Με τροπολογία-κουρελού, που κατατέθηκε εκπρόθεσμα στο νομοσχέδιο με τίτλο «Στρατηγική αναπτυξιακή προοπτική των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ρύθμιση ζητημάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες διατάξεις» και την οποία υπογράφει το μισό σχεδόν υπουργικό συμβούλιο (Σταϊκούρας, Γεωργιάδης, Παναγιωτόπουλος, Χατζηδάκης, Κεραμέως, Θεοδωρικάκος, Καραμανλής, Βρούτσης, Κικίλιας), παραχωρούν στην ιδιωτική κερδοσκοπία τον Εθνικό Κήπο και το Λόφο Φιλοπάππου. Δυο τοπόσημα της Αθήνας, που -εκτός των άλλων- έχουν τεράστια αρχαιολογική σημασία.
Η ρύθμιση που ψηφίστηκε προβλέπει την ίδρυση εταιρίας με την επωνυμία «Εθνικός Κήπος – Μητροπολιτικό Πράσινο ΑΕ», η οποία θα «λειτουργεί χάριν του δημοσίου συμφέροντος, σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας» και θα έχει διάρκεια 40 χρόνια. Η εταιρία θα υπογράψει σύμβαση με το Δήμο Αθηναίων και θα εισπράττει αμοιβή για τη διαχείριση του Εθνικού Κήπου και του Λόφου Φιλοπάππου. Η εταιρία θα πάρει ουσιαστικά στην ιδιοκτησία της τους συγκεκριμένους χώρους και θα κάνει μπίζνες μ' αυτούς, όπως ορίζεται στη ρύθμιση. Προβλέπεται, ακόμα, ότι «με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του υπουργού Εσωτερικών, η εταιρία μπορεί να αναλαμβάνει τη διαχείριση και άλλων συναφών με τους σκοπούς της χώρων». Οπως καταγγέλθηκε, στο μάτι έχουν βάλει -σε πρώτη φάση- την Ακαδημία Πλάτωνος.
Πρόεδρος θα είναι ο δήμαρχος Αθηναίων ή πρόσωπο που αυτός θα υποδείξει, ενώ στο ΔΣ θα συμμετέχουν και άλλα 10 πρόσωπα που θα ορίζει το δημοτικό συμβούλιο Αθηναίων. Μ' άλλα λόγια, η οικογένεια Μητσοτάκη εξασφάλισε δυο ανεκτίμητης σημασίας χώρους, για τη διαχείριση των οποίων δε θα δίνει λογαριασμό ούτε στο δημοτικό συμβούλιο (γι' αυτό έφτιαξαν εταιρία). Ο Μπακογιάννης θα διορίσει ένα ΔΣ και μέσω αυτού θα κάνει τις μπίζνες, σε συνεργασία με διάφορους καπιταλιστές.
Τι ακριβώς σημαίνει αυτή η εξέλιξη μας το λένε εργαζόμενοι στην Εφορεία Αρχαιοτήτων της πόλης της Αθήνας, που με ανοιχτή επιστολή τους κατήγγειλαν ότι «πρόκειται για την απαρχή της εφαρμογής μιας νέας πολιτικής που μετατρέπει μία Α.Ε. σε διαχειριστή, αλλά στην πραγματικότητα σε δικαιούχο αρχαιολογικών χώρων και ιστορικών τόπων».
Σημειώνουν στην καταγγελτική επιστολή τους: «Ως εργαζόμενοι στην Εφορεία Αρχαιοτήτων της πόλης της Αθήνας δεν είναι δυνατόν να παρακολουθούμε σιωπηλοί την εκχώρηση των δημοσίων αγαθών και των μνημείων σε ανώνυμες εταιρείες που θα διαχειρίζονται τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία με μόνο κανόνα “τον κανόνα της ιδιωτικής οικονομίας“. Οι δύο χώροι που παραχωρούνται είναι κηρυγμένοι και προστατεύονται από τον αρχαιολογικό νόμο (Ν. 3028/2002).
Ο λόφος του Φιλοπάππου εντάσσεται στον κηρυγμένο ως οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο των Λόφων Μουσών (Φιλοπάππου), Πνύκας, Νυμφών (ΦΕΚ 154/ΑΑΠ/22-4-2008). Πρόκειται για αρχαιολογικό χώρο, μη ανεσκαμμένο στο σύνολό του, έκτασης 650 στρεμμάτων.
Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τρεις πολύ σημαντικούς αρχαίους χώρους: την Πνύκα, το μνημείο του Φιλοπάππου και τις “Φυλακές Σωκράτους“, τον βυζαντινό ναό του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη, καθώς και τα κηρυγμένα, ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία, λιθόστρωτα και το Αναπαυτήριο Πικιώνη. Η περιοχή περιλαμβάνεται στη “ζώνη ανασχέσεως“ (buffer zone) της Ακρόπολης, μνημείου παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και στον Κατάλογο των Μνημείων της Αθήνας που τους έχει απονεμηθεί το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2014 (European Heritage Label).
Ο Εθνικός κήπος έχει κηρυχθεί ως ιστορικός τόπος “ως χαρακτηριστικός και ομοιογενής χώρος… ως μοναδικό στη χώρα παράδειγμα αρχιτεκτονικής τοπίου… στον οποίο έχουν αποτυπωθεί διαδοχικές εξελικτικές φάσεις της νεώτερης ιστορίας των Αθηνών και έχει άρρηκτα συνδεθεί στην συλλογική μνήμη των κατοίκων της πόλης με σημαντικές καμπές της ιστορίας του ελληνικού κράτους καθώς και με την καθημερινή ζωή τους…“ (ΦΕΚ 49/ΑΑΠ/23-3-2011). Είναι ένας χώρος που βρίθει ορατών αρχαιοτήτων και αποτελεί τη ρωμαϊκή επέκταση των Αθηνών.
Η τροπολογία, που παραδίδει σε ιδιωτική διαχείριση τους δύο δημόσιους και προστατευόμενους από τον αρχαιολογικό νόμο τόπους, δεν συνυπογράφεται από την Υπουργό Πολιτισμού, παρ’ ότι η προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και προβλέπεται από το άρθρο 24 του Συντάγματος».
Αφού αναφερθούν στις προβλέψεις της νομοθετικής ρύθμισης ως προς τη διάρκεια και τη λειτουργία της εταιρίας, οι εργαζόμενοι καταλήγουν: «Από τα παραπάνω συνάγεται ότι στην υπό ίδρυση Α.Ε., δεν εκχωρείται μόνο η διαχείριση αλλά και το εν λευκώ δικαίωμα στο έδαφος, στον ίδιο τον τόπο, αφού η εταιρία νομιμοποιείται να προβαίνει σε αναμορφώσεις ως δικαιούχος συγχρηματοδοτούμενων ή άλλων έργων, τα οποία θα αφήνουν το αποτύπωμά τους σε αρχαιολογικούς χώρους, σε ιστορικούς τόπους, στο ίδιο το ίχνος της αρχαίας πόλης.
Θεωρούμε ότι πολύ σύντομα το καθεστώς που διαμορφώνεται με την τροπολογία, θα επεκταθεί και σε άλλους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας, με έναν πολύ πιθανό επόμενο στόχο τον αρχαιολογικό χώρο στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Εμείς, οι εργαζόμενοι στην Εφορεία Αρχαιοτήτων της αρχαίας πόλης, στην Εφορεία που έχει στη χωρική της αρμοδιότητα τους αντισυνταγματικά εκχωρούμενους χώρους, τους χώρους όπου εργαζόμαστε ως μισθοδοτούμενοι από το ελληνικό δημόσιο, εκφράζουμε την πλήρη αντίθεσή μας με την πολιτική που χαράσσει το μοντέλο της τροπολογίας και καλούμε τους συλλόγους μας, τους συναδέλφους και κυρίως την πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ, να υπερασπιστεί το δημόσιο αγαθό της ιστορικής μνήμης και του αθηναϊκού τοπίου από τους “κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας“».
Οπως αντιλαμβάνεστε, εδώ δεν μιλάμε απλά για μπίζνες τύπου «Ελληνικό». Εδώ μιλάμε για πλιάτσικο σε αρχαιολογικούς χώρους, υπό το φερετζέ της ανάπτυξης. Γι' αυτό δε θέλουν κανένα συγχρωτισμό ούτε με το δήμο ούτε με την αρχαιολογική υπηρεσία, που είναι στελεχωμένη από επιστήμονες με γνώση των συγκεκριμένων χώρων και των αναγκών τους για ανάδειξη ως τέτοιων και όχι ως χώρων για μπίζνες διάφορων επιτήδειων.
