Δημοσιεύουμε μια ακόμα ανάλυση του λιβανέζου ακαδημαϊκού Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της Λωρίδας της Γάζας. Αν και διαφωνούμε με τον υπερτονισμό των διαφωνιών ΗΠΑ-Ισραήλ, που κάνει ο καθηγητής Σάλεχ (θεωρούμε ότι ΗΠΑ και σιωνιστική οντότητα, καταρχήν, έχουν μοιράσει ρόλους), τα βασικά συμπεράσματά του μάς βρίσκουν σύμφωνους. Ο Δρ. Σάλεχ καταλήγει στο συμπέρασμα πως είναι αναπόφευκτο οι σιωναζιστές να υποκύψουν στους όρους της Παλαιστινιακής Αντίστασης, γιατί αυτό υπαγορεύει ο πραγματικός συσχετισμός δυνάμεων, τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στο διπλωματικό πεδίο.
Η κλιμάκωση του Νετανιάχου και η βιαστική έξοδος στο μέτωπο
Του Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ*
Οσο περισσότερο ο Νετανιάχου επεκτείνει τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας τόσο επισφαλέστερη γίνεται η θέση του. Το πείσμα του αποδυναμώνει τις προοπτικές του, ξεγυμνώνοντας τις ευαλωτότητές του. Προσπαθώντας να αποφύγει τις αναπόφευκτες συνέπειες της επιδίωξης μη ρεαλιστικών στόχων, βουτάει βαθύτερα στην απελπισία. Με κάθε λεπτό που περνάει, η Αντίσταση κερδίζει ισχύ, αναγκάζοντας τον Νετανιάχου να εγκαταλείψει την αδύναμη (ανέφικτη) θέση του.
Αυτή η βιαστική έξοδος στο μέτωπο μπορεί να παρατείνει προσωρινά τη θητεία του ίδιου και της κυβέρνησής του και να καθυστερήσει το λογάριασμα με τις μελλοντικές συνέπειες. Ωστόσο, αυτός ο βιαστικός ελιγμός θα έχει ως αποτέλεσμα αυξημένες απώλειες, μια πιο έκδηλη κατάρρευση και μια πιο επαίσχυντη αποτυχία μακροπρόθεσμα.
Το προσχέδιο ανακωχής, στο οποίο η Χαμάς συμφώνησε μαζί με τις συντονισμένες προσπάθειες της καταριανής και της αιγυπτιακής πλευράς, σε συνεργασία με τους Αμερικανούς, συνιστούσε ένα βιώσιμο μονοπάτι προς τη λήξη του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Η Χαμάς και οι δυνάμεις της Αντίστασης έκαναν μόνο μικρές τροποποιήσεις για να ενισχύσουν την συνοχή της συμφωνίας και να ισχυροποιήσουν τις εγγυήσεις. Ενώ το προσχέδιο περιείχε βασικές διατάξεις, όπως η παύση των εχθροπραξιών, η πλήρης απόσυρση των δυνάμεων κατοχής, ο επαναπατρισμός των εκτοπισμένων, η απρόσκοπτη είσοδος ανθρωπιστικής βοήθειας και υλικών ανοικοδόμησης στη Λωρίδα και η υλοποίηση μιας ουσιώδους ανταλλαγής κρατουμένων και αιχμαλώτων, η Χαμάς επέδειξε ευελιξία σε ζητήματα τακτικής και διαδικασιών. Αυτά περιελάμβαναν ζητήματα σχετικά με τη διάρκεια και την αλληλουχία της ανακωχής, την απόσυρση σε φάσεις των ισραηλινών δυνάμεων και τους μηχανισμούς διευκόλυνσης της ανταλλαγής αιχμαλώτων και κρατουμένων.
Η συμφωνία της Χαμάς χαιρετίστηκε ως μεγαλοφυής κίνηση που ουσιαστικά στρίμωξε στη γωνία την ισραηλινή πλευρά. Οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ αναγνώρισαν τη σοβαρότητα της απάντησης της Χαμάς, σημειώνοντας μια διακριτική μεταστροφή τόνου. Παρά το έντονο ενδιαφέρον των ΗΠΑ και τον συνεχή έλεγχο από πρόσωπα-κλειδιά στην εξωτερική πολιτική και την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA), ο Νετανιάχου επέμεινε στην αλαζονεία και την ισχυρογνωμοσύνη του. Επέλεξε να εκθέσει την ευαλωτότητά του και στο εγχώριο κοινό του και στους κοντινότερους διεθνείς συμμάχους του, σημειώνοντας μια έλλειψη γνήσιας δέσμευσης στις προσπάθειες ανακωχής και στην παύση των εχθροπραξιών. Επιπλέον, εξήγγειλε επίτηδες πως η εισβολή στη Ράφα θα προχωρήσει με ή χωρίς συμφωνία. Ο Νετανιάχου επανέλαβε την απόρριψη της προτεινόμενης συμφωνίας, τονίζοντας την πρόθεση του ισραηλινού στρατού να εξουδετερώσει τα «τέσσερα τάγματα» υπό την ηγεσία της Χαμάς στη Ράφα. Επανέλαβε πως ο πρωταρχικός στόχος της εισβολής στη Ράφα ήταν η εξάλειψη της Χαμάς και η εξασφάλιση της απελευθέρωσης των αιχμαλώτων.
Ο Νετανιάχου συνοδεύτηκε από τον υπουργό Αμυνας του Λικούντ Γιοάβ Γκάλαντ, ο οποίος δήλωσε πως η επιχείρηση στη Ράφα «δεν θα σταματήσει έως ότου η Χαμάς εξαλειφθεί από την περιοχή». Συγχρόνως, ο ηγέτης του θρησκευτικού σιωνισμού Μπεζαλέλ Σμότριτς τόνισε πως «μια συμφωνία παράδοσης που θα οδηγήσει στο τέλος του πολέμου χωρίς ολοκληρωτική νίκη θα είναι καταστροφή», προσθέτοντας «στη Ράφα τώρα».
Φαίνεται πως ο Νετανιάχου και η κυβέρνησή του, με την εξτρεμιστική τους στάση, δεν προτίθενται να διδαχθούν από τους πάνω από επτά μήνες πολέμου. Παρόλο που ξόδεψαν μήνες στη βόρεια και την κεντρική Γάζα, μην αφήνοντας πέτρα αγύριστη, απέτυχαν να εξουδετερώσουν τη Χαμάς. Δεκάδες χιλιάδες μαχητές των Κασάμ συνέχισαν να επιχειρούν σε εκείνες τις περιοχές, προκαλώντας βαριές απώλειες στους Ισραηλινούς καθημερινά. Ποιο καινούργιο αποτέλεσμα ελπίζουν να επιτύχουν στη Ράφα;! Ο έλεγχος των Ταξιαρχιών Αλ-Κασάμ και των δυνάμεων της Αντίστασης επί ενός εκτεταμένου δικτύου σηράγγων στη Ράφα, συνδεόμενου με τις κεντρικές και βόρειες περιοχές, τους επιτρέπει να ελίσσονται ανεμπόδιστα, καθιστώντας τη μεταφορά ισραηλινών αιχμαλώτων ένα απλό διαδικαστικό ζήτημα.
Ως πολιτικά εκτεθειμένη φιγούρα, ο Νετανιάχου, αντιμετωπίζοντας φθίνουσα υποστήριξη και από το εγχώριο κοινό του και από τους διεθνείς συμμάχους του σχετικά με τη βιωσιμότητα και τη συνέχιση του πολέμου, προσπαθεί τώρα να κατευνάσει τις διεθνείς αντιρρήσεις και να ικανοποιήσει τους πιστότερους υποστηρικτές του, διαβεβαιώνοντας πως η επίθεση στη Ράφα θα είναι σύντομη και περιορισμένη, με στόχο την ελαχιστοποίηση των απωλειών αμάχων και τη διατάραξη των επιχειρήσεων λαθραίας μεταφοράς όπλων της Χαμάς. Εντούτοις, το θεμελιώδες ερώτημα παραμένει: εφόσον οι προηγούμενες παρατεταμένες, βάρβαρες και καταστροφικές εκστρατείες απέτυχαν να επιτύχουν τους στόχους τους, πώς μπορεί ο Νετανιάχου να περιμένει να πετύχει πιο δύσκολους στόχους με «λιγότερη βαρβαρότητα» και σε συμπιεσμένο χρόνο;! Συνεπώς, το σχέδιο εισβολής στη Ράφα φαίνεται να μην είναι παρά μια αποτυχημένη προσπάθεια έτοιμη να εκτυλιχτεί. Παρομοίως, η ανάθεση της διαχείρισης του περάσματος της Ράφα σε μια αμερικανική εταιρία ασφαλείας θα πεταχτεί στα σκουπίδια.
Ο Νετανιάχου και ο σκληροπυρηνικός συνασπισμός του, έχοντας εξαντλήσει την επιθετικότητα και τη βαρβαρότητά τους, αρχίζουν να αναγνωρίζουν την αναμφίβολη πραγματικότητα ενώπιόν τους. Δεν μπορούν πλέον να αποφύγουν τις συνέπειες της επιχείρησης Κατκλυσμός του Αλ-Ακσα και τα επακόλουθά της. Σηματοδοτεί την οικτρή αποτυχία να επιτύχουν τους διακηρυγμένους τους στόχους: να συντρίψουν τη Χαμάς, να καθυποτάξουν την παλαιστινιακή λαϊκή υποστήριξη, να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση των αιχμαλώτων, να καταλάβουν τη Λωρίδα της Γάζας και να επιβάλλουν πάνω της τη θέλησή τους. Είναι τώρα αναγκασμένοι να συμμορφωθούν με τους όρους που θέτει η Αντίσταση για τη λήξη του πολέμου, την πλήρη απόσυρση από τη Λωρίδα, τον επαναπατρισμό των εκτοπισμένων, την παροχή ουσιαστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας, και τη διαπραγμάτευση μιας έντιμης ανταλλαγής κρατουμένων με την Αντίσταση.
Ο Νετανιάχου, αργά ή γρήγορα θα το κάνει, καθώς η δημοτικότητά του κι εκείνη του κόμματός του συνεχίζουν να μειώνονται. Συγχρόνως, το Ισραήλ διακινδυνεύει την αυξανόμενη απομόνωσή του στη διεθνή σκηνή, δοκιμάζοντας τις σχέσεις του με τις ΗΠΑ και τους άλλους συμμάχους του. Η κλιμακούμενη εχθρότητα εναντίον του Ισραήλ στις αραβικές και μουσουλμανικές περιοχές θα παραλύσει περαιτέρω τη διαδικασία «κανονικοποίησης». Εντωμεταξύ, κλιμακούμενες διαδηλώσεις σε αμερικανικά, ευρωπαϊκά και διεθνή πανεπιστήμια υπογραμμίζουν την αυξανόμενη εναντίωση στις πολιτικές και την επιθετικότητα του Νετανιάχου. Επιπλέον, με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) [που] σύμφωνα με αναφορές εξετάζει το ενδεχόμενο έκδοσης εντάλματος σύλληψης για τον Νετανιάχου, το Διεθνές Δικαστήριο [της Χάγης] (ΔΔΧ) εντατικοποιεί την έρευνα στην πολιτική του διακυβέρνηση.
Ως εκ τούτου, η επίθεση στη Ράφα μπορεί προσωρινά να επεκτείνει την πολιτική θητεία του Νετανιάχου για λίγες ημέρες, ωστόσο θα χρησιμεύσει ως άλλη μια κατηγορία για τις αποτυχίες ηγεσίας του και τις βάρβαρες τακτικές του, εν τέλει επιδεινώνοντας την πτώση του.
*Ο Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ είναι γενικός διευθυντής του εγκατεστημένου στη Βηρυττό Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations.
