♦ Ερώτηση (ΕφΣυν, 17/12): Πιστεύετε ότι πρέπει να μελετηθούν και αλλαγές στα μαθήματα στα οποία θα διαγωνίζονται οι υποψήφιοι για την εισαγωγή στα ΑΕΙ; Πρέπει να έχουν και να εξετάζονται σε ευρύτερες ή εξειδικευμένες γνώσεις (που αντιστοιχούν σε μαθήματα κατευθύνσεων) οι μελλοντικοί φοιτητές;
Κ. Γαβρόγλου: Είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να γίνει κάτι τέτοιο. Είναι απαραίτητο να αλλάξει όλο το σύστημα πρόσβασης και μαζί και τα μαθήματα στα οποία θα εξετάζονται οι μαθητές. Θα πρέπει βεβαίως να περιμένουμε να δούμε τι θα εισηγηθεί το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, που επεξεργάζεται αυτή τη στιγμή το πλαίσιο για το νέο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Θα ακολουθήσει στη συνέχεια συζήτηση στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής. Ωστόσο, ως γενική κατεύθυνση, θα πρέπει οι φοιτητές να έχουν αφενός εξειδικευμένες γνώσεις, ώστε να διαθέτουν το στοιχειώδες γνωστικό υπόβαθρο για τις σπουδές τους, και αφετέρου ευρύτερες γνώσεις και δεξιότητες (για παράδειγμα, δυνατότητες σφαιρικής και κριτικής προσέγγισης της γνώσης).
Αναφερόμαστε πάντα στα μαθήματα που θα δίνονται σε πανελλαδικό επίπεδο, για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου. Ομως, γιατί ένας υποψήφιος φοιτητής Νομικής να μη γνωρίζει Μαθηματικά ή ένας ναυπηγός, Ιστορία; Γιατί και οι δυο να μη γνωρίζουν καλά Ελληνικά αλλά και καλά Αγγλικά;
♦ Ερώτηση (ΑΠΕ-ΜΠΕ 18/12): Να επανέλθουμε στο νέο πλαίσιο εισαγωγής στην τριτοβάθμια. Εχετε ανακοινώσει ότι οι όποιες αλλαγές, θα υλοποιηθούν μετά από τρία χρόνια. Ωστόσο, και αυτές οι αποφάσεις θα πρέπει να έχουν ληφθεί μέχρι τον Ιούνιο, το αργότερο τον Σεπτέμβρη.
Κ. Γαβρόγλου: Ναι, έχουμε ήδη ένα πλούσιο υλικό, από τον Εθνικό και Κοινωνικό Διάλογο, που έγινε την περασμένη χρονιά, έχουμε επίσης ένα πλούσιο υλικό από τις συζητήσεις που γίνονται τα τελευταία 20 χρόνια, έχουμε εξαιρετικά σοβαρούς ερευνητές και εμπειρογνώμονες που έχουν πολλά να προσφέρουν σε αυτή την πορεία και εμάς το σχέδιό μας είναι το τετράπτυχο: αναβάθμιση των δύο τελευταίων τάξεων του λυκείου, απόκτηση ενός έγκυρου Εθνικού Απολυτηρίου, κατάργηση των πανελληνίων εξετάσεων, και αναμόρφωση των πρώτων ετών του πανεπιστημίου. Αρα τα παιδιά θα έχουν ένα Εθνικό Απολυτήριο που θα σημαίνει κάτι. Γιατί, δυστυχώς, σήμερα δε σημαίνει τίποτα στην κοινωνία. Το σχολείο θα μπορεί να σταθεί ακόμη περισσότερο στα πόδια του, διότι οι τελευταίες δύο τάξεις του λυκείου δεν θα είναι ακυρωμένες, ορισμένες εξετάσεις για ορισμένα μαθήματα θα είναι πανελλαδικού χαρακτήρα, ορισμένα θα είναι σχολικές εξετάσεις. Θα παίρνεις Εθνικό Απολυτήριο, άρα δεν θα έχεις λόγο να κάνεις πανελλήνιες, και με αυτό τον τρόπο θα μπαίνεις στα πανεπιστήμια, όπου και εκεί θα πρέπει να υπάρχει μία μεγαλύτερη ευελιξία, απ' ό,τι υπάρχει σήμερα.
♦ Ερώτηση (Τα Νέα 19/12): Προαναγγείλατε το τέλος των Πανελλαδικών σε βάθος τριετίας. Προφανή ερωτήματα: Πώς θα διασφαλιστεί το κύρος των όποιων νέων διαδικασιών επιλογής; Θα υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση σε κάποιες ή σε όλες τις σχολές βάσει εθνικού απολυτηρίου; Ποια τα βασικά χαρακτηριστικά του επικείμενου νέου συστήματος;
Κ. Γαβρόγλου: Το σύστημα των Πανελλαδικών Εξετάσεων κατά κοινή ομολογία έχει εξαντλήσει τα όριά του. Το μόνο θετικό που τους αναγνωρίζεται είναι το αδιάβλητό τους. Τα προβλήματα ωστόσο υπερτερούν των όποιων θετικών τους. Ως κοινωνία και ως εκπαιδευτικό σύστημα τις έχουμε φορτίσει τόσο πολύ συμβολικά που ουσιαστικά έχουν φτάσει να επικαθορίζουν ολόκληρη την εκπαιδευτική διαδικασία στο λύκειο. Το λύκειο έχει μετατραπεί σε προγυμναστήριο για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις ενώ αντίστοιχα το γυμνάσιο σταδιακά λυκειοποιείται. Θα πρέπει συνεπώς με κάποιο τρόπο να αποκαταστήσουμε την αυτονομία των εκπαιδευτικών βαθμίδων. Και αυτή η αποκατάσταση δεν μπορεί να γίνει αν δεν καταργηθούν οι Πανελλαδικές Εξετάσεις αν δεν ενισχυθούν οι τελευταίες δύο τάξεις του λυκείου αν δεν καθιερωθεί έγκυρο εθνικό απολυτήριο και αν δεν αναμορφωθεί το πρώτο έτος στα ΑΕΙ. Ποιο καθεστώς θα καθιερωθεί είναι ακόμη σε συζήτηση. Τόσο η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής όσο και η Επιτροπή Εθνικού και Κοινωνικού Διαλόγου στα πορίσματά τους όχι μόνο επισήμαναν την ανάγκη, αλλά υπέδειξαν και τις κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθήσει μια τέτοια αλλαγή. Από εκεί και ύστερα οι προτάσεις των πορισμάτων αυτών θα τύχουν ενδελεχούς επεξεργασίας από το υπουργείο έτσι ώστε να διαμορφωθεί ένα σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που θα είναι δίκαιο και αξιοκρατικό αλλά θα ελαφρύνει τους μαθητές και τις μαθήτριες από την ψυχοφθόρα διαδικασία των εξετάσεων όπως είναι σήμερα. Η προοπτική της ελεύθερης πρόσβασης σε όσες σχολές είναι δυνατόν είναι βεβαίως κάτι που και αντιμετωπίζουμε θετικά ως υπουργείο και σκεφτόμαστε ως προς τη δυνατότητα υλοποίησής του (οι εμφάσεις δικές μας).
Συμπεράσματα:
♦ Ο υπουργός Παιδείας παίζει διαρκώς τον «παπά». Προσπαθεί να πείσει (και σ’ αυτό βοηθούν και οι καλοθελητές των ΜΜΕ) ότι καταργούνται οι πανελλαδικές εξετάσεις, ενώ είναι φανερό από τις αφημένες στη μέση φράσεις του ότι διατηρούνται. Απλώς έχουν άλλο χαρακτήρα.
♦ Εξετάσεις θα γίνονται μέσα στο Λύκειο, τουλάχιστον στις δυο τελευταίες τάξεις του, που με αυτόν τον τρόπο «αναβαθμίζονται» και «ενισχύονται» και ο μαθητής αποκτάει ένα «έγκυρο» Εθνικό Απολυτήριο, που «θα σημαίνει κάτι στην κοινωνία».
♦ Σε ορισμένα μαθήματα θα υπάρχουν εξετάσεις πανελλαδικού χαρακτήρα, και κάποια άλλα θα εξετάζονται ενδοσχολικά.
♦ Ολα τα πορίσματα των επιτροπών που συγκροτήθηκαν στο πλαίσιο του «εθνικού διαλόγου» (πόρισμα Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων και πόρισμα Επιτροπής Λιάκου) αναφέρονταν σε συστήματα εισαγωγής που περιείχαν εξετάσεις πανελλαδικού χαρακτήρα (τράπεζα θεμάτων, κ.λπ.) και αξιολογικές διαδικασίες άλλου τύπου (π.χ. συγγραφή «εκτεταμένου δοκίμιου»). Σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας, τα πορίσματα αυτά «υπέδειξαν και τις κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθήσει μια τέτοια αλλαγή».
♦ Δεν υπάρχει περίπτωση να επιτευχθεί ο «αυτόνομος ρόλος» του Λυκείου όσο υπάρχουν πανελλαδικές εξετάσεις με τη μια ή την άλλη μορφή.
♦ Η ελεύθερη πρόσβαση παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες. Η καρικατούρα της, που θα αφορά κυρίως κάποιες σχολές των ΤΕΙ, που είναι «στα αζήτητα», εξετάζεται από το υπουργείο Παιδείας. Για τις σχολές υψηλής ζήτησης θα υπάρχουν σκληρές αξιολογικές κρίσεις (πανελλαδικές εξετάσεις, συντελεστές βαρύτητας σε κάποια μαθήματα, γνώση ξένης γλώσσας, κ.λπ., σύμφωνα και με το πόρισμα της Επιτροπής Λιάκου).
Γιούλα Γκεσούλη
