Την περασμένη Κυριακή, επισκεφτήκαμε τη Στιμάγκα, το χωριό του σταφυλοπαραγωγού Βαγγέλη Δαρδάνη που με την απειλή του ότι θα ξεκινήσει απεργία πείνας για να αποπληρωθεί από τον μεγαλέμπορο-εξαγωγέα Φραγκίστα, ανέδειξε μια μάστιγα που πλήττει τους αγρότες (γράφουμε σχετικά στη διπλανή στήλη).
Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 500 μέτρων και περιβάλλεται από αμπελώνα σουλτανίνας συνολικής έκτασης 16.000 στρεμμάτων. Η απόδοση κυμαίνεται μεταξύ 1.500 και 2.000 κιλών το στρέμμα, εάν δεν προσβληθεί από ασθένειες, ενώ η ποιότητα του σταφυλιού είναι άριστη, χάρη στις ιδιαίτερες εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής.
Η δαπάνη για την καλλιέργεια των αμπελώνων επιτραπέζιου σταφυλιού είναι πολύ μεγάλη και οι τιμές που δίνουν οι καπιταλιστές έμποροι είναι εξευτελιστικές, γεγονός που υποχρεώνει τους σταφυλοπαραγωγούς να δουλεύουν και προσωπικά στα χωράφια τους και μάλιστα για πολλές ώρες τη εβδομάδα. Ο Βαγγέλης μας είπε ότι μόνο για το κλάδεμα των 70 στρεμμάτων του χρειάστηκε να δουλεύει «στο φουλ» για δύο μήνες.
Επισκεφτήκαμε αρκετά αμπέλια (οι αγρότες του χωριού δεν έχουν τον κλήρο τους συγκντρωμένο, αλλά διασκορπισμένο σε διάφορα σημεία) και μας έκανε μεγάλη εντύπωση η πανέμορφη εικόνα που αντικρίσαμε. Πίσω από την πανέμορφη εικόνα, όμως, κρύβονται ιστορίες στυγνής εκμετάλλευσης των αγροτών από τους εμπόρους.
Λόγω της εξαιρετικής ποιότητας των σταφυλιών, το πρώτο χέρι της σουλτανίνας που παράγεται στην Στιμάγκα εξάγεται. Ο,τι απομένει προωθείται στην εσωτερική αγορά. Ο έμπορος βάζει δικούς τους εργάτες και τρυγούν, τους οποίους πληρώνει ο παραγωγός. Επειδή στόχος είναι να πάρει ο έμπορος το καλύτερο σταφύλι με όσο το δυνατόν λιγότερα εργατικά, ο τρύγος γίνεται με αρπακτικό (κυριολεκτούμε) τρόπο. Ολόκληρα τσαμπιά πετιούνται κάτω, με αποτέλεσμα να χάνεται αρκετή παραγωγή που θα μπορούσε να πουληθεί στην εσωτερική αγορά. Την περασμένη χρονιά, ο Βαγγέλης Δαρδάνης πούλησε τη σουλτανίνα Α ποιότητας προς 60 λεπτά το κιλό. Η παραγωγή που μένει στο αμπέλι είναι και αυτή καλής ποιότητας, αλλά πουλιέται σε χαμηλότερη τιμή. Αυτή τη σουλτανίνα, όμως, οι εργαζόμενοι-καταναλωτές την αγόρασαν στις λαϊκές αγορές από 1,5 έως 2 ευρώ το κιλό (στα μανάβικα και στα σούπερ μάρκετ πιο ακριβά).
Οι σταφυλοπαραγωγοί της Στιμάγκας (και όχι μόνο) δεν πλήττονται μόνο από την πολιτική της ακριβής καλλιέργειας και της χαμηλής τιμής πώλησης αυτά που αναφέραμε. Εχουν και άλλα να αντιμετωπίσουν. Οι έμποροι δε βάζουν στους λογαριασμούς τους το αντίτιμο της παραγωγής που αγόρασαν (όπως καληώρα ο Φραγκίστας) ή τους πληρώνουν με μεταχρονολογημένες επιταγές, οι οποίες κάποιες φορές μένουν ακάλυπτες. Κάποιες φορές πέφτουν και «κανόνια» και οι αγρότες μένουν με κάποιες «πέτσινες» επιταγές στο χέρι.
Ετσι, ακόμα και καλοστεκούμενοι αγρότες δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν και αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια ενός τόσο ποιοτικού προϊόντος.
Από την άλλη, οι κυβερνήσεις, όλες οι κυβερνήσεις, και η σημερινή των Τσιπραίων, ενώ επιδίδονται σε μια εκκωφαντική προπαγάνδα για την πρωτογενή παραγωγή που πρέπει να προσανατολιστεί στην παραγωγή ποιοτικών προϊόντων κτλ., αφήνουν ελεύθερο το πεδίο δράσης στους καπιταλιστές-εμπόρους αγροτικών προϊόντων, με αποτέλεσμα αυτοί να «αλωνίζουν» και να καταστρέφουν ακόμα και αγρότες που παράγουν ποιοτικά προϊόντα σε υποδειγματικές καλλιέργειες.
Η κυβέρνηση των Τσιπραίων, μετά από τρία περίπου χρόνια διαχείρισης της καπιταλιστικής εξουσίας, ψήφισε το νόμο 4492/2017 για τα νωπά και ευαλλοίωτα προϊόντα. Οι διατάξεις αυτού του νόμου για την πληρωμή των αγροτών, όμως, θα μπουν σε εφαρμογή τον Ιούνη του 2019! Το σημαντικότερο είναι ότι αυτές οι διατάξεις δεν υποχρεώνουν τους καπιταλιστές να εξοφλούν τους αγρότες μέσα σε 60 ημέρες από την πώληση τα προϊόντων τους.
Γιατί πέραν των ανοικτών τιμών, υπάρχει η μάστιγα των μεταχρονολογημένων (και ακάλυπτων ανά περιόδους) επιταγών. Κι ακόμα γιατί οι έμποροι δε δίνουν ούτε επιταγές στους αγρότες και τους υπόσχονται απλά ότι θα τους εξοφλήσουν μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, όπως συνέβη στον Βαγγέλη Δαρδάνη και στους σταφυλοπαραγωγούς της Στιμάγκας.
Ο Βαγγέλης Δαρδάνης αγνόησε τις υποδείξεις τόσο των αγροτοσυνδικαλκστών όσο και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, να προσφύγει στα δικαστήρια, και καλά έκανε όταν αποφάσισε να θέσει τον εαυτό του σε κίνδυνο διεκδικώντας να εξοφληθεί από τον Γ.Φραγκίστα. Αυτή την περίοδο, που το αγροτοσυνδαλιστικό κίνημα περνάει βαθιά κρίση, η προσφυγή σε μαζική απεργία πείνας είναι η πιο ενδεδειγμένη λύση. Σ’ αυτό το συμπέρασμα καταλήγουμε, μετά την εξέλιξη που είχαμε στην υπόθεση του σταφυλοπαραγωγού Δαρδάνη.
