Συμφωνία ειρήνευσης ΗΠΑ – Ταλιμπάν

Συμφωνία για τη σταδιακή απόσυρση των αμερικάνικων στρατευμάτων από το Αφγανιστάν υπέγραψαν στη Ντόχα του Κατάρ οι ΗΠΑ με τους Ταλιμπάν την Κυριακή 1 Μάρτη. Η υλοποίηση της συμφωνίας προβλέπει την απόσυρση χιλιάδων αμερικάνων στρατιωτών από πέντε αμερικάνικες βάσεις στο Αφγανιστάν εντός των επόμενων 135 ημερών, ενώ το σύνολο των αμερικάνικων κατοχικών δυνάμεων θα αποσυρθεί από τη χώρα εντός 14 μηνών από την υπογραφή της συμφωνίας, αν οι Ταλιμπάν δεν παραβιάσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει με βάση τη συμφωνία.
 
Παράλληλα, το έγγραφο της συμφωνίας στρώνει το έδαφος για μελλοντικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ταλιμπάν και της αφγανικής κυβέρνησης, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, με στόχο τη σύναψη μιας συμφωνίας μακροχρόνιας ειρήνευσης, ενώ οι Αμερικάνοι δεσμεύτηκαν να άρουν όλα τα μέτρα σε βάρος των Ταλιμπάν, αν οι διαπραγματεύσεις συνεχιστούν ομαλά με βάση το πλάνο. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, ο ηγέτης των Ταλιμπάν, Χιμπατουλάχ Αχουντζάντα, κάλεσε όλους τους μαχητές του να την τηρήσουν.
 
Οι Ταλιμπάν έδωσαν εγγυήσεις ότι δε θα επιτρέψουν η χώρα να γίνει ορμητήριο «τρομοκρατικών» ομάδων που στοχεύουν τους Αμερικάνους και του συμμάχους τους, ενώ η αφγανική κυβέρνηση συμφώνησε με τους Ταλιμπάν μια ανταλλαγή αιχμαλώτων στις 10 Μάρτη, με βάση την οποία θα απελευθερωθούν 5.000 μαχητές Ταλιμπάν και 1.000 αφγανοί στρατιώτες και κυβερνητικοί υπάλληλοι και αξιωματούχοι. Σε δεύτερη φάση, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να συνεργαστούν με την αφγανική κυβέρνηση που θα προκύψει μετά την υλοποίηση της συμφωνίας, για την ανοικοδόμηση της χώρας, ενώ παράλληλα δεσμεύονται ότι δε θα παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του αφγανικού κράτους.
 
Μια μέρα μετά τη σύναψη της συμφωνίας, ο αφγανός πρόεδρος Ασράφ Γκάνι, που δε συμμετείχε στις συνομιλίες της Ντόχα, δήλωσε ότι η απελευθέρωση των 5.000 Ταλιμπάν δεν μπορεί να θεωρηθεί προϋπόθεση για συνομιλίες ειρήνευσης με τους Ταλιμπάν.
 
Μόλις δυο μέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας και την τηλεφωνική συνομιλία του Τραμπ με τον ηγέτη των Ταλιμπάν, αμερικάνικα μαχητικά βομβάρδισαν θέσεις των Ταλιμπάν, ύστερα από αίτημα του αφγανικού στρατού, ως απάντηση στις δεκάδες επιθέσεις που έχουν εξαπολύσει εναντίον του αφγανικού στρατού στην επαρχία Χελμάντ, ενώ την επομένη μαχητές Ταλιμπάν σκότωσαν περισσότερους από 20 αφγανούς στρατιώτες και μπάτσους, σύμφωνα με δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων στο γαλλικό ειδησεογραφικό δίκτυο AFP. Στο στόχαστρο πλέον των Ταλιμπάν φαίνεται να βρίσκεται αποκλειστικά η αφγανική κυβέρνηση, στην οποία ασκούν πιέσεις να δεχτεί την απελευθέρωση των αιχμάλωτων Ταλιμπάν ως προϋπόθεση για την έναρξη συνομιλιών.
 
Η αμερικάνικη εισβολή στο Αφγανιστάν το 2001 και ο πόλεμος που την ακολούθησε είναι η πιο μακρόχρονη στρατιωτική επέμβαση και κατοχή ξένης χώρας στην αμερικάνικη ιστορία. Το αντάρτικο των Ταλιμπάν και ο πόλεμος φθοράς που έχουν εξαπολύσει με στόχο τις ΗΠΑ και την αφγανική κυβέρνηση-μαριονέτα που έστησαν, η δικαιοδοσία της οποίας δεν ξεπέρασε τα όρια κάποιων μεγάλων αφγανικών πόλεων, ενώ στην ύπαιθρο κυριαρχούσαν οι Ταλιμπάν, δημιούργησαν συνθήκες κινούμενης άμμου για τους Αμερικάνους, που από το 2018 προσπαθούν επίσημα να απεμπλακούν από τη χώρα και να τερματίσουν τη στρατιωτική επέμβαση.
 
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι Αμερικάνοι επιχειρούν να υπογράψουν συμφωνία ειρήνευσης με τους Ταλιμπάν, προκειμένου να διαμορφώσουν μια διάδοχη κατάσταση που θα τους επιτρέψει να αποσυρθούν από το βούρκο του Αφγανιστάν. Παρολαυτά, η αμερικάνικη εισβολή στη χώρα, εκτός από τις καραβιές αφγανών προσφύγων και τους θανάτους δεκάδων χιλιάδων αμάχων, τείνει να χαρακτηριστεί σαν άλλη μια γκάφα της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής, αφού δεν πέτυχε κανέναν από τους διακηρυγμένους στόχους, με τους Ταλιμπάν να επιστρέφουν νικητές και τροπαιούχοι, με την αναγνώριση και των Αμερικάνων πλέον, σχεδόν 20 χρόνια μετά την εκδίωξή τους από τη διακυβέρνηση της χώρας από τον αμερικάνικο στρατό.