρονης ιστορίας».
Οι σιωνιστές, που από την πρώτη στιγμή της εγκατάστασης τους στο έδαφος της Παλαιστίνης ήρξαντο χειρών αδίκων και στην πραγματικότητα ποτέ δεν κινδύνευσαν σοβαρά από τους Αραβες, φαντασιώνονται για τους εχθρούς τους αυτά που οι ίδιοι διαπράττουν για το συστηματικό αφανισμό τους εδώ και δεκαετίες. Διότι από την πρώτη στιγμή, τη δεκαετία του `50, το σιωνιστικό σχέδιο ήταν η ανακατάληψη όλης της Παλαιστίνης, όπως δήλωνε με σαφήνεια το πρόγραμμα του Λικούντ το 1977, δηλαδή έντεκα χρόνια πριν από την ίδρυση της Χαμάς!
Σε μια πιο εκτενή παρουσίαση του βιβλίου αξίζει να επισημανθούν ορισμένα σημεία του:
Η ισραηλινή Ηaaretz, που επαίρεται (!) για την αντικειμενικότητα της, σε πρωτοσέλιδη βινιέτα της θυμίζει καθημερινά ότι «η χώρα κήρυξε τον πόλεμο όταν η Χαμάς σκότωσε τουλάχιστον 1.200 Ισραηλινούς και άφησε πάνω από 3.300 τραυματίες σε μια ανελέητη επίθεση». Η Haaretz, όπως και ο δυτικός κόσμος, προσποιούνται ότι τίποτα δεν είχε συμβεί πριν από την 7η Οκτώβρη και τίποτα μετά το Ολοκαύτωμα των εβραίων. Κι όμως.
Σημασία έχει από πού αρχίζει μια αφήγηση. Οταν π.χ. το 1956 παλαιστίνιοι Φενταγίν πέρασαν από τη Γάζα στο Ισραήλ και σκότωσαν τον φύλακα ενός κιμπούτς, ο Μοσέ Νταγιάν, απαιτώντας ενίσχυση της καταστολής, δήλωσε: «Γιατί διαμαρτυρόμαστε για το μίσος απέναντι μας; Εδώ και οκτώ χρόνια βρίσκονται στα στρατόπεδα προσφύγων της Γάζας και μας βλέπουν να παίρνουμε τη γη και τα χωριά που ζούσαν κάποτε οι ίδιοι και οι πρόγονοι τους».
Ή μήπως πρέπει να ξεχαστεί ότι από το 2012, εντελώς επίσημα, 138 από τα 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ έχουν αναγνωρίσει την ανάγκη ύπαρξης παλαιστινιακού κράτους στη βάση των συνόρων προ του 1967; Το Ισραήλ και η Δύση φαντάστηκαν ότι όλα μπορούσαν σιγά-σιγά να ξεχαστούν και οι σιωνιστές να υλοποιήσουν όλους τους στόχους τους. Η 7η Οκτώβρη τα ανέτρεψε όλα.
Ο Fassin, ως γιατρός, κάνει ιδιαίτερη αναφορά στην καταστροφή του συστήματος υγείας στη Γάζα και θυμίζει σχετικά άγνωστα εγκλήματα των σιωνιστών, όπως τον ακρωτηριασμό χεριών φυλακισμένων Παλαιστινίων που έπαθαν γάγγραινα από τις χειροπέδες. Ακόμα, θυμίζει ότι στη Δυτική Οχθη ο στρατός ψέκαζε με μολυσμένα υγρά όχι μόνο σπίτια Παλαιστινίων αλλά και σχολεία, με αποτέλεσμα επί πολλές μέρες τα παιδιά να μην μπορούν να πλησιάσουν και να παρακολουθήσουν μαθήματα.
Σε αυτόν το στρατό, τις IDF, υπηρετούν 4.000 γάλλοι στρατιώτες, εκατοντάδες από τους οποίου συμμετείχαν σε αισχρότητες και βιαιοπραγίες, χωρίς το γαλλικό κράτος, που ομνύει στις ανθρώπινες αξίες, να συγκινηθεί στο ελάχιστο. Στο μνημόσυνο που έγινε στο Παρίσι για τους Γαλλο-ισραηλινούς που σκοτώθηκαν την 7η Οκτώβρη, ο Φρανσουά Ολάντ δήλωσε ότι δεν μπορεί να γίνει το ίδιο για τους Γαλλο-παλαιστίνιους που σκοτώθηκαν στη Γάζα, γιατί οι δεύτεροι αποτελούν «παράπλευρη απώλεια».
Ηδη από το 2019, στο ετήσιο συμπόσιο των Εβραϊκών Ιδρυμάτων της Γαλλίας, ο Μακρόν δήλωνε ότι «ο αντισιωνισμός είναι μια από τις σύγχρονες μορφές αντισημιτισμού», θεωρώντας ότι ο αντισιωνισμός συνιστά άρνηση του δικαιώματος ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ. Η Δύση, με επικεφαλής Γαλλία, Γερμανία και ΗΠΑ, υιοθέτησαν απροκάλυπτα τα δυο μέτρα και δυο σταθμά. Με εκφοβισμούς, στιγματισμό, κυρώσεις και τρομοκρατία έσπρωξαν στη σιωπή και την αυτολογοκρισία όσους είχαν πρόθεση αλληλεγγύης στον παλαιστινιακό λαό.
Την ίδια στιγμή που οι πανεπιστημιακοί ενθαρρύνονταν να συμπαρασταθούν στους συναδέλφους τους στην Ουκρανία, σιωπούσαν όταν το Ισραήλ κατέστρεφε όλα τα πανεπιστήμια στη Γάζα και εξολόθρευε την παλαιστινιακή διανόηση. Οταν δικαίως αγανακτούσαν για την καταστροφή των βουδιστικών μνημείων στην κοιλάδα του Μπαμιγιάν από τους Ταλιμπάν, τώρα σιώπησαν για την καταστροφή σπουδαίων ιστορικών μνημείων της Γάζας, αλλά και όλων των νοσηλευτικών ιδρυμάτων. Οταν λίγοι εξτρεμιστές ισλαμιστές βανδαλίζουν ένα μνημείο, αυτό γίνεται είδηση παγκοσμίως για πολλές μέρες. Οταν όμως το εβραϊκό κράτος του Ισραήλ, μεθοδικά και απολύτως σχεδιασμένα, καταστρέφει μαζικά αρχαιολογικούς θησαυρούς, ιστορικά τζαμιά και χριστιανικές εκκλησίες στην Παλαιστίνη και τον Λίβανο, αυτό δεν αποτελεί καν είδηση. Στα ψιλά των εφημερίδων είχε περάσει και ο βανδαλισμός και το πλιατσικολόγημα ανεκτίμητων θησαυρών του μουσείου της Βαγδάτης από τον αμερικανικό στρατό.
Για τη Δύση συνολικά, είναι αδιάφορο το γεγονός ότι π.χ. οι πρόσφατοι νεκροί στη Γάζα αντιστοιχούν σε 1.000.000 Γάλλους, κατ` αναλογία με τον πληθυσμό της χώρας, και είναι προφανές ότι οι ζωές των Παλαιστινίων, σε σχέση με εκείνες των Ισραηλινών, δεν έχουν καμιά αξία, ότι δεν αξίζουν να βιωθούν, ούτε να θρηνηθούν, ούτε καν να έχουν μια αξιοπρεπή ταφή οι σοροί τους που σαπίζουν κάτω από τα ερείπια, ξεσκίζονται από τα σκυλιά ή περιφέρονται με μπουλντόζες. Οι ρατσιστικές προεκτάσεις αυτού του φαινομένου, που συνοψίζεται στην κυρίαρχη πλέον πολιτική μιας εντεινόμενης ισλαμοφοβίας, είναι αναμφισβήτητο γεγονός.
Στο ερώτημα γιατί η Δύση με τόσο πάθος συγκαλύπτει τα εγκλήματα του Ισραήλ, που επί χρόνια συντελούνται απροκάλυπτα μπρος στα μάτια ολόκληρης της ανθρωπότητας, ο Fassin απαντά ότι αυτή η στάση είναι αποτέλεσμα τεσσάρων παραγόντων. Οι ενοχές της Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας για όσα συνέβησαν στον β` παγκόσμιο πόλεμο, σε συνδυασμό με τα γεωπολιτικά συμφέροντα των αμερικανικών και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που έχουν καταστήσει το Ισραήλ τοποτηρητή τους στην Μέση Ανατολή. Ενας τρίτος λόγος είναι τα τεράστια κέρδη των πολεμικών βιομηχανιών της Δύσης, στις οποίες εξαργυρώνονται τα ποσά της οικονομικής «βοήθειας» που δίδεται χωρίς όρια αλλά με πολύ ευνοϊκούς όρους στο Ισραήλ. Ενας ακόμα λόγος είναι οι γενναίες χρηματοδοτήσεις του ισραηλινού λόμπι στις ΗΠΑ, που ενισχύει κυρίως εκείνους τους παράγοντες του Δημοκρατικού και Ρεπουμπλικανικού κόμματος που υποστηρίζουν τη συνέχιση των πολέμων του Ισραήλ.
Από αυτή τη βιβλιοπαρουσίαση δεν μπορεί φυσικά να λείψει η βιβλιοκριτική. Οσο και αν αυτά τα βιβλία έχουν τη χρησιμότητα τους καθώς αναδεικνύουν παλαιές και πρόσφατες πτυχές του παλαιστινιακού ζητήματος και καθώς ανασκαλεύουν συνεχώς (ασφαλώς με πολύ ενοχλητικό για το Ισραήλ τρόπο) την ατελείωτη σωρεία των σιωναζιστικών εγκλημάτων, με αποτέλεσμα οι συγγραφείς να δέχονται τις αναμενόμενες απειλές, ωστόσο παραμένουν στο πεδίο μιας ανθρωπιστικής, πασιφιστικής οπτικής και μόνο.
Καταρχάς, η επίκληση του Ολοκαυτώματος από τη Δύση σαν δικαιολογία για την άνευ όρων υποστήριξη του Ισραήλ δεν μπορεί να συγκαλύψει τις πραγματικές αιτίες της συνενοχής της στα εγκλήματα πολέμου και γενοκτονίας που αυτό συνεχώς διεξάγει (σύμφωνα με τον ΟΗΕ αλλά και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο).
Είναι γνωστό ότι η Γερμανία τη δεκαετία του `50, την ίδια στιγμή που στο εσωτερικό της αποκαθιστούσε κρυφά και φανερά τους Ναζί και τους συνεργάτες τους, βοηθούσε την ενδυνάμωση του νεοσύστατου ισραηλινού κράτους, όχι βέβαια από ενοχές για το Ολοκαύτωμα, αλλά για τις ψαλιδισμένες μεν αλλά πάντα υπαρκτές και συνεχιζόμενες με αμείωτη ένταση ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες της. Είναι εξωφρενικό να επικαλούνται το Ολοκαύτωμα, η μεν Δύση που με την πολιτική της φουσκώνει τα πανιά του φασισμού ξανά, το δε Ισραήλ που οι φανατικότεροι υποστηρικτές που του έχουν απομείνει είναι τα πρώην ανοιχτά φασιστικά κόμματα και τα κόμματα της διεθνούς ακροδεξιάς, τύπου Μελόνι, Λεπέν, Ορμπαν, για μην ξεχάσουμε τους εγχώριους Βορίδη, Γεωργιάδη και σία.
Το Ισραήλ δεν είναι απλώς το προκεχωρημένο φυλάκιο του διεθνούς ιμπεριαλισμού. Οι ακατάλυτοι δεσμοί του σιωνιστικού κεφαλαίου με εκείνο των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων (κυρίως των ΗΠΑ και της Γαλλίας), αλλά και ένα σωρό μικρότερων, το καθιστούν προπύργιο της καπιταλιστικής Δύσης, που πατώντας αλύπητα στο λαιμό τους εξεγερμένους Παλαιστίνιους θέλει να σβήσει κάθε σπίθα και ελπίδα αντίστασης παγκοσμίως, να επιβεβαιώσει την πλήρη κυριαρχία της, ειδικά μετά την κατάρρευση του παλινορθωμένου καπιταλισμού («υπαρκτού σοσιαλισμού»), και να υποτάξει ολοκληρωτικά ανθρώπους που δεν παλεύουν καν για τον σοσιαλισμό αλλά μόνο για μια πατρίδα.
Η έκταση των εγκλημάτων του Ισραήλ είναι αυτή που θέτει σε κίνδυνο την ύπαρξη του και αποτελεί τον μεγαλύτερο εχθρό του. Οι Ναζί δεν θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν πιο άξιο συνεχιστή τους και πιο μεγάλο αντισημίτη από το ίδιο το κράτος του Ισραήλ. Ο χρόνος μετράει πλέον αντίστροφα. Καμιά βραχυπρόθεσμη επιτυχία του Ισραήλ δεν έχει σημασία.
Είναι τουλάχιστον ανόητο να θεωρεί κάποιος ότι οι Παλαιστίνιοι, που άντεξαν σφαγές και εκτοπισμούς επτά δεκαετιών, θα υποχωρήσουν τώρα.
Είναι επίσης τουλάχιστον ηθελημένη άγνοια, συγγραφείς όπως ο Traverso ή ο Fassin να παραβλέπουν το ρόλο της Παλαιστινιακής Αντίστασης και να καταδικάζουν εμμέσως πλην σαφώς την ηγέτρια δύναμη της, το Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης – Χαμάς.
Είναι αστεία τα φληναφήματά τους περί μιας ευκταίας ειρήνης τύπου Νότιας Αφρικής. Η Παλαιστινιακή Αντίσταση μακροπρόθεσμα θα φτάσει στην τελική της νίκη, για χιλιάδες λόγους. Για τους θαρραλέους συγγραφείς, για τους ιστορικούς και τους ειδικούς αναλυτές έχει έρθει ήδη ο καιρός να ασχοληθούν με τα τωρινά επιτεύγματά της.
Ο Traverso ξεκίνησε το δοκίμιο του «Η Γάζα μπροστά στη Ιστορία» με ένα συγκλονιστικό ποίημα του Μαχμούτ Νταρουίς. Ο Fassin τελειώνει το δικό του βιβλίο με ένα υπέροχο ποίημα του ποιητή και ακαδημαϊκού Ριφαάτ Αλαρίρ, που δολοφονήθηκε στοχευμένα από τους σιωναζιστές στις 6 Δεκέμβρη του 2023 μαζί με τον αδελφό του και τα τέσσερα ανίψια του. Εστω κι έτσι οι θρυλικοί ποιητές της Παλαιστίνης, παλαιότεροι και σύγχρονοι, δίνουν το μέγεθος της επιδραστικότητάς τους στη διανόηση της Δύσης και διαλαλούν το δίκιο της Παλαιστινιακής Υπόθεσης.
Δεν περιμένει κανείς από αυτούς τους συγγραφείς να αναγνωρίσουν ή να υπερασπιστούν το μεγαλείο της Παλαιστινιακής Αντίστασης. Είναι όμως ακριβώς ΑΥΤΗ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ που τους «υποχρεώνει» να γράφουν το ένα βιβλίο μετά το άλλο για να διασώσουν την υπόληψη, την τιμή και την ψυχή τους.
Ε.Σ.
