Εκλογές στην Τουρκία

Σουλτάνος ο καπιταλισμός

Η επόμενη μέρα της θριαμβευτικής νίκης του Ερντογάν στην Τουρκία (με 52.6% έναντι του αντιπάλου του Μουχαρέμ Ιντζέ που πήρε μόλις το 30.6%), αλλά και του κόμματός του στις βουλευτικές εκλογές που έγιναν ταυτόχρονα (το AKP κέρδισε το 42.6%, με διαφορά είκοσι ποσοστιαίων μονάδων από το κεμαλικό CHP), δεν ξημέρωσε με ελπίδες για τον τούρκικο λαό. Οι καπιταλιστές έσπευσαν αμέσως να ζητήσουν από τη νέα κυβέρνηση την επίσπευση των μεταρρυθμίσεων στην οικονομία και την παιδεία, φοβούμενοι ότι οι μέρες της «αφθονίας» περιορίζονται πλέον, αφού οι ρυθμοί ανάπτυξης πέφτουν και η οικονομία -που πέρσι κινήθηκε με το δανεισμό- θα αρχίσει να ξεφουσκώνει όσο περνά ο καιρός.
 
Ο φυλακισμένος Ντεμιτράς κατόρθωσε να κερδίσει ένα 8.4% και το κόμμα του (HDP) μπήκε στη Βουλή σπάζοντας το φράγμα του 10% (κέρδισε 11.7% σαρώνοντας στις κουρδικές περιοχές). Ετσι, ο Ντεμιτράς και το HDP κατατάχτηκαν στην τρίτη θέση του πολιτικού φάσματος από πλευράς ψήφων. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι οι Κούρδοι θα κερδίσουν κάτι. Ο Ντεμιτράς παραμένει στη φυλακή και ο Ερντογάν υποσχέθηκε να εντείνει τον πόλεμο κατά της «τρομοκρατίας».
 
Οι Κεμαλιστές (CHP) κατόρθωσαν να επικρατήσουν μόνο στα παράλια, εκτός της Ιστανμπούλ όπου κέρδισε ο Ερντογάν με 50% (δήμαρχός της ήταν πριν αναβαθμιστεί στην πολιτική σκακιέρα).
 
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ερντογάν αποκτά πλέον υπερεξουσίες, αφού το προεδρικό σύστημα που εγκαθιδρύθηκε με το περσινό συνταγματικό δημοψήφισμα και θα αρχίσει να ισχύει από τώρα του επιτρέπει να διορίζει απευθείας τους υπουργούς της κυβέρνησης, τους αντιπροέδρους, υψηλόβαθμους αξιωματούχους και δικαστές, να κυβερνά μέσω προεδρικών διαταγμάτων, αλλά και να διαλύει τη Βουλή αν το κρίνει απαραίτητο. Οπως γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο, αυτές τις εξουσίες θα τις χρησιμοποιήσει ο Ερντογαν για να καταστείλει τη λαϊκή οργή που σίγουρα θα γεννηθεί. Αυτό είναι που ονομάζουν «σταθερότητα» οι πολιτικοί διαχειριστές της εξουσίας των καπιταλιστών.
 
Μήπως όμως υπάρχει μεγάλη διαφορά με ό,τι συμβαίνει στις «δημοκρατικές» χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ; Μόλις πέρσι, ο Μακρόν πέρασε το αντεργατικό νομοσχέδιο Ελ Κομρί, παρακάμπτοντας το κοινοβούλιο βάσει του άρθρου 49 του γαλλικού συντάγματος. Θα μας πείτε ότι αυτό έγινε κατ’ εξαίρεση, ενώ στην Τουρκία θα είναι ο κανόνας. Επί της ουσίας, όμως, όταν η διαχείριση της εξουσίας γίνεται για την ικανοποίηση των συμφερόντων των οικονομικά ισχυρών, όταν στα κρίσιμα ζητήματα οι βουλευτές βάζουν τις τζίφρες τους χωρίς πολλές φορές να διαβάζουν τους πολυσέλιδους νόμους που ψηφίζουν (θυμηθείτε πόσοι διάβασαν το Μνημόνιο «στα καθ’ ημάς»), τότε η διαφορά μεταξύ του συγκεντρωτικού προεδρικού συστήματος του Ερντογάν και του «δημοκρατικού» κοινοβουλευτικού συστήματος της Ευρώπης εξαφανίζεται.
 
Ο Ερντογάν θα κυβερνήσει όπως κάνει τόσα χρόνια τώρα. Οι υπερεξουσίες του τον προστατεύουν από τα αντίπαλα αστικά κόμματα διαχείρισης (όπως οι Κεμαλιστές του CHP). Από κει και πέρα, τίποτα επί της ουσίας δε θ’ αλλάξει όσον αφορά στη ζωή του λαού, που θα παραμείνει το ίδιο μίζερη όπως και πρώτα. Πάρτε για παράδειγμα τον κρατικό προϋπολογισμό. Τώρα θα τον «συντάσσει ο ίδιος» ο Ερντογάν και θα τον καταθέτει στη Βουλή για ψήφιση (αν δεν ψηφιστεί ισχύει αυτός της περσινής χρονιάς). Βάλαμε τα εισαγωγικά, για-τί αυτό θα γίνεται για τυπικούς λόγους. Ο Ερντογάν και ο κάθε Ερντογάν έχει συμβούλους που σχετίζονται με χίλια δυο νήματα με την κεφαλαιοκρατία. Αυτή είναι που θα του υποδείξει τι θα κάνει, όπως η γαλλική κεφαλαιοκρατία υπέδειξε στον Μακρόν να περάσει το αντεργατικό νομοσχέδιο πέρσι. Αντίστοιχα στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος συντάσσει και αυτός τον προϋπολογισμό αλλά τον εγκρίνει το Κογκρέσο. Αν δεν το κάνει αυτό, δημιουργείται μέγα θέμα (η κυβέρνηση κατεβάζει ρολά) μέχρι να βρεθεί κάποιος συμβιβασμός. Υπάρχει όμως περίπτωση να αναστραφεί ποτέ ολόκληρη η φιλοσοφία με την οποία σχεδιάζεται ο κάθε προϋπολογισμός; Η φιλοσοφία που βάζει στην κορυφή τις εκάστοτε ανάγκες των πιο οικονομικά ισχυρών μερίδων της κεφαλαιοκρατίας;