Το σκηνικό στήθηκε με όλη την απαραίτητη δραματικότητα. Ο πρωθυπουργός άλλαξε το πρόγραμμα των προεκλογικών του περιοδειών, ο υπουργός Αμυνας δε θα πολιτευθεί λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης, για να μπορέσει απερίσπαστος, ως πολιτικός προϊστάμενος των Ενόπλων Δυνάμεων, να επιτελέσει το εθνικό του καθήκον (αλήθεια, άμα τον έβαζαν σε εκλόγιμη θέση στο Επικρατείας, τι πρόβλημα θα υπήρχε;), οι στρατηγοί κλήθηκαν να συνεδριάσουν κυριακάτικα επί τρίωρο στο Μαξίμου με τον Τσίπρα και τον Κατρούγκαλο. Και όταν τελείωσε το ΚΥΣΕΑ, βγήκε ο Τσίπρας να κάνει δηλώσεις στις κάμερες.
Για να γίνει πιο δραματικό το σκηνικό, προηγήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία του Τσίπρα με τον Αναστασιάδη, την οποία δημοσιοποίησε με γραπτή ανακοίνωσή του, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Οι δυο ηγέτες», κατέληγε η ανακοίνωση, «από κοινού παρακολουθούν στενά τα τεκταινόμενα και με ψυχραιμία και προχωρούν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να υπάρξει η κατάλληλη αντίδραση στις μεθοδεύσεις και την παράνομη επέμβαση της Τουρκίας».
Την τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αναστασιάδη επιβεβαίωσε και ο Τσίπρας. «Συμφωνήσαμε», είπε, «να κινηθούμε το επόμενο διάστημα ώστε να προετοιμάσουμε το έδαφος, την επόμενη εβδομάδα, η σύνοδος κορυφής να λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις, ακόμα και την υιοθέτηση κυρώσεων εάν επιβεβαιωθεί ότι έγινε γεώτρηση εντός της κυπριακής ΑΟΖ».
Η πρώτη αντίδραση των ΜΜΕ ήταν… πολεμική. Αν δεν ήταν Κυριακή, μπορεί να είχαμε και εισβολή καταναλωτών σε σούπερ μάρκετ για να στοκάρουν ρύζια, μακαρόνια και γάλατα κονσέρβα. Μετά ήρθε η γραμμή από τα κόμματα της αντιπολίτευσης: ο Τσίπρας παίζει θέατρο, μην ανεβάζετε το θέμα.
Οταν άρχισαν οι μπηχτές από την αντιπολίτευση και τα φιλικά της ΜΜΕ, αποφάσισαν και οι Τσιπραίοι να κατεβάσουν τους δραματικούς τόνους. Πρώτος το έκανε ο Κατρούγκαλος, ίσως και με δική του πρωτοβουλία. Είπε ότι «η κατάσταση σήμερα είναι ριζικά διαφορετική» (σε σχέση με την περίοδο των Ιμίων), ότι το διεθνές κύρος της χώρας είναι «πολύ πιο αναβαθμισμένο» και οι διπλωματικές συμμαχίες πολύ πιο ισχυρές, ενώ «η Τουρκία είναι εντελώς απομονωμένη», καθώς «οι ενέργειές της καταδικάζονται ως παράνομες και προκλητικές από ΗΠΑ και ΕΕ». Το καλύτερο το φύλαγε για το τέλος: «Και σε κάθε περίπτωση, επειδή δεν αφήνουμε τίποτα στην τύχη, συνεχίζουμε τις συζητήσεις για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης ώστε να αποκλιμακωθεί η ένταση και να μην προκύψει “ατύχημα“ απ’ αυτήν»! Τότε φάνηκε καθαρά πως όλα ήταν ένα σόου του Τσίπρα, αποφασισμένο από τους νέους «επικοινωνιολόγους» του Μαξίμου. Την Κυριακή σύγκληση του ΚΥΣΕΑ σε άκρως δραματικό φόντο και τη Δευτέρα αξιωματικοί και διπλωμάτες να ταξιδεύουν για την Αγκυρα προκειμένου να συνεχίσουν τις συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης! Δεν κόλλαγε με τίποτα το πράγμα.
Ακολούθησε ο Αποστολάκης. Πρώτα με δηλώσεις του στον ΑΝΤ1, στις οποίες τόνισε ότι δεν υπάρχει ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου με την Τουρκία και υπογράμμισε ότι η ελληνική πλευρά προσπαθεί ώστε οι προκλητικές ενέργειες να σταματήσουν εδώ και τώρα. Δεν παρέλειψε, βέβαια, να πετάξει και την εθνική μαγκιά: οι ένοπλες δυνάμεις είναι σε ετοιμότητα σε περίπτωση που οι Τούρκοι προχωρήσουν σε μια ενέργεια παρόμοια με όσα κάνουν στην Κυπριακή ΑΟΖ. Μετά το έκανε πιο επίσημο, μιλώντας στην τελετή παραλαβής αμερικάνικων ελικοπτέρων στη βάση του Στεφανοβίκειου στο Βόλο: «Ηθελα επ' ευκαιρία να πω ότι δεν θα πρέπει να έχουμε ανησυχία για όλα αυτά τα θέματα που γίνονται γύρω μας. Ο ελληνικός λαός θα πρέπει να είναι ήρεμος και να μην ανησυχεί για τίποτα».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο… Τσίπρας την Τετάρτη στο πρωινάδικο του ΟΡΕΝ. Εκτίμησε ότι η Τουρκία δε θα προχωρήσει σε γεώτρηση στην ελληνική ΑΟΖ, όπως έκανε στην κυπριακή, συμπληρώνοντας ότι σε κάθε περίπτωση η Ελλάδα έχει σχέδιο αποτροπής και δε επιτρέψει στην Τουρκία να κάνει κάτι τέτοιο αν το τολμήσει.
Προς τι όλ' αυτά τα «πάνω-κάτω»; Δημιουργήθηκε η δραματική ένταση με το ΚΥΣΕΑ για να «στριμωχτούν» οι Ευρωπαίοι και να βγάλει μια καταγγελτική ανακοίνωση το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, καλώντας την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να προετοιμάσουν επιλογές για μέτρα σε βάρος της Τουρκίας;
Καταρχάς, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές έχουν τους δικούς τους μηχανισμούς ενημέρωσης και διαμόρφωσης εξωτερικής πολιτικής και δε θα ξεγελιόνταν ποτέ από μια κατασκευασμένη δραματική κατάσταση στην Αθήνα. Δεύτερο, η παραγγελία στην Κομισιόν και στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης είναι απλώς λόγια. Τα οποία απέχουν πολύ από τα πρακτικά μέτρα κατά της Τουρκίας. Θυμηθείτε με πόση αποφασιστικότητα πήραν μέτρα κατά της Ρωσίας μετά την προσάρτηση της Κριμαίας και θα καταλάβετε τι εννοούμε.
Οι σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ δε βρίσκονται στο καλύτερο σημείο τους εδώ και καιρό. Κι αυτό δεν έχει να κάνει με τη συμπεριφορά της Τουρκίας στο Κυπριακό ή στο ενεργειακό και γεωστρατηγικό παιχνίδι που παίζεται στην Ανατολική Μεσόγειο. Εχει να κάνει με τον πόλεμο της Συρίας και με το παιχνίδι που κάνει ο Ερντογάν με τη Ρωσία, με παραγγελίες ποπλικών συστημάτων που θέλουν τα γερμανογαλλικά μονοπώλια κ.ά. Επομένως, η όποια ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας-Κύπρου εντάσσεται από τους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές στο «πακέτο» βάσει του οποίου θα διαπραγματευθούν με τον Ερντογάν.
Ο Ερντογάν, από την άλλη, δεν «καίγεται» σ' αυτή τη φάση για τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ. Η περιβόητη προπαρασκευαστική διαδικασία για την ένταξη της Τουρκίας έχει σταματήσει εδώ και καιρό, οπότε απ' αυτή την πλευρά δεν έχει να φοβηθεί τίποτα. Αντίθετα, αν ποτέ κληθεί σε τραπέζι διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, το πρώτο που θα βάλει πάνω στο τραπέζι θα είναι το άνοιγμα κάποιων κεφαλαίων της παγωμένης προενταξιακής διαδικασίας.
Οι επιδιώξεις της Τουρκίας, τις οποίες υλοποιεί με τις (υπαρκτές ή ανύπαρκτες) γεωτρήσεις σε οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ είναι σαφείς και συμπυκνώνονται σ' αυτό που εδώ και καιρό έχει διακηρύξει ο Ερντογάν και επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία: η Τουρκία έχει δικαιώματα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, οι Τουρκοκύπριοι έχουν δικαιώματα στην κυπριακή ΑΟΖ και η Τουρκία, ως εγγυήτρια δύναμη, υπερασπίζεται τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.
Οι κινήσεις του τουρκικού κράτους είναι ιδιαίτερα προσεκτικές και σχεδιασμένες στην κάθε τους λεπτομέρεια. Δεν έστειλε τα πλωτά γεωτρύπανά του σε οικόπεδα που η Κυπριακή Δημοκρατία έχει εκχωρήσει σε αμερικάνικα και ευρωπαϊκά μονοπώλια, τα οποία πραγματοποιούν εκεί έρευνες, αλλά σε οικόπεδα ανεκχώρητα, τα οποία η Τουρκία υποστηρίζει ότι ανήκουν στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Η λογική είναι απλή: όλοι (και η κυπριακή κυβέρνηση) αναγνωρίζουν ότι και οι Τουρκοκύπριοι δικαιούνται μερίδιο από τα κοιτάσματα φυσικού αέριου που τυχόν θα βρεθούν. Η τουρκοκυπριακή κοινότητα δε δέχεται να εκχωρήσει τα δικαιώματά της στην κυβέρνηση της Λευκωσίας, αλλά θέλει τα δικά της θαλάσσια οικόπεδα, για να τα διαχειριστεί όπως αυτή κρίνει συμφερότερο για τα συμφέροντά της. Αν είχε λυθεί το Κυπριακό, θα είχε λυθεί και αυτό το ζήτημα. Μέχρι να λυθεί το Κυπριακό και δεδομένου ότι η κυβέρνηση της Λευκωσίας έχει ήδη υπογράψει συμφωνίες εκχωρήσεων, η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα πάρει αυτό που της ανήκει με τη χρήση της κρατικής δύναμης της Τουρκίας. Κι οποιανού δεν του αρέσει, ας προχωρήσει για να δούμε ποιος θ' αντέξει.
Ο αντίλογος από την ελληνική-ελληνοκυπριακή πλευρά είναι γνωστός: η κυβέρνηση της Λευκωσίας είναι ο μόνος νόμιμος εκπρόσωπος ολόκληρου του κυπριακού λαού. Αυτό ισχύει μόνο στα χαρτιά. Ηδη, στους απανωτούς γύρους διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, έχει γίνει αποδεκτή η αρχή των «συνιστώντων κρατών». Τα δε κονδύλια της ΕΕ δε διοχετεύονται στην τουρκοκυπριακή επικράτεια από την κυβέρνηση της Λευκωσίας, αλλά απευθείας από τις υπηρεσίες της Κομισιόν. Το ίδιο πρέπει να γίνει και για τα θαλάσσια οικόπεδα, λέει η τουρκική πλευρά. Δε θα περιμένουμε πότε θα λυθεί το Κυπριακό και στο μεταξύ η Λευκωσία θα διαχειρίζεται μόνη της τα οικόπεδα της ΑΟΖ.
Αυτό είναι το παιχνίδι που παίζει ο Ερντογάν, ο οποίος σε λίγες μέρες θα έχει μια συνάντηση με τον Τραμπ, στο περιθώριο της συνόδου των G20 και στο τραπέζι θα μπουν τα πάντα. Από τους ρωσικούς S-400 και τα αμερικάνικα F-35 μέχρι τα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ. Δημιουργώντας τετελεσμένα στην ΑΟΖ της Κύπρου, ο Ερντογάν βάζει περισσότερα πράγματα μπροστά του στο τραπέζι, στην έτσι κι αλλιώς ετεροβαρή (υπέρ των ΗΠΑ, φυσικά) διαπραγμάτευση που θα κάνει με τον Τραμπ (η οποία, φυσικά, βρίσκεται σε εξέλιξη, σε επίπεδο υπουργών και κρατικών στελεχών).
Γι' αυτό το λόγο ο «ρεαλιστής» Σημίτης μίλησε για ενδεχόμενο «νέων Ιμίων», «εάν δεν βρούμε λύσεις, όχι πάντα ευχάριστες». Τέτοιος κίνδυνος δεν υπάρχει για τους καλοκαιρινούς μήνες (έχει και η Τουρκία τουρισμό στα αιγαιατικά παράλιά της), κανείς όμως δεν μπορεί να τον αποκλείσει το φθινόπωρο. Οσο τις «όχι πάντα ευχάριστες» λύσεις που προτείνει ο Σημίτης, δε χωρά παρερμηνεία: ή λύνουμε το Κυπριακό, βάσει του νέου «σχεδίου Ανάν» ή παραχωρούμε οικόπεδα στους Τουρκοκύπριους. Η επίκληση των «διεθνών συμμαχιών», που κάνουν ο Τσίπρας και ο Μητσοτάκης, είναι αέρας κοπανιστός.
