♦ Μετά την κοινωνική έκρηξη στην Τουρκία και τις καθημερινές συγκρούσεις των διαδηλωτών με τις δυνάμεις καταστολής, το ίδιο σκηνικό βλέπουμε και στη Βραζιλία. Με αφορμή την αύξηση των εισιτηρίων στα μέσα μαζικής μεταφοράς, χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους, οι οποίοι μετατράπηκαν σε πεδία μάχης. Αν στην Τουρκία η αθλητική «συνιστώσα» της εξέγερσης ήταν η συνεργασία των οργανωμένων οπαδών των τριών ομάδων της Ισταμπούλ και η κοινή δράση τους απέναντι στους μπάτσους, στη Βραζιλία η αθλητική «συνιστώσα» έχει μεγαλύτερη βαρύτητα. Ο τίτλος της στήλης είναι το βασικό σύνθημα των διαδηλωτών που θέλουν να δείξουν την αδιαφορία της κυβέρνησης, η οποία έχει «κόψει» τις κοινωνικές δαπάνες στο ελάχιστο, ενώ αντίθετα «τσοντάρει» όσα διαθέσιμα έχει στη διάθεσή της στην ανέγερση κτιρίων και γηπέδων.
Η κυβέρνηση της Βραζιλίας βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση και δεν είχε στη διάθεσή της χρόνο για ν’ αντιμετωπίσει τους διαδηλωτές. Στη Βραζιλία από το Σάββατο 15 Ιούνη διεξάγεται το Κύπελλο Συνομοσπονδιών και το γεγονός ότι οι πρώτες διαδηλώσεις στη Μπραζίλια έγιναν έξω από το γήπεδο που θα διεξαγόταν η αναμέτρηση Βραζιλία – Ιαπωνία είχε ως αποτέλεσμα να θορυβηθεί η ΦΙΦΑ και να ζητήσει από τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση εγγυήσεις για την ομαλή διεξαγωγή της διοργάνωσης. Οι εικόνες με τον πυκνό καπνό από τα καμένα λάστιχα και τις φωτιές που άναψαν έξω από τα γήπεδα οι διαδηλωτές (υπολογίστηκαν σε περισσότερους από 250.000 στο Σάο Πάολο), έκαναν το γύρο του κόσμου και έδειξαν ότι το «θαύμα» της βραζιλιάνικης οικονομίας δεν ήταν τίποτα περισσότερο από δημιουργική λογιστική. Το γεγονός ότι οι διαδηλωτές συνδέουν άμεσα την επιλογή της κυβέρνησης να πετσοκόψει τις κοινωνικές παροχές με τη ρεμούλα κατά την ανέγερση νέων γηπέδων δείχνει ότι μπροστά στην πείνα και την κοινωνική περιθωριοποίηση τα λαϊκά στρώματα και η νεολαία αφήνουν στην άκρη την αγάπη τους για το ποδόσφαιρο και προσπαθούν ν’ αντιμετωπίσουν την καθημερινή βαρβαρότητα που έχουν επιβάλει οι κυβερνήσεις.
Τα χαρακτηριστικά αυτά αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν μιλάμε για τη Βραζιλία, στην οποία ο κόσμος έχει στενούς δεσμούς και μεγάλη αγάπη για το ποδόσφαιρο. Παρολαυτά, δε δίστασε αφενός να βγει στους δρόμους και αφετέρου να ξεκινήσει τις κινητοποιήσεις του έξω από τα γήπεδα. Και ενώ η κυβέρνηση προσπαθεί να βρει λύση και να εκτονώσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια, αξιωματούχοι της ΦΙΦΑ, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να μη διεξαχθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο στη Βραζιλία, στην περίπτωση που συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις. Το θέμα αυτό άνοιξε το περασμένο Σάββατο και η εκτίμηση της στήλης είναι ότι θα συνεχιστεί για πολύ καιρό, αφού οι αιτίες που το γέννησαν δεν μπορούν να αλλάξουν, γιατί είναι σύμφυτες με το καπιταλιστικό σύστημα.
♦ Αν στη Βραζιλία οι συγκρούσεις γίνονται έξω από τους αγωνιστικούς χώρους, στην Αργεντινή οι συγκρούσεις των οργανωμένων οπαδών με τους μπάτσους γίνονται στις εξέδρες των γηπέδων. Σχεδόν σε κάθε αγωνιστική του πρωταθλήματος έχουμε σοβαρά επεισόδια που καταλήγουν σε δεκάδες τραυματισμούς και ολοένα και συχνότερα και σε νεκρούς. Την περασμένη Κυριακή, ένας οπαδός έπεσε νεκρός και ένας βρίσκεται σοβαρά τραυματισμένος στην Εντατική, μετά από συμπλοκές που έγιναν έξω από το γήπεδο της Εστουντιάντες. Οταν η ομάδα τους δέχτηκε δεύτερο γκολ, μια μεγάλη μερίδα οπαδών της φιλοξενούμενης Λανούς βγήκε από το γήπεδο και συγκρούστηκε με την αστυνομία, με αποτέλεσμα ένας οπαδός να βρει τραγικό θάνατο από πλαστική σφαίρα. Ως πρώτο μέτρο για την αντιμετώπιση της κατάστασης η τοπική κυβέρνηση του Μπουένος Αιρες αποφάσισε να μην επιτρέψει από εδώ και στο εξής τη μετακίνηση οργανωμένων οπαδών της φιλοξενούμενης ομάδας και την απόσυρση των πλαστικών σφαιρών από τα όπλα των δυνάμεων ασφαλείας.
Η Αργεντινή έχει μια ιδιαιτερότητα όσον αφορά το επαγγελματικό ποδόσφαιρο, αφού η κυβέρνηση έχει κρατικοποιήσει το άθλημα και προσπαθεί να αξιοποιήσει το ποδόσφαιρο για να περνάει τα σχέδια της. Καταρχήν, βάζει τα παιχνίδια σε όποια ώρα θέλει και προσπαθεί οι ώρες διεξαγωγής των αγώνων ν’ αλλάζουν κάθε βδομάδα. Ο λόγος είναι πολύ απλός. Οι σημαντικές αναμετρήσεις μπαίνουν σε ώρες που τα ιδιωτικά κανάλια προβάλλουν ενημερωτικές εκπομπές ή εκπομπές που αποκαλύπτουν κυβερνητικές ατασθαλίες, ώστε να μειωθεί η τηλεθέαση αυτών των εκπομπών. Με τις ευλογίες της κυβέρνησης, οι σύνδεσμοι των οργανωμένων οπαδών και σε μεγάλο βαθμό και οι ίδιες οι ομάδες έχουν περάσει στον έλεγχο των σκληροπυρηνικών οπαδών, που δρουν με όρους μαφίας και εκτός από τον έλεγχο της διανομής των εισιτηρίων και των πάρκινγκ των γηπέδων της ομάδας τους, έχουν σημαντικό ρόλο στις μεταγραφές και μερίδιο στα δικαιώματα των ποδοσφαιριστών. Μάλιστα, οι αρχηγοί των συνδέσμων βρίσκονται σε συνεργασία με τη διοίκηση της ομάδας, την αστυνομία και κάποιους από τους παίχτες και εξασφαλίζουν με αυτό τον τρόπο κάλυψη και προστασία, ακόμη και όταν διαπράττουν φόνους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, τα τελευταία 34 χρόνια έχουν χάσει τη ζωή τους 165 άτομα σε οπαδικές συγκρούσεις ή σε συγκρούσεις οπαδών με την αστυνομία. Κάθε χρόνο, κατά τις τελευταίες αγωνιστικές του πρωταθλήματος γίνονται σοβαρά επεισόδια από τους οργανωμένους οπαδούς κυρίως των ομάδων που υποβιβάζονται, με την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Αργεντινής να παρακολουθεί απλώς τα τεκταινόμενα. Μια ακόμη αντίθεση σε σχέση με τη Βραζιλία είναι ότι μια σημαντική μερίδα οπαδών θεωρεί «φυσιολογικό» αυτό που συμβαίνει και δηλώνει: «Καλύτερα νεκροί σε γήπεδο, παρά νεκροί-άνεργοι».
Αν και όλοι συνδέουν την έκρηξη της βίας στα γήπεδα με την οικονομική κατάσταση και την οικονομική κρίση που βιώνουν οι νεολαίοι της Αργεντινής, δυστυχώς η αντίδραση δεν είναι η αναμενόμενη. Αντί να βάλουν στην άκρη τις οπαδικές διαφορές και να ενώσουν τις δυνάμεις τους απέναντι στις αιτίες που γεννούν την κοινωνική εξαθλίωση που βιώνουν καθημερινά, οι νεολαίοι της Αργεντινής συνδέονται ακόμη περισσότερο με την ομάδα τους και βάζουν την οπαδική τους προτίμηση πάνω από την ταξική. Ας ελπίσουμε ότι αυτή η εικόνα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, ότι υπάρχουν «υπόγειες» διεργασίες και ότι σύντομα θα δούμε και στην Αργεντινή εικόνες όπως αυτές της Τουρκίας και της Βραζιλίας, όπου οι νεολαίοι που υποστηρίζουν διαφορετικές ομάδες δίνουν από κοινού τη μάχη για να αντιμετωπίσουν την καταστολή και να γκρεμίσουν τη μιζέρια που τους έχει καταδικάσει να ζουν το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα.
Κος Πάπιας
papias@eksegersi.gr
